11.02.2025
Ба ин муносибат дар Тоҷикистон симпозиуми байналмилалӣ доир мешавад
Нимаи дуюми моҳи августи соли равон дар мамлакат 1045-солагии олими забардасти тоҷик, табиби оламшумул, шоир, ҳаким Абуалӣ ибни Сино таҷлил мегардад. Ин ҷашн тибқи «Ҷадвали баргузории ҷашну солгард, фестивалу намоиш, иду озмунҳои фарҳангию маърифатӣ ва анъанаю ҳунарҳои мардумӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои соли 2025», ки бо Амри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 2 январи соли 2025 тасдиқ гардидааст, доир мегардад.
Дар санади мазкур дарҷ шудааст, ки Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, вазоратҳои тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, маориф ва илм, фарҳанг, корҳои хориҷӣ, кумитаҳои телевизион ва радио, таҳслоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, кор бо ҷавонон ва варзиш, Иттифоқи нависандагон, Маркази тадқиқоти стратегӣ, Муассисаи давлатии «Маркази исломшиносӣ», Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Осорхонаи миллии Тоҷикистон ва мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ вазифадор гардидаанд, ки ҷашни мазкурро бо баргузор намудани чорабиниҳои фарҳангӣ –маърифатӣ дар бораи ин мутафаккири барҷастаю табиби ҷаҳоншумули тоҷик таҷлил намоянд.
Бояд ёдовар шуд, ки вобаста ба ин ҷашн дар Тоҷикистон симпозиуми байналмилалӣ баргузор карда мешавад. Имрӯз, 11 феврал бо мақсади баррасии корҳои омодагӣ ба Симпозиуми байналмилалӣ бахшида ба 1045-солагии мутафаккири барҷастаи ҷаҳон, олими тоҷик Абуалӣ ибни Сино бо ҳузури муҳаққиқон ва коршиносони соҳа ҳамоиш баргузор мегардад.
Тавре Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Қобилҷон Хушвахтзода зимни нишасти матбуотии ин ниҳод иброз дошт, дар Академия «Маркази синошиносӣ» фаъолият мекунад, ки таҳқиқоти васеъро оид ба зиндагӣ ва осори Ибни Сино анҷом медиҳад.
«Илова бар ин, «Маркази синошиносӣ» то ҳол 8 ҷилди осори Абуалӣ ибни Синоро бо забонҳои русӣ ва англисӣ ба табъ расонида, ҷилди нуҳуми он дар арафаи нашр қарор дорад. Ҳамчунин, 21 ҷилд аз осори ӯ ба забонҳои тоҷикӣ ва русӣ дар сомонаи расмии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дастрас мебошад»,-афзуд Қобилҷон Хушвахтзода.
Ёдовар мешавем, ки 18 августи соли 1995 Парлумони Тоҷикистон ин рӯзро чун иди касбии табибон ба номгӯи идҳои давлатӣ ворид намуд. Зеро 1045 сол муқаддам, дар ин рӯз фарзанди номвари тоҷик, донишманд, файласуф ва табиби машҳури олам Абӯалӣ ибни Сино ба дунё омадааст. Аз ҳамон сол сар карда, дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 18 август ҳамасола Рӯзи кормандони соҳаи тиб бо шукуҳ ҷашн гирифта мешавад. Дар ин рӯз беҳтарин кормандони соҳаи тиб зимни ҳамоишҳои идона ҳавасманд гардонида мешаванд.
khovar.tj
Хабарҳои дигар
-
Паёми шодбошӣ ба муносибати фарорасии моҳи шарифи Рамазон Ҳамватанони азиз! Ҳамаи шуморо ба муносибати фарорасии моҳи мубораки Рамазон – айёми файзу баракат, хайру саховат, сабру таҳаммул, бахшиши гуноҳҳо ва ҳидояти мардум ба амалҳои неку шоиста самимона табрик мегӯям. Ба хонадони ҳар яки шумо рӯзгори ободу осуда, саодати зиндагӣ ва дар ҳамаи корҳо ва фазилатҳои инсонӣ муваффақияту комёбӣ орзу менамоям. Моҳи шарифи Рамазон бо ҳикматҳои худ дар таълимоти дини мубини ислом ҷойгоҳи хосса дорад, зеро Худованд дар ин моҳ сабру таҳаммул, меҳру муҳаббат ва хайру саховатро аз миёни дигар ибодатҳо интихоб кардааст ва ба онҳо мақоми махсус додааст. Дар хотир бояд дошт, ки ҳикмати рӯзаи моҳи Рамазон танҳо худдорӣ аз хӯрдану ошомидан ва ибодат кардан иборат нест, балки дар ин моҳи муборак покизагии ботину зоҳир, дурӣ ҷустан аз кинаву адоват, ихтиёрдории нафс ва бештар анҷом додани амалҳои шоиста дар ҷомеа ҷойгоҳи хосса дорад. Парҳезгорӣ, саховатмандӣ ба атрофиён, дасти ниёзмандонро гирифтан, аз рӯйи тавону имкон кумак кардан ба наздикони худ ва анҷом додани дигар амалҳои неку савоб аз ҷумлаи арзишҳое мебошанд, ки дар ин моҳ барои мусулмонон савоби бештар доранд. Шахсе, ки дар ин моҳи муборак як амали нек ё як кори хайру савобро анҷом медиҳад, монанди касест, ки ҳафтод амали фарзиро дар ғайри ин моҳ анҷом додааст. Махсусан бояд таъкид намуд, ки дини ислом эҳтиром гузоштан ба мақому манзалати падару модарро аз ҷумлаи арзишҳои баланд дониста, хизмат ба онҳоро аз ҳамаи ибодатҳо боло гузоштааст. Ба ин маънӣ дар ҳадис омадааст, ки некӣ кардан ба падару модар афзалтар аз намозу рӯза ва ҳаҷҷу умра мебошад. Яке аз амалҳои хайре, ки савоби бештари анҷом додани он маҳз дар моҳи шарифи Рамазон таъкид шудааст, садақа ба ятимону маъюбон, оилаҳои бесаробону камбизоат ва дигар ниёзмандон ба шумор меравад. Ҳамчунин, дар хотир бояд дошт, ки тибқи таълимот ва аҳкоми дини мубини ислом ба гирифтани фитри рӯза, дар навбати аввал, ятимону маъюбон ва ниёзмандону оилаҳои камбизоат ҳақдор мебошанд. Дар ин бобат Паёмбари гиромӣ фармудаанд: «Беҳтарин ва боарзиштарин садақа он аст, ки дар моҳи Рамазон анҷом гирад». Фаромӯш набояд кард, ки шарти қабули амалҳои хайр анҷом додани онҳо аз рӯйи ихлос буда, дар иҷрои онҳо бояд ҳадди эътидол риоя гардад ва ба исрофкориву зоҳирпарастӣ ва худнамоиву зиёдаравӣ роҳ дода нашавад. Хусусан, риояи инсоф дар хариду фурӯши молу маҳсулот, худдорӣ кардан аз оростани дастархони серхарҷ ва истеъмоли аз меъёр зиёди хӯроки серғизо дар ин моҳ бисёр муҳим аст, зеро амалҳои зикршуда ба моҳияти ин моҳи муборак умуман созгор нестанд. Бовар дорам, ки мардуми шарифи Тоҷикистон ин ҳикматҳои моҳи Рамазонро дуруст дарк намуда, бо нияти нек ва қалби пок ба тоату ибодат машғул шуда, фазои сулҳу субот ва ваҳдату ҳамдигарфаҳмиро дар кишвари азизамон боз ҳам мустаҳкам мегардонанд. Ҳамватанони гиромӣ! Моҳи мубораки Рамазон ба давраи оғози мавсими киштукори баҳорӣ рост меояд. Ин аз ҳар яки мо тақозо менамояд, ки ба истифодаи самараноки рӯзҳои баҳорӣ аҳаммияти аввалиндараҷа дода, барои иҷрои саривақтиву босифати корҳои кишоварзӣ кӯшиш намоем. Бо дарназардошти вазъи мураккаби ҷаҳони имрӯза, ки дар натиҷаи тағйирёбии иқлим, буҳронҳои иқтисодӣ ва дигар омилҳо бисёр кишварҳои дунё ба мушкилоти нарасидани маводи ғизоӣ ва болоравии нархҳо рӯ ба рӯ гардидаанд, масъалаи таъмини амнияти озуқавории кишвар аҳаммияти махсус пайдо кардааст. Дар чунин шароит истифодаи оқилона ва самараноки ҳар як ваҷаб замин бо мақсади афзоиши ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ, таъмин намудани бозори дохилӣ ва коҳиш додани вобастагӣ аз воридоти маҳсулоти ғизоӣ вазифаи муҳим ва масъулияти имониву инсонии ҳар як сокини кишвар ба ҳисоб меравад. Яъне ҳамаи мо бояд дар ҳифзи амнияти озуқавории мамлакат тавассути заҳмати софдилона, истифодаи самараноки обу замин, тухмиҳои аълосифат ва рӯёнидани ҳосили фаровон саҳмгузор бошем. Дар баробари ин, вусъати корҳои кишоварзӣ, фароҳам овардани ҷойҳои кории нав, бунёди боғу токзорҳо ва иҷро кардани амалҳое, ки ба баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ хизмат мекунанд, дар дини мубини ислом ҳукми садақаи ҷорияро дорад. Илова бар ин, мо бояд бо дарназардошти вазъияти ҳассоси ҷаҳони муосир ба масъалаи сарфаю сариштакорӣ, роҳ надодан ба зиёдаравӣ ва исрофкориву зоҳирпарастӣ эътибори доимӣ диҳем. Мо бояд дар фикри аҳли оила, фарзандон ва наздикону пайвандони худ бошем. Инчунин, таълиму тарбияи фарзандон, соҳиби илму дониш ва касбу ҳунар гардонидани онҳо вазифа ва қарзи ҳар яки мо мебошад. Зеро омӯзиши илм чароғест, ки дар ҳар давру замон инсонро ба роҳи дуруст ва ояндаи нек роҳнамоӣ мекунад. Ва аввалин ояте, ки дар Қуръони маҷид нозил шудааст, «иқра», яъне таъкид ба хондан ва аз худ кардани илм мебошад. Мо бояд ҳамеша дар хотир дошта бошем, ки ташвиқи фарзандон ба илмомӯзӣ ва азхудкунии касбу ҳунар фармудаи аҳкоми дин ва беҳтарин хизмат дар тарбияи насли наврасу ҷавон ба ҳисоб меравад. Давлат ва Ҳукумати мамлакат дар самти омӯзонидани илму дониш ва касбу ҳунар ба наврасону ҷавонон иқдомоти зиёдеро амалӣ карда истодааст, вале бояд падару модарон низ вазифаи муқаддаси худро дар таълиму тарбия ва босаводу соҳибмаърифат гардонидани фарзандон, яъне ба хотири ояндаи босаодати онҳо иҷро намоянд. Ҳамватанони азиз! Ҳоло кишвари мо марҳалаи ташаккул ва такомули давлати миллиро тай карда истодааст. Қонунияти бунёди давлати миллии муосир тақозо мекунад, ки ҳам арзишҳои исломӣ ва ҳам расму ойинҳо ва суннату анъанаҳои миллӣ бояд дар тақвияти суботу оромӣ ва осоишу саодати мардуми Тоҷикистон қарор дошта бошанд. Имсолро мо ба ифтихори ҷашни муқаддас ва бузурги миллӣ – 35-солагии соҳибистиқлолии кишвари маҳбубамон – «Соли вусъат додани корҳои ободониву созандагӣ ва тақвияту таҳкими худшиносиву худогоҳии миллӣ» эълон намудем. Ин соли пурифтихор барои ҳар як фарди ҷомеа имкониятест, ки бо заҳмату амали созандаи худ дар пешрафти давлат ва шукуфоиву ободии Ватани маҳбубамон саҳм гузорад. Ба ин васила мо на танҳо ҷашни бузурги соҳибистиқлолиро таҷлил менамоем, балки ояндаи дурахшони кишварро низ барои наслҳои оянда бунёд мекунем. Дар хотир бояд дошт, ки корҳои ободонӣ, аз ҷумла бунёду азнавсозии роҳу пулҳо, муассисаҳои тиббӣ ва мактабу кӯдакистонҳо ба садақаи ҷория дохил мешаванд ва тибқи таълимоти дини мубини ислом барои анҷомдиҳандаи онҳо савобу самараи зиёдро фароҳам месозанд. Ҳар як шаҳрванди кишвар метавонад як кори нек анҷом диҳад, як гӯшаи диёрро обод созад ва ҳисси ватандӯстиву ифтихор аз ватандории худро дар амал нишон диҳад. Бо истифода аз фурсат, мехоҳам миннатдории самимии худро ба мардуми шарифи кишвар, хусусан, соҳибкорону шахсони саховатпеша, ки дар чунин корҳои хайру савоб саҳмгузорӣ карда, ҳазорҳо иншооти истеҳсоливу иҷтимоӣ, аз ҷумла роҳу пулҳо ва муассисаҳои таълимиву тандурустӣ бунёд карда истодаанд, баён намоям. Моро зарур аст, ки минбаъд низ софдилона заҳмат кашем, фарзандонамонро дар руҳияи ватандӯстиву ватанпарастӣ ва ҳисси баланди миллӣ тарбия намоем ва Тоҷикистонро ҳамчун ватани ободу зебо ба наслҳои оянда мерос гузорем. Мо бояд ҳамеша муттаҳиду сарҷамъ бошем ва тамоми саъю талоши худро барои ҳифзи сулҳу суботи комили кишварамон, ободии Ватани маҳбубамон, рушди давлати соҳибихтиёрамон ва баланд бардоштани обрӯи он дар арсаи байналмилалӣ равона созем. Бо умеди ободиву пешрафти боз ҳам бештари Ватани азизамон – Тоҷикистон бори дигар фарорасии моҳи мубораки Рамазонро ба мардуми шарифи кишвар табрик гуфта, ба ҳар фарди миллат дили шоду хонаи обод, бахту иқболи баланд ва сулҳу оромии абадӣ орзу менамоям. Моҳи шарифи Рамазон муборак бошад, ҳамватанони азиз!
46
18.02.2026 -
БАРГУЗОРИИ ҶАЛАСАИ НАВБАТИИ ГУРӮҲИ МАОРИФИ МАҲАЛЛӢ (LOCAL EDUCATION GROUP – LEG) 17 феврали соли 2026 дар Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷаласаи Гурӯҳи маорифи маҳаллӣ (Local Education Group – LEG) бо иштироки вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Раҳим Саидзода, муовини якуми вазир, шарикони рушд, сардорони раёсату шуъбаҳои дастгоҳи марказӣ, роҳбарони муассисаҳои тобеъ ва намояндагони созмонҳои байналмилалӣ баргузор гардид. Ҷаласаро вазири маориф ва илм ифтитоҳ намуда, иброз дошт, ки нишасти имрӯза идомаи мантиқии сиёсати пешгирифтаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати такмили низоми таҳсилот, таҳкими ҳамкориҳои байналмилалӣ ва татбиқи таҷрибаҳои муосири идоракунӣ мебошад. Вазири маориф ва илм дар сухани ифтитоҳии худ бо такя ба ҳидоятҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид намуд, ки соҳаи маориф самти афзалиятноки сиёсати иҷтимоии давлат буда, сармоягузорӣ ба он сармоягузорӣ ба ояндаи миллат маҳсуб меёбад. Зикр гардид, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун узви фаъоли Шарикии глобалӣ дар соҳаи маориф (Global Partnership for Education – GPE) ҳамкориҳои худро бо шарикони рушд дар заминаи принсипҳои ҳамоҳангсозӣ, мутобиқсозӣ ва ҳаммасъулиятӣ ба роҳ мондааст. Платформаи LEG имрӯз ба механизми муҳимми ҳамоҳангсозии сиёсати соҳавӣ ва татбиқи барномаҳои муштарак табдил ёфтааст. Вазир ҳамчунин иброз дошт, ки масъалаҳои калидии рӯзномаи ҷаласа ба такмили идоракунии соҳа, рақамикунонии низоми маориф, таҳкими низоми арзёбӣ, ҷорӣ намудани технологияҳои муосири таълим, рушди фанҳои дақиқ (STEM) ва мутобиқсозии соҳа ба таъсири тағйирёбии иқлим равона гардидаанд. Дар қисмати ифтитоҳии ҷаласа ҳамчунин намояндаи Иттиҳоди Аврупо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон хонум Изабел Уриз ва муовини роҳбари намояндагии ЮНИСЕФ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон хонум Эри Двиведи суханронӣ намуда, омодагии худро барои идомаи ҳамкориҳои судманд дар самти такмили инфрасохтор, баланд бардоштани сифати таҳсилот ва фароҳам овардани шароити баробари дастрасӣ ба таҳсил изҳор доштанд. Таъкид гардид, ки ҳамкориҳои муштарак бо шарикони рушд ба таҳкими заминаҳои моддию техникӣ, баланд бардоштани иқтидори омӯзгорон ва такмили муҳтавои таҳсилот мусоидат менамояд. Дар идомаи ҷаласа сардори раёсати иқтисод, банақшагирӣ дар соҳаи маориф ва илм А. Хоҷазода оид ба ҳамкориҳои шарикони рушд бо вазорат маълумот пешниҳод намуд. Зикр гардид, ки ҳамоҳангсозии иқдомҳо ва истифодаи самараноки захираҳо омили муҳимми пешбурди ислоҳоти соҳавӣ мебошад. Сардори раёсати илм ва инноватсия А. Раҳмонзода низоми миллии таҳлили аслияти матн ва платформаи электронии eilm.tj-ро муаррифӣ намуда, аҳаммияти онро дар таъмини шаффофият ва баланд бардоштани сифати корҳои илмӣ таъкид кард. Ҳамчунин, сардори шуъбаи низоми ахборотии маориф Н. Убайдуллозода механизми таъмини дастрасии ройгон ё арзон ба платформаҳои тасдиқшудаи LEG, аз ҷумла, marifat.tj ва низоми иттилоотии идоракунии маориф (EMIS)-ро шарҳ дод. Таъкид гардид, ки рақамикунонии соҳа ва татбиқи низоми иттилоотӣ заминаи муҳимми идоракунии самаранок ва қабули қарорҳои асоснок мебошанд. Дар ҷаласа ҳамчунин раванди татбиқи лоиҳаи «Такмили таҳсилоти миёна дар соҳаҳои илмҳои табиӣ, технологӣ, муҳандисӣ ва математика» муаррифӣ гардида, масъалаи таҳияи лоиҳаи «Стратегияи миллӣ оид ба мутобиқшавӣ ва пешгирӣ аз таъсири тағйирёбии иқлим ва коҳиш додани оқибатҳои офатҳои табиӣ дар соҳаи маориф» мавриди баррасӣ қарор гирифт. Дар қисмати музокирот иштирокчиён доир ба масъалаҳои баррасишуда андешаҳои худро пешниҳод намуда, зарурати идомаи ҳамкориҳои бисёрҷониба ва татбиқи пешниҳодҳои гурӯҳҳои кориро таъкид карданд. Дар ҷамъбасти ҷаласа иброз гардид, ки натиҷаҳои баррасии имрӯза ба татбиқи самараноки сиёсати маорифпарваронаи давлат, таҳкими ҳамкориҳои байналмилалӣ ва рушди устувори низоми маорифи кишвар заминаи мусоид фароҳам меоранд. Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон
76
17.02.2026 -
УСУЛИ МАКТАБ БА МАКТАБ ДАР МУАССИСАИ ТАЪЛИМИИ №34-И НОҲИЯИ ҶАЛОЛИДДИНИ БАЛХӢ Дар доираи корҳои фаҳмондадиҳӣ таҳти унвони “Усули мактаб ба мактаб” бо роҳбарии сардори Раёсати маорифи вилояти Хатлон муҳтарам Зиёдулло Абдулзода дар муассисаи таълимии №34-и ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ вохӯрии судманд баргузор гардид. Дар чорабинӣ муовини соҳаи иҷтимоии раиси ноҳия, мудири маориф, омӯзгорони муассисаҳои таълимӣ, падару модарони толибилмон ва дигар фаъолони ҷомеа иштирок намуданд. Ёдовар мешавем, ки давоми рӯз гурӯҳҳои корӣ фаъолияти муассисаи мазкурро мавриди омӯзиш қарор дода, дар назди падару модарон вобаста ба ҳолати ҷойдошта ҳисобот доданд. Гурӯҳи корӣ ҷиҳати фаъолият ва кам будани дастовардҳои муассисаи таълимӣ изҳори нигаронӣ кард. Зимни суханронӣ Зиёдулло Абдулзода доир ба хизматҳои шоёни Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва аҳаммияти дастуру супоришҳои Пешвои миллат аз Паёми навбатӣ ба Маҷлиси Олии мамлакат дар самти рушди соҳаи маориф андешаронӣ намуд. Ҳамчунин, мазмуну муҳтавои Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақоми омӯзгор» ва Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулият барои таълиму тарбияи кӯдак» шарҳ дода шуда, зарурати таҳкими ҳамкории падару модарон бо муассисаҳои таълимӣ таъкид гардид. Дар вохӯрӣ масъалаҳои муҳими таълим, аз ҷумла риояи таъмини либоси ягонаи мактабӣ, таъмин будани хонандагон бо китобҳои дарсӣ ва дигар лавозимоти хониш, назорати давомот ва рӯзномадорӣ, иштироки фаъолонаи толибилмон дар озмуну олимпиадаҳои ҷумҳуриявию байналмилалӣ ва фаъол гардонидани падару модарон баррасӣ шуданд. Таваҷҷуҳи махсус ба эълон гардидани солҳои 2026–2030 ҳамчун “Солҳои фарҳанги китобхонӣ” равона гардида, ҷиҳати беҳтар намудани шароити китобхонаҳои муассисавию ҷамоавӣ ва истифодаи китобҳои электронӣ ибрози назар карда шуд. ЗИРАКИИ СИЁСӢ ВА ХУДШИНОСИИ МИЛЛӢ-ОМИЛИ МУҚОВИМАТ БА ТАҲДИДҲОИ ЗАМОНИ МУОСИР Ҳамзамон, масъалаҳои эмин нигоҳ доштани насли наврас аз ҷинояту ҷинояткорӣ, шомилшавӣ ба гурӯҳҳои ифротӣ ва дигар амалҳои номатлуб мавриди таҳлили ҷиддӣ қарор гирифтанд. Таъкид шуд, ки татбиқи “Усули мактаб ба мактаб” бо дастури вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамаи шаҳру ноҳияҳо аз амалӣ гардида, ба иҷрои амалии дастуру супоришҳои Пешвои миллат равона шудааст. Дар идомаи вохӯрӣ сардори Раёсати маорифи вилояти Хатлон инчунин аз дастуру супоришҳои вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Саидзода Раҳим ёдовар шуда, зарурати баланд бардоштани масъулияти омӯзгорон ва падару модаронро ҷиҳати бе
68
16.02.2026
