24 август Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар пойтахти кишвар – шаҳри Душанбе бинои муҳташаму бошукӯҳи Театри миллиро мавриди истифода қарор доданд.

 

 

Ифтитоҳи ин кохи бошукӯҳи фарҳангу ҳунар барои мардуми Тоҷикистон рӯйдоди хотирмони таърихӣ ба шумор меравад. Театри миллӣ бо ташаббуси бевоситаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бунёд гардида, ҳамчун туҳфаи арзишманду беназир ба мардуми Тоҷикистон ва аҳли фарҳангу ҳунар ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатӣ арзёбӣ гардид.

 

 

Баъди ифтитоҳ Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар китоби меҳмонони олиқадр бо таманниёти нек нахустин соядаст гузоштанд.

 

 

Театри миллии Тоҷикистон бо тарҳи нодир, меъмории муосир ва ороиши миллӣ дар маркази пойтахт қомат афрохта, ба яке аз бузургтарин ва зеботарин муассисаҳои театрии минтақа табдил ёфтааст. Андешаи меъморӣ ва ороиши ин кохи ҳунар бо пешниҳодҳои Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайванди сарчашма гирифтааст.

 

 

Театри миллӣ акнун танҳо як бинои наву муосир нест. Он қасри бузурги санъат, макони эҷод, саҳнаи орзуҳо ва рамзи эҳтиром ба фарҳанги оламшумули тоҷикони ориётабор мебошад.

 

 

Бинои муҳташами Театри миллӣ дар яке аз мавзеъҳои зеботарин ва марказии шаҳри Душанбе, дар ҳамҷаворӣ бо Осорхонаи миллӣ ва боғи Парчами давлатӣ бунёд гардидааст. Ҷойгиршавии он дар ин гӯшаи марказии пойтахт симои меъморию фарҳангии Душанберо боз ҳам зиннат дода, ба пойтахти кишвар  ҳусну таровати дигар бахшидааст.

 

 

Аз ҳар гӯшаи бино шаҳомати меъморӣ, андешаи миллӣ ва завқи баланди ҳунари офарандагӣ эҳсос мешавад. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни шиносоӣ бо имкониятҳои бино ба роҳбарону мутахассисони масъул ва устоҳои гулдасти тоҷик барои дар муҳлати муайяншуда бо сифати баланд анҷом додани корҳои сохтмонӣ изҳори сипоси самимӣ намуданд.

 

 

Дар тарҳу ороиши Театри миллӣ меъмории муосир бо унсурҳои нодири санъати тоҷикон ба ҳам омадааст. Нақшу нигор, ҷузъиёти ороишӣ, шаклу тарҳи толорҳо, ороиши дохилию берунӣ ва унсурҳои бадеӣ бо назардошти фарҳанги миллӣ ва талаботи меъмории муосир иҷро шудаанд.

 

 

Ин ҷо метавон пайванди таъриху тамаддуни чандинҳазорсолаи миллати тоҷикро бо дастовардҳои меъморӣ ва технологияҳои замони муосир ба таври равшан мушоҳида кард.

 

 

Барои бунёд ва таҷҳизонидани ин иншооти бузурги фарҳангӣ аз беҳтарин маводи сохтмонӣ ва ороишӣ, техникаву таҷҳизоти муосир истифода гардидааст.

 

 

Аз паси ин шаҳомат имрӯз як роҳи тӯлонии заҳмат, меҳнат ва талош меистад.

 

 

Сохтмони ин қасри бузурги фарҳангӣ 11 сол қабл оғоз ёфта буд.

 

 

17 марти соли 2015 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар вазъияти тантанавӣ хишти аввали Театри миллии Тоҷикистонро гузошта, ба корҳои сохтмонӣ оғоз бахшиданд.

 

 

Аз ҳамон рӯз бунёдкорон, муҳандисон, меъморон, тарроҳон, мутахассисон ва устоҳои моҳир даст ба кор шуданд. Солҳо сипарӣ гардиданд. Санг бар санг, хишт бар хишт ва нақш бар нақш қасри бузурги фарҳангӣ қомат афрохт.

 

 

Имрӯз натиҷаи он меҳнати созанда пеши назари сокинони пойтахт ва меҳмонони кишвар қарор дорад.

 

 

Бинои Театри миллӣ аз 7 ошёна – ду ошёнаи зеризаминӣ ва панҷ ошёнаи рӯизаминӣ иборат буда, баландии он ба 35 метр мерасад.

 

 

Барои бунёди он се гектар замин ҷудо гардидааст.

 

 

Рақамҳо танҳо як қисми шаҳомати ин иншоотро нишон медиҳанд.

 

 

Шукӯҳи воқеии Театри миллӣ дар фазои дохилии он, дар толорҳои бузург, саҳнаҳои муосир ва имкониятҳои васеи эҷодӣ таҷассум меёбад.

 

Театри миллӣ дорои се толори асосӣ ва шумораи зиёди толору ҳуҷраҳои ёрирасон мебошад.

 

Толори асосӣ барои 2500 тамошобин пешбинӣ гардидааст.

 

Толоре, ки метавонад ҳазорон нафарро дар як вақт ба олами сеҳрангези санъати меъмориву шаҳрсозии тоҷикон ворид созад.

 

Саҳнаи бузург ва ҷойи махсус барои оркестр имконият фароҳам меорад, ки дар ин ҷо намоишҳои театрӣ, опера, балет, консертҳои симфонӣ ва дигар чорабиниҳои сатҳи баланди фарҳангӣ баргузор гарданд.

 

Баландии толори асосӣ 18 метрро ташкил дода, тарҳи он бо дарназардошти талаботи муосири санъати саҳнавӣ таҳия шудааст.

 

Дар баробари толори асосӣ ду толори дигар низ барои баргузории чорабиниҳои фарҳангию маърифатӣ, конфронсҳо ва консертҳо пешбинӣ гардидаанд.

 

Яке аз онҳо 1000 ҷойи нишаст ва толори конференсия барои 1115 нафар пешбинӣ гардидааст.

 

Ҳамин тавр, Театри миллӣ метавонад ҳамзамон мизбони чорабиниҳои гуногуни фарҳангву сиёсӣ бошад.

 

Дар бинои театр  ҳуҷраҳои тамрини сарояндагон ва гурӯҳҳои ҳамсароён, коргоҳҳои пардоздиҳӣ, либосдӯзӣ ва пойафзолдӯзӣ, утоқҳои равшанидиҳӣ, студияҳои сабти аудио ва видео ва дигар бахшҳои зарурӣ ҷойгир шудаанд.

 

Дар ошёнаҳои гуногуни бино ҳуҷраҳои кории маъмурият, осорхонаи театр, ҷой барои намоиши мусаввараҳо, толорҳои қабули меҳмонони олиқадр, маҷлисгоҳ ва дигар иншооти хизматрасон мавҷуданд.

 

Яъне ин ҷо асари саҳнавӣ танҳо намоиш дода намешавад - он аз андеша оғоз шуда, дар ҳамин муҳит офарида, таҳия ва ба саҳна бароварда мешавад.

 

Барои ҳунармандон ва кормандони театр шароити муносибу замонавии корӣ фароҳам оварда шудааст.

 

Ҳар як ҷузъи ин маҷмааи бузург ба он равона шудааст, ки эҷодкор битавонад бо хотири ҷамъ ва имкониятҳои зарурӣ асари нав офарад.

 

Театри миллӣ бо 17 лифти мусофирбару боркаш ва 6 эскалатор таъмин гардида, барои меҳмонон меҳмонхона бо 136 ҷойи хобу истироҳат низ пешбинӣ шудааст.

 

Дар ду ошёнаи зеризаминӣ таваққуфгоҳ барои 250 нақлиёт ва ҳуҷраҳои зиёди техникӣ ва ёрирасон ҷойгир шудаанд.

 

Бино бо низомҳои муосири гармидиҳӣ, ҳавотозакунӣ ва дигар таҷҳизоти муҳандисӣ муҷаҳҳаз гардидааст.

 

Ҳамаи ин имкониятҳо Театри миллиро ба як маҷмааи мукаммали фарҳангӣ табдил медиҳанд.

 

Вале бузургии ин иншоот танҳо дар андоза ва таҷҳизоти он нест.

 

Бузургии воқеии он дар рисолати фарҳангии Театри миллӣ мебошад.

 

Фарҳанг оинаи миллат аст, ҳастии миллат аст.

 

Саҳна бошад, маконест, ки дар он таърих, ормон, муҳаббат ба Ватан, арзишҳои инсонӣ ва сабақҳои зиндагӣ бо забони фарҳангу санъат ба тамошобин расонида мешаванд.

 

Театр дар тарбияи маънавии ҷомеа, таҳкими худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои таърихию фарҳангӣ нақши бузург дорад.

 

Аз ин рӯ, бунёди чунин як қасри бузурги фарҳангӣ шаҳодати таваҷҷуҳи хос ба рушди санъат ва эҷоди шароити мусоид барои аҳли фарҳанг мебошад.

 

Яке аз вижагиҳои асосии Театри миллӣ дар он аст, ки технологияи муосир бо рамзҳои фарҳанги миллӣ ҳамоҳанг гардидааст.

 

Дар ороиши дохилии бино нақшу нигор, ки аз таъриху тамаддуни ҳазорсолаи тоҷик маншаъ мегирад, истифода шудааст.

 

Ҳар нақш гӯё қиссае аз таърихи миллатро бозгӯ мекунад.

 

Ҳар ҷузъи ороишӣ пайванди имрӯзро бо гузашта нишон медиҳад.

 

Ва ҳар гӯшаи ин қасри бузург баёнгари он аст, ки миллати тоҷик дар замони соҳибистиқлолӣ ба ҳифзу эҳёи фарҳанги миллӣ ва муаррифии он дар сатҳи байналмилалӣ таваҷҷуҳи бештар зоҳир менамояд.

 

Дар даврони соҳибистиқлолӣ барои рушди илму фарҳанг ва фаъолияти муассисаҳои фарҳангу ҳунарӣ тадбирҳои зиёде амалӣ гардиданд.

 

Дар солҳои соҳибистиқлолӣ як қатор муассисаҳои нави театрӣ таъсис ёфта, биноҳои театрҳои мавҷуда таъмиру навсозӣ гардиданд.

 

Ҳамаи ин иқдомҳо ба як ҳадафи муҳим – рушди санъат, дастгирии аҳли фарҳанг ва фароҳам овардани шароити муносиб барои эҷод равона шудаанд.

 

Ин ҷо саҳна барои эҷоди асарҳои бузург ва ифодаи ормонҳои миллӣ омода аст.

 

Ин ҷо имконият барои тарбияи  истеъдодҳо фароҳам шудааст.

 

Ин ҷо метавон беҳтарин саҳифаҳои таърихи миллатро ба саҳна овард.

 

Ин ҷо метавон аз қаҳрамонони таърихӣ, чеҳраҳои барҷастаи адабиёту фарҳанг, зиндагии мардум ва ормонҳои насли имрӯз асарҳои ҷовидона офарид.

 

Ва шояд аз ҳамин саҳнаҳо садои ҳунармандони ҷавоне баланд шавад, ки солҳои баъд санъати тоҷикро дар саҳнаҳои бузурги ҷаҳон муаррифӣ хоҳанд кард.

 

Имрӯз дарҳои Театри миллӣ ба рӯи мардум боз шуданд.

 

Бо боз шудани ин дарҳо дари як ҷаҳони дигар низ кушода шуд.

 

Ҷаҳони фарҳангу ҳунари нотакрор.

 

Ҷаҳони мусиқӣ.

 

Ҷаҳони образу эҳсос.

 

Ҷаҳони таъриху ормон.

 

Акнун дар ин саҳна пардаҳо боз мешаванд.

 

Дар ин толорҳо мусиқӣ танинандоз мегардад.

 

Дар саҳна образҳои таърихӣ ва қаҳрамонони асарҳои нав зиндагӣ хоҳанд кард.

 

Дар ин ҷо садои ҳунармандон ба қалби ҳазорҳо тамошобин роҳ меёбад.

 

Ин ҷо ашки қаҳрамони саҳна метавонад чашми тамошобинро пуроб созад, хандаи ӯ лабони ҳазорон нафарро хандон намояд ва қиссаи ӯ андешаи ҷомеаро бедор созад.

 

Ин аст қудрати театр.

 

Қудрате, ки на бо девору сутун, балки бо сухан, мусиқӣ, ишора ва эҳсос инсонро дигар мекунад.

 

Аз ин пас Театри миллӣ метавонад ба макони баргузории муҳимтарин чорабиниҳои фарҳангӣ, фестивалҳо, намоишҳои театрӣ, опера, балет, консертҳои симфонӣ ва барномаҳои байналмилалӣ табдил ёбад.

 

Он метавонад Тоҷикистонро дар арсаи байналмилалӣ ҳамчун кишвари дорои фарҳанги пурғановат, санъати баланд ва тамаддуни бостонӣ боз ҳам бештар муаррифӣ намояд.

 

Аз хишти аввал то пардаи аввал.

 

Аз сохтмон то саҳна.

 

Аз нақша то воқеият.

 

Аз заҳмати сохтмончиён то эҷоди ҳунармандон.

 

Ин аст роҳи тайкардаи Театри миллӣ.

 

Роҳе, ки 11 сол пеш аз гузоштани хишти аввал оғоз ёфт ва имрӯз ба оғози як давраи нав расид.

 

Давраи нав - давраи зиндагии воқеии театр.

 

Давраи офаридани намоишҳои нав.

 

Давраи кашфи истеъдодҳои нав.

 

Давраи рӯйи саҳна овардани қаҳрамонони таърих ва образҳои ҷовидонаи адабиёти тоҷик.

 

Давраи муаррифии фарҳанги миллӣ дар саҳнаҳои бузурги ҷаҳон.

 

Вақте пардаи ин саҳна боз мешавад, шояд тамошобин дар паси ҳар намоиш заҳмати ҳазорон нафарро ба ёд орад -заҳмати онҳое, ки ин қасрро бунёд карданд, то имрӯз ҳунармандон дар он орзуҳои худро ба саҳна оваранд.

 

Театри миллӣ акнун як бино нест.

 

Он макони ҳифзи арзишҳои миллӣ, тарбияи маънавии наслҳо ва муаррифии таъриху тамаддуни тоҷикон мебошад.

 

Ин қаср барои имрӯзу фардо бунёду нигаронида шудааст.

 

Барои насли имрӯз ва наслҳои оянда.

 

Барои он ки ҳар кӯдаке, ки имрӯз ба ин толор ворид мешавад, шояд фардо ҳунарманди бузург шавад.

 

Барои он ки ҳар ҷавоне, ки имрӯз дар ин саҳна ҳунар меомӯзад, пагоҳ парчами фарҳанги тоҷикро дар саҳнаҳои ҷаҳонӣ боло барад.

 

Барои он ки номи Тоҷикистон дар ҷаҳони санъат бо фарҳанги воло, ҳунари асил ва арзишҳои миллӣ боз ҳам баландтар садо диҳад.

 

Имрӯз дар маркази шаҳри Душанбе қасре қомат афрохтааст, ки деворҳои он аз сангу оҳан сохта шудаанд, аммо рӯҳи он аз фарҳанг, ҳунар ва ормони миллат сарчашма мегирад.

 

Театри миллӣ - ин ҷоест, ки таърих ба саҳна меояд.

 

Ин ҷоест, ки адабиёт ба образ табдил меёбад.

 

Ин ҷоест, ки мусиқӣ ба эҳсос мерасад.

 

Ин ҷо қудрат, тавоноӣ, ғурури миллӣ, худогоҳию хештаншиносӣ, эҳсоси баланди ватандӯстӣ, рӯҳи тамаддуни ориёитаборон, шукуҳи санъату фарҳанги волои тоҷикон ва эҳсоси бузурги арҷгузорӣ ба ниёгони некном нуҳуфта аст.

 

Ва акнун, дар остонаи 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, пардаи як саҳнаи бузург боз мегардад.

 

Саҳнае, ки метавонад садои фарҳанги тоҷикро баландтар кунад.

 

Саҳнае, ки метавонад орзуҳои эҷодии наслҳои навро ба воқеият табдил диҳад.

 

Саҳнае, ки дар он гузашта, имрӯз ва фардои миллат ба ҳам мепайванданд.

 

Театри миллӣ акнун омода аст.

 

Омода аст, то саҳнаи таърихи навини фарҳанги тоҷик гардад.

 

Омода аст, то дар қалби Душанбе ва дар фарҳанги миллат ҷойгоҳи хоссаи худро пайдо намояд.

 

Ин шоҳкорӣ ва муъҷизаи аср аст, вале ҳеҷ дастгоҳи муосири наворбардорӣ ин шукӯҳу шаҳоматро бо тамоми ҷузъиёташ нишон дода наметавонад. Танҳо бо чашму қалбҳои пур аз муҳаббату ифтихор аз ин диёр, аз ин Пешвои созандаю бунёдкор ва тоҷикони соҳибтамаддуну шаҳрсози ориёитабор метавон аз наздик ин кохи бегазандро диду ангушти ҳайрат газида, ба ояндаи боз ҳам дурахшони Ватан эътимод баст.