18.04.2025

 img

“Як саҳари фасли зимистон чун ҳарвақта аз хона роҳ пеш гирифтам ҷониби мактаб. Моҳи феврал, ҳаво сард буд. Туман он қадар ғафс буд, ки пеши роҳамро базӯр медидам. Аз хона тақрибан 3 километр дуртар рафта будам, ки ногаҳон дар пастхамие дар рӯ ба рӯям се гург пайдо шуд. Нафасам ба дарун афтод, пойҳоям карахт шуда, маҷоли ҳаракат надоштам. Чӣ кор карданамро намедонистам. На роҳи гурехтан буд ва на илоҷи аз гургҳо халос шудан. Ногаҳон яке аз гургон аз ҷояш ҷаҳида, ба ман ҳамла кард ва “ҷанг”-и тан ба тан миёни мо оғоз шуд. Барои раҳоӣ ёфтан аз ҳамлаи ин дарандаи ваҳшӣ кӯшиш мекардам, аммо гург барои маро туъмаи худ сохтан талош дошт. Дар ин ҳолат мадор надоштам, то ин ки даст ба ҷайбам бурда, бо корд корашро тамом кунам. Гург ҳам, то ҷое ки метавонист, ҳамла мекард ва маро раҳо намекард. Дар ҳамин ҳангом дастам ба як чӯби хушк расид ва бо он ба тамоми қувва чанд зарба ба сараш задам. Хушбахтона, яке аз зарбаҳоям ба чашми гург расид ва гург аз шиддати дард маро раҳо кард ва оҳиста-оҳиста фирор намуд. Ду гурги дигар низ аз думболи ҳамҷинсашон роҳ пеш гирифтанд. Ман ба хона баргашта тағйири либос намудам ва боз роҳи мактабро пеш гирифтам”.

 

Ин нақл аз забони нафарест, ки дар яке аз деҳаҳои дурдасти ноҳияи Муъминобод, деҳаи Гулзор, бо ҳамсари меҳ­рубонаш зиндагӣ мекунад. Ӯ 34 сол аст, ки ҳар рӯз 7 километр роҳро пиёда тай намуда, ба маркази Ҷамоати деҳоти Чилдухтарон – деҳаи Шаҳрак ме­расад, то ба мактаббачагон дарс бигӯяд. Ин шахс Эмомалӣ Шарифов буда, омӯзгор аст ва аз фанҳои таърих ва ҳуқуқ дарс медиҳад. Ӯ 2 июли соли 1961 дар ноҳияи Восеъ ба дунё омадааст. Маълумоти миёнаро дар мактаби №20-и ҳамин ноҳия гирифта, баъди хатми мактаб, аниқтараш, соли 1981 ба Институти педагогии шаҳри Кӯлоб (ҳоло ДДК ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ) дохил шуда, онро бомуваффақият хатм мекунад. Баъд ба ноҳияи Муъминобод роҳхат гирифта, фаъолияти худро дар МТМУ №15-и деҳаи Шаҳраки Ҷамоати деҳоти Чилдухтарон ба ҳайси омӯзгори таърих ва ҳуқуқ оғоз мекунад. Инак, 34 сол аст, ки Эмомалӣ Шарифов дар ҳамин таълимгоҳ дарс мегӯяд.

 

Зиндагии Эмомалӣ Шарифов дар оғӯши табиати дилфиреб ва манзараҳои зебои Ватан сипарӣ мешавад. Бо вуҷуди он ки фарзандонаш ҳама дорои маълумоти олӣ ва зиндагии хубу хонаи худ ҳастанд, ӯ бо ҳамсари меҳрубонаш тарки кӯҳ ва оғӯши табиат накард. Дилбастагӣ ба кори омӯзгорӣ, меҳру муҳаббати мардуми деҳот ва шавқи таълим ба фарзандони мардум нагузошт, то ӯ тарки деҳаи Гулзор намояд. Ҳамин тавр, чун солҳои қабл ҳар рӯз 7 километр роҳро пиёда тай намуда, ба деҳаи Шаҳрак меравад, то ба шогирдонаш аз таърихи миллат дарс бигӯяд. Тибқи нақли устод Эмомалӣ Шарифов, фарзандонаш барои ӯ тамоми шароитро муҳайё кардаанд, то тарки кӯҳистон намуда, ба макони обод, назди онҳо баргардад. Аммо ин марди шариф ва омӯзгори пуртаҷрибаро ҳеҷ чиз қонеъ сохта натавонист, то тарки манзилу маконе намояд, ки дар он ҷо ризқу рӯзӣ ёфтаву солиёни дароз умр ба сар бурдааст.

 

Шояд аҷиб ва боварнокарданӣ бошад, ки чӣ гуна ӯ 34 сол бо як пайроҳа ба мактаб меояду боз ба хона бармегардад?

 

Мо, аҳли эҷоди рӯзномаи “Хатлон”, барои аз наздик ошно гардидан бо зисту зиндагии ин омӯзгори пуртаҷриба роҳ пеш гирифтем ҷониби ноҳияи Муъминобод. Он рӯз ҳаво офтобӣ буд.

 

Ният доштем, ки субҳи барвақт Эмомалӣ Шарифовро аз хонааш то ба мактаб ҳамроҳӣ намоем. Аммо ҳавои пурбарф, тумани ғафс, хавфу хатари роҳ ва даррандагони гурусна каме моро ваҳшатзада намуданд. Бо Эмомалӣ Шарифов дар тамос шудем ва изҳор доштем, ки дар хонаи ӯ наҳорӣ хоҳем кард. Аз ин пешниҳоди мо ӯ хеле шод гардид ва гуфт, ки моро интизор мешавад.

 

Офтоб ҳанӯз тулӯъ накарда, ба роҳ баромадем. Дар он пайроҳае, ки ҳар рӯз Эмомалӣ Шарифов ба мактаб мерафт, қадам мезадем. Барфи аз ҳад зиёд ва шамоли сард ба роҳ гаштан халал мерасонд. Вале мо ба азобу мушкилиҳо нигоҳ накарда, пеш мерафтем. Барфи зиёд ва тумани ғафс пайроҳаро аз чашм пинҳон мекард ва ин ҳолат барои пайдо кардани роҳи дуруст каме мушкилӣ эҷод менамуд. Танҳо ҳарҷо-ҳарҷо изи пойҳои гургону дигар ҳайвоноти дарранда дида мешуду халос.

 

Пайроҳаи борике, ки аз миёни ҷангали анбӯҳ мегузашт, ба дили касе, ки бори аввал аз ин роҳ гузар менамуд, тарсҷой мекард. Акнун тасаввур кунед, ки омӯзгор Эмомалӣ Шарифов 34 сол боз бо ҳамин роҳ ба мактаб мераваду ба шогирдонаш дарс мегӯяд. Ёдовар бояд шуд, ки фарзандони ӯ ҳам ҳамин роҳро тай кардаву дар ҳамин муассиса таҳсил намудаанд ва имрӯз ҳар яке таҳсилкардаи донишгоҳу донишкадаҳои кишваранду дорои маълумоти олӣ.

 

Офтоб тулӯъ карду билохира манзили зисти Эмомалӣ Шарифов намудор гардид. Интизориҳои устод ва ҳамсараш, чеҳраи кушода ва истиқболи хуби онҳо нишон аз меҳру муҳаббат ва фарҳанги меҳмондӯстиашон буд. Бо даъвати устод мо дар хонаи гарми ӯ, назди оташдон наҳориро бо ҳам дидем. Сари як пиёла чой суҳбати гарм бо ин оилаи хушбахт ва тановул аз анвои хӯрданиҳои рӯйи дастархон хастагиямонро бартараф намуд. Хусусан, чашидани асали тозаи кӯҳистон, ки он ҳам маҳсули дастони ин омӯзгори пуртаҷриба буд, моро ба ваҷд овард. Акнун асрори зиндагии Эмомалӣ Шарифов барои мо аён гашт, ки ӯ чаро тарки ин манзилу макон накарда, бо ҳамсари меҳрубонаш Рӯзигул Абдуллоева дар ин деҳаи дурдаст зиндагии доимиро ихтиёр кардааст.

 

Хонаи ӯро аз чор тараф талу теппаҳо ва ҷангалзор иҳота кардааст. Боду ҳавои мусоид, табиати нотакрор ва ҷангалу кӯҳҳо барои ин марди наку манбаи хуби даромад ба ҳисоб мераванд. Зеро Эмомалӣ Шарифов дар баробари касби омӯзгорӣ таҷрибаи 40-солаи занбӯриасалпарварӣ дорад ва аз ин соҳа даромади хубе ба даст меорад.

 

– Ба як мард чил ҳунар кам аст, гуфтани халқ бесабаб нест. Дар баробари омӯзгорӣ мо кӯшиш мекунем, ки боз ба дигар касбҳо шуғл варзем. Занбӯрпарварӣ барои таъмини зиндагӣ манбаи даромади хубе ба ҳисоб меравад. Даромади ин соҳа ба мо кумак намуд, то фарзандон дар донишгоҳу донишкадаҳо таҳсил намоянд ва вазъи зиндагиамон беҳтар гардад, – иброз дошт Эмомалӣ Шарифов.

 

Дар ин радиф ӯ ба чорводорию зироаткорӣ низ машғул аст. Аслан, кишти зироатҳоро дар замини назди ҳавлӣ ҳамсари меҳрубонаш Рӯзигул Абдуллоева анҷом медиҳад. Дар вақтҳои холӣ Эмомалӣ Шарифов низ дар анҷоми ин корҳо ба ҳамсараш кумак мерсонад. Тибқи гуфтаҳои ин зани меҳнатдӯст, онҳо барои харидани сабзавоту мева ёд надоранд, ки кай ба бозор рафтаанд. Зеро маҳсулоти бо меҳнати ҳалол бадастовардаашон барои таъмини зиндагии онҳо басанда аст. Хонаи ӯ дар миёни кӯҳсор қомат афрохта бошад ҳам, аз барқу гармӣ дар зимистон танқисӣ надорад. Равшании хонаи ӯро панелҳои офтобӣ таъмин мекунанд.

 

Сипас мо роҳ пеш гирифтем ҷониби деҳаи Шаҳрак. Роҳи мо сӯйи таълимгоҳе буд, ки Эмомалӣ Шарифов он ҷо дарс мегуфт. Боз ҳамон роҳи пурхатар, ҳамон дашту кӯҳу ҷангал, аз ҳама муҳим, ҳамон пайроҳаи борик. Ин дафъа ин пайроҳаро ҳамроҳи Эмомалӣ Шарифов тай намудем. Дар аснои сафар омӯзгори рӯзгордидаву пуртаҷриба дар хусуси хавфу хатарҳое, ки дар ин роҳ аз сар гузаронида буд, қисса намуд. Ҳамлаи гургон, барфи зиёди зимистону боронҳои баҳорӣ дар тасаввури кас ин омӯзгорро чун қаҳрамони филм ҷилва месозад. Рӯзигул Абдуллоева ҳар рӯз субҳи барвақт ҳамсарашро гусел мекунад, то расидан ба мактаб ва шунидани занги телефону садои шавҳараш ором намегирад.

 

– Айёми зимистон вазъият каме мушкилтар мешавад. Дар сардиҳои зимистон, вақте ки шавҳарам аз хона мебарояд, хеле хавотир мешавам. Борҳо гуфтам, ки ақалан дар фасли зимистон тарки омӯзгорӣ намояд, аммо шавқи таълим ва меҳру муҳаббат ба касб иҷозат намедиҳад, ки шавҳарам тарки касби худ намояд. Аммо аз дигар тараф, хурсандам, ки ин заҳматҳои падари фарзандонам натиҷа додаанд ва то имрӯз даҳҳо шогирдаш дар озмунҳои гуногун иштирок намуда, сазовори ҷойҳои намоён гардидаанд, – нақл мекунад Р. Абдуллоева. Ӯ аз зиндагӣ бо шавҳараш Эмомалӣ Шарифов розӣ буда, шукрона мекунад, ки дар тӯли зиндагии 30-солаашон миёни онҳо ҳамеша якдигарфаҳмӣ вуҷуд дошт. Натиҷаи ҳамин меҳру садоқат аст, ки имрӯз онҳо бо фарзандонашон зиндагии хушбахтона доранд.

 

Баробари ворид шудан ба муассисаи таълимӣ, ҳамкоронаш аз Эмомалӣ Шарифов ҳолпурсӣ намуданд. Зеро онҳо низ медонанд, ки ӯ аз роҳи дур барои дарс гуфтан меояд. Зимни суҳбат бо директори муассисаи мазкур Холмурод Шарифов маълум шуд, ки зиёданд шогирдоне, ки мисли устодашон Эмомалӣ Шарифов аз деҳаҳои дурдаст барои таҳсил ба мактаб меоянд.

 

– Дар 34 соле, ки Эмомалӣ Шарифовро мешиносам ва бо ҳам кор мекунем, ҳамеша ҳис менамоем, ки нисбат ба касби худ ҷиддӣ муносибат мекунад. Ба дарсҳо сари вақт ҳозир шуда, бо шогирдон муносибати хуб дорад. Натиҷаи ҳамин заҳмату меҳнати устод буд, ки имрӯз шогирдони муассисаи мо дар озмуну олимпиадаҳои ноҳиявӣ, минтақавӣ ва вилоятӣ иштирок намуда, ба озмунҳои ҷумҳуриявӣ роҳхат гирифтаанд, – мегӯяд директори муассиса Х. Шарифов.

 

Абдулло Қурбонзода яке аз он шогирдонест, ки имсол дар озмунҳои фаннӣ миёни хонандагони муассисаҳои миёна аз фанни таърих дар сатҳи вилоят сазовори ҷойи дуюм ва соҳиби медали нуқра гардид. Зимни суҳбат бо ӯ ва дигар шогирдон маълум гардид, ки муносибати омӯзгор Эмомалӣ Шарифов бо онҳо хуб буда, дарсҳоро бо тамоми нозукиҳояш мефаҳмонад ва ба суолҳои додаи онҳо пурра ҷавоб медиҳад. Метавон гуфт, дарахте, ки 34 сол боз ин омӯзгор парвариш мекунад, самараи хуб ба бор овардааст.

 

Аҳадуллои МИРЗОАЛӢ,

Набиҷони САИДАБРОР,

бознашр аз рӯзномаи “Хатлон”, №22, аз 03.04.2025

  • 34 СОЛ БО ЯК ПАЙРОҲА. Қиссае аз рӯзгори як омӯзгори кӯҳистон img

Хабарҳои дигар

  •  img
    БАРРАСИИ РАФТИ ИҶРОИ БАРНОМАИ ДАВЛАТИИ РУШДИ МУАССИСАҲОИ СОҲАИ МАОРИФИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН Дар Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти раёсати вазири маориф ва илм Раҳим Саидзода ҷаласаи корӣ вобаста ба рафти иҷрои «Барномаи давлатии рушди муассисаҳои соҳаи маорифи вилояти Хатлон барои солҳои 2022-2027» баргузор гардид.   Зимни ифтитоҳи ҷаласа вазири маориф ва илм таъкид намуд, ки дар солҳои соҳибистиқлолӣ соҳаи маориф зери таваҷҷуҳи доимии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қарор гирифта, дар ин замина баҳри рушди соҳа ва беҳтар намудани шароити таълиму тарбия тадбирҳои муҳимми амалӣ роҳандозӣ гардидаанд. Қайд карда шуд, ки бо мақсади бартараф намудани мушкилоти ҷойдошта ва таъмини рушди устувори инфрасохтори соҳа як қатор барномаҳои давлатӣ қабул ва амалӣ гардида истодаанд.   Дар ин замина, бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31 октябри соли 2022 «Барномаи давлатии рушди муассисаҳои соҳаи маорифи вилояти Хатлон барои солҳои 2022-2027» ва нақшаи чорабиниҳо оид ба амалисозии он тасдиқ гардида, ҳамчун санади муҳимми соҳавӣ ба беҳтарсозии вазъи муассисаҳои таълимии вилоят равона шудааст. Ҳамзамон, бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31 июли соли 2025 Нақшаи амали барномаи мазкур барои марҳилаи дуюм (солҳои 2025-2027) тасдиқ гардида, татбиқи босамари он идома дорад.   Сардори раёсати сохтмони асосии вазорат Б. Файзуллозода оид ба рафти иҷрои барномаи мазкур маълумот пешниҳод намуда, зикр кард, ки дар доираи татбиқи барнома ҷиҳати бунёд ва азнавсозии муассисаҳои таълимӣ, фароҳам овардани шароити мусоиди таълим, таъмини муассисаҳо бо инфрасохтори зарурӣ ва бартараф намудани норасоии ҷойҳои нишаст дар вилояти Хатлон корҳои назаррас анҷом дода шудаанд. Ҳамзамон, бо ҷалби маблағҳои буҷети давлатӣ ва сармояи хориҷӣ татбиқи як қатор лоиҳаҳои сохтмонӣ идома дошта, иҷрои бандҳои барнома марҳила ба марҳила таъмин гардида истодааст.   Дар идомаи ҷаласа инчунин масъалаҳои марбут ба таъмини муассисаҳо бо таҷҳизоти муосири таълимӣ, беҳтар намудани шароити моддию техникӣ, баланд бардоштани сатҳи хизматрасониҳои таълимӣ ва истифодаи самараноки имкониятҳои мавҷуда мавриди баррасӣ қарор гирифтанд.   Вазири маориф ва илм зимни ҷамъбасти ҷаласа таъкид намуд, ки баланд бардоштани сатҳи инфрасохтори муассисаҳои таълимӣ ва фароҳам овардани шароити муосири таҳсил яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатии соҳаи маориф маҳсуб ёфта, барои ноил гардидан ба ҳадафҳои барнома зарур аст, ки масъулин ҷиҳати иҷрои саривақтӣ ва босифати бандҳои он, истифодаи мақсадноки маблағҳо ва назорати ҷараёни корҳои сохтмонӣ тадбирҳои иловагӣ андешанд.

    23

    16.04.2026
  •  img
    ДУШАНБЕ - ШАҲСУТУНИ УСТУВОРИ ДАВЛАТИ МО Бо ифтихор метавон гуфт, ки ба шарофати сиёсати бунёдкорона ва хирадмандонаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва ташаббускории Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ пойтахти мамлакат - шаҳри Душанбе ҳамчун маркази бузурги маънавиёт, илму маърифат ва хизматрасонӣ дорои шароити хуби инфрасохторӣ, биноҳои маъмуриву истиқоматии бо санъати баланди меъморӣ бунёдгардида, макони ободониву сабзкорӣ, тозагиву зебоӣ ва одоби баланди муошират гардидааст. Бо назардошти ин омилҳо мантиқан дуруст аст, ки шаҳри Душанберо шаҳсутуни устувори давлатамон номем.   Бениҳоят зиёд будани дастовардҳо далели возеҳи он аст, ки масъулини пойтахти мамлакат бо роҳбарии муҳтарам Рустами Эмомалӣ дас- тури Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон - “Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ҷузъи таркибии низоми идоракунии маъмуриву давлатии мамлакат ба шумор рафта, бояд фаъолияти худро дар доираи татбиқи сиёсати ягонаи давлатӣ ба роҳ монад”-ро сармашқи кор қарор додаанд.   Маҳз хоса будани таваҷҷуҳ ва доимӣ будани дастгирии Роҳбари мамлакат кулли роҳбарону мутахассисони шаҳр, вакилону хизматчиёни давлатии воҳидҳои сохтории дастгоҳи шаҳр ва ноҳияҳои онро водор кардааст, ки бо риояи талаботи Кодекси одоби хизматчии давлатӣ ва бо дасту дилу нияти пок манфиатҳои давлату миллатро аз ҳама боло гузошта, вазифаҳои имрӯз баёншударо дар сатҳи баланди касбӣ иҷро намоянд. Лозим ба ёдоварист, ки 23 январи соли равон таҳти раёсати Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат, Раиси Ҳукумати кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон маҷлиси васеи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардида буд.   Дар чорабинии зикршуда Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ зимни ҳисоботи худ изҳор намуданд, ки соли 2025 аз тарафи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ҷиҳати амалӣ намудани ҳадафҳои стратегии кишвар ва дар ин замина баланд бардоштани некуаҳволии сокинони пойтахт, инчунин, ба марҳалаи нави рушд ворид намудани шаҳри Душанбе як қатор иқдомоти созанда татбиқ гардида, 46 ҳазор ҷойи нави корӣ таъсис дода шуд.   Дастоварди дигаре, ки муҳтарам Рустами Эмомалӣ зикр намуданд, он аст, ки соли 2025 рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе бо нишондиҳандаҳои устувор таъмин шуда, суръати афзоиши маҷмуи маҳсулоти минтақавӣ 8,3 фоизро ташкил дод ва буҷети шаҳр 22,2 фоиз барзиёд иҷро гардидааст. Аз ин суханронӣ, ҳамчунин маълум гардид, ки дар доираи ҳадафи стратегии саноатикунонии босуръати кишвар раванди бунёди корхонаҳои саноатӣ дар ин давра вусъати тоза касб намуда, 62 корхонаву коргоҳи нави истеҳсолӣ ба истифода дода шуд ва суръати рушди истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ 26 фоизро ташкил додааст.   Бунёдкориву созандагӣ низ ба марҳилаи сифатан нав ворид гардида, бо масоҳати 713 ҳазор метри мураббаъ бунёд гардидани хонаҳои истиқоматӣ ва дигар иншооти иҷтимоию хизматрасонӣ ва таъмиру таҷдиди 60 километр роҳ далели возеҳи ин гуфта аст. Қобили зикр аст, ки дар давраи роҳбарии муҳтарам Рустами Эмомалӣ беш аз 3,5 миллион метри мураббаъ хонаҳои истиқоматӣ ба истифода дода шуда, шароити зист ва манзилию маишии сокинони пойтахти кишвар хеле беҳбуд ёфт. Дар маҷмуъ, фаъолияти серпаҳнову сермаҳсули муҳтарам Рустами Эмомалӣ ба сифати Раиси шаҳри Душанбе - шаҳрдори оқилу одил ва созандаву ободкори пойтахти Ватани маҳбубамон аз ҳар ҷиҳат қобили қабул ва шоёни дастгирӣ аст.   Ҳама шоҳиди он ҳастем, ки тайи 9 соли охир дар доираи иқдомҳои созандаи Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар ҳудуди шаҳри Душанбе ҷиҳати бо набзи замон мутобиқ намудани тамоми инфрасохтори пойтахт як қатор корҳои назаррас анҷом дода шуданд.   Бо амалисозии лоиҳаҳои мақсаднок дар самти беҳбуд бахшидани ҳолати инфрасохтор, сохтмон ва таҷдиди роҳҳои бисёрқабата, бунёди истгоҳҳои замонавӣ, мавриди истифода қарор додани нақлиёти замонавии мусофирбари ҷамъиятӣ, аз ҷумла автобусҳои дуошёна ва барқӣ, роҳандозии низоми пардохтҳои электронӣ, таҷдиду барқарорсозӣ ва иваз намудани хатҳои интиқоли неруи барқ, зеристгоҳҳои барқӣ, бунёди корхонаҳои саноатӣ, таъсиси ҷойҳои нави корӣ, сохтмони иншооти иҷтимоӣ, аз ҷумла меҳмонхонаҳо, муассисаҳои таълимию тиббӣ, маҷмаа ва майдончаҳои варзиш, боғу гулгаштҳои фарҳангию фароғатӣ ва ғайра симои пойтахти кишвар зеботар ва сатҳи зиндагии сокинону хизматрасонии меҳмонон, ба таври куллӣ беҳтар гардид. Тӯли ин муддат иқтисодиёти шаҳр ба ҳисоби миёна 7,3 фоиз рушд карда, ҳаҷми воқеии маҷмуи маҳсулоти минтақавӣ 2,8 маротиба афзоиш ёфтааст. Давоми муҳлати зикршуда дар шаҳри Душанбе бунёду азнавсозии 80 муассисаи таълимӣ, 16 бинои нави муассисаҳои таҳсилоти олӣ ва касбӣ, 245 муассисаву марказҳои тиббӣ, 110 коргоҳу корхонаи саноатӣ, 192 километр роҳ, бахусус, 2 роҳи сеқабатаи автомобилгард (эстакада) ва 207 истгоҳи замонавии нақлиётӣ, 56 бинои маъмурӣ, 392 бинои баландошёна бо 279 маркази савдо ва хизматрасонӣ, 5 меҳмонхона, 12 тарабхона, 5 бозор, 4 маркази бузурги савдою хизматрасонӣ ва фароғатӣ, 17 боғ, 59 гулгашт, 15 иншооти варзиш, 382 майдончаи варзиш ва 5 хобгоҳ шаҳодати гуфтаи болост.   Қобили зикр аст, ки танҳо дар зарфи нуҳ соли охир шаҳри Душанбе бо 7 шаҳри ҷаҳон, аз ҷумла Чиндао, Ашқобод, Остона, Боку, Исломобод, музофоти Хайнан ва Давҳа, муносибатҳои бародаршаҳриро роҳандозӣ намудааст.   Бамаврид аст ёдовар шавем, ки тайи солҳои охир бо ибтикори шаҳрдорӣ 26 чорабинии варзишӣ, аз ҷумла мусобиқаҳои расмии байналмилалӣ дар сатҳи баланд ташкилу баргузор гардид, ки дар онҳо беш аз 4052 варзишгар аз 167 давлати дунё иштирок ва сабқат намуданд.   Ҳамаи ин ва дигар тадбирҳои бунёдкориву созандагӣ, ки таҳти роҳбарии сарвари кордону ободпеша, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ рӯи кор омадааст, имкон доданд, ки имрӯз шаҳри Душанбе ба яке аз зеботарин ва сарсабзтарин пойтахтҳои дунё ва макони дӯстдоштании сокинони кишвар ва сайёҳони сершумори хориҷӣ табдил ёбад. Таваҷҷуҳи муҳтарам Рустами Эмомалӣ ба соҳаи маориф хоса буда, ин ҷавонмарди масъулиятшиносу поквиҷдон бо меҳвар қарор додани суханони Пешвои миллат: «Бунёди миллати мутамаддин аз маориф оғоз меёбад», ба дастовардҳои беназир ноил шуданд, ки дар таърихи пойтахти мамлакат назир надоранд.   Агар дастовардҳои соҳаи маорифи кишварро тайи солҳои охир бозгӯӣ намоем, пас вусъат ёфтани бунёду азнавсозии муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ ва миёнаи умумӣ, ба истифода додани муассисаҳои таълимии типи нав (гимназияву литсейҳо), ҷорӣ гаштани низоми муосири иттилоотӣ дар муассисаҳои таҳсилоти умумии шаҳри Душанбе, тақвияти равобити муассисаҳои таълимӣ бо оила ва аҳли ҷомеа, баланд бардоштани самаранокии хизматрасониҳои давлатӣ дар соҳаи маориф тавассути «Барномаи электронии eDonish» аз ҳамон ҷумлаанд. Барои мисол, соли 2025 дар шаҳри Душанбе 6 муассисаи таълимӣ барои 19 ҳазор хонанда ва 16 муассисаи томактабӣ барои 3640 тарбиягиранда сохта, ба истифода дода шуд. Ба меъёрҳои байналмилалӣ ҷавобгӯ гардонидани заминаи моддиву техникии муассисаҳои таълимӣ, роҳандозӣ намудани озмунҳои гуногун, зиёд шудани теъдоди ғолибони олимпиадаҳои сатҳи ҷумҳурӣ ва байналмилалӣ, дастгириву ҳавасмандгардонии кӯдакону наврасони болаёқат, баланд бардоштани мақоми аҳли маориф аз ҷониби Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ идомаи мантиқии ин раванд аст.   Айни замон дар шаҳри Душанбе 174 муассисаи таҳсилоти томактабӣ бо фарогирии 36163 тарбиягиранда ва 208 муассисаи таҳсилоти умумӣ барои 320712 толибилм фаъолият менамояд, ки ин нишондиҳанда нисбат ба ҳамин давраи соли 2024 мутаносибан 7 муассисаи таҳсилоти томактабӣ ва 1865 тарбиягиранда ва 18522 нафар хонанда дар муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ зиёд мебошад.   Роҳандозии низоми муосири иттилоотӣ тавассути «Барномаи электронии eDonish» дар муассисаҳои таҳсилоти умумии шаҳри Душанбе низ самараи таваҷҷуҳи хосаи Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ мебошад. Муҳим он аст, ки барномаи мазкур пурра ройгон буда, ҳамаи хароҷот вобаста ба татбиқи он бо дастгирии муҳтарам Рустами Эмомалӣ аз ҷониби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе пардохт шудааст. Шоистаи зикр аст, ки то ин вақт 93,3 фоизи муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии шаҳри Душанбе ба барномаи мазкур пайваст гардида, дар ин замина раванди таълиму тарбияи зиёд аз 309000 хонанда ҷиддӣ назорат шуда истодааст. Ба ғайр аз ин 95 муассисаи томактабии пойтахт ба барномаи “Kudak.tj” пайваст шудаанд. Ин иқдом имкон фароҳам овардааст, ки бақайдгирӣ, идоракунӣ ва ҳамкории муассиса бо волидайн таври шаффоф ва самаранок ба роҳ монда шавад.   Ҳамасола ташкил ва баргузории олимпиадаҳо дар ҳамаи зинаҳои таҳсилот, озмунҳои ҷумҳуриявии «Илм - фурӯғи маърифат», «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст», «Тоҷикистон - Ватани азизи ман», озмунҳои шаҳрии «Забон донӣ - ҷаҳон донӣ», «Тоҷи сари ҷумла ҳунарҳост илм», озмунҳо барои ноил шудан ба номи пуршарафи гирандаи Стипендияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистону Стипендияи Раиси шаҳри Душанбе, дигар озмуну мусобиқаҳои зеҳнӣ, аз қабили «Китоб - сарчашмаи рушди тафаккур» (байни мураббиёну омӯзгорон ва хонандагони муассисаҳои таълимӣ), «Беҳтарин кабинети методӣ» (миёни муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ ва миёнаи умумӣ), «Доноякон», “Ҷаҳондонӣ аз забондонист”, “Ахтаракони ҳисобдон” (сабқати тарбиягирандагони муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ) ҷузъе аз фаъолияти маорифмеҳвари муҳтарам Рустами Эмомалӣ ба ҳисоб меравад.   Боиси хурсандист, ки шумораи иштирокчиён ва гирандагони стипендияҳо сол аз сол зиёд шуда истодааст. Таҳлилҳо гувоҳи онанд, ки соли таҳсили 2020-2021 барои дарёфти Стипендияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз шаҳри Душанбе 800 нафар ширкат варзида, 43 кас муваффақ гаштанд. Соли таҳсили 2021-2022-юм 2000 хонанда дар озмун ширкат варзида, 312 кас ғолибиятро ба даст оварданд. Соли таҳсили 2023 -2024 аз 2500 довталаб 320 нафарашон комёб гаштанд, ки мутаносибан 1700 довталаб ва 277 гирандаи стипендия зиёд аст. Соли гузашта бошад, 334 нафар довталаб комёб гашта, ба номи пуршарафи Стипендияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон мушарраф гаштанд.   Шумораи довталабони Стипендияи Раиси шаҳри Душанбе низ сол аз сол зиёд гашта, агар соли 2024 шумораи иштирокчиён 522 нафар бошад, пас ин шумора дар соли 2025 ба 568 нафар баробар гашта, шумораи гирандаи стипендия дар соли 2025 ба 217 нафар расонида шуд.   Натиҷаҳои даври ниҳоии олимпиада аз фанҳои таълимӣ низ арзандаи ситоиш мебошанд. Барои мисол, соли таҳсили гузашта шаҳри Душанбе дар умум бо 971 (124 нафар медали тилло, 235 нафар медали нуқра, 612 нафар медали биринҷӣ) медал мақоми ифтихориро ба даст оварда дар ҷумҳур пешсаф маҳсуб мешавад, ки 159 медал зиёд нисбати соли гузашта мебошад.   Ифтихормандем, ки хонандагони пойтахт бо муҳасиллини бештар аз 90 кишвари дунё қувваозмоӣ карда, ба комёбиҳои назаррас ноил гашта истодаанд.   Аз ҷумла, дар соли 2025 хонандагони пойтахт соҳиби 1417 медал (145 нафар медали тилло, 476 нафар медали нуқра, 794 нафар медали биринҷӣ) гаштанд, ки аз ин шумора 4 медал дар олимпиадаи бонуфузтарини ҷаҳонӣ ва 124 ҷой олимпиадаҳои сатҳи баланд (35 медали тилло, 41 медали нуқра, 48 медали биринҷӣ) мебошад, ки дар умум ин нишондиҳанда 431 медал зиёд нисбати соли гузашта мебошад.   Ҷамъбасти ниҳоии Озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» дар соли 2025 шаҳодати он аст, ки иштирокчиёни он аз шаҳри Душанбе аз 90 ҷойи ифтихорӣ соҳиби 28 ҷой (31,1%) гаштанд, ки аз ин шумора 12 нафари ғолибонро (43,0 фисад) хонандагони муассисаҳои таълимии пойтахт ташкил дод.   Дар озмуни ҷумҳуриявии “Илм - фурӯғи маърифат” аз 156 ҷойи ифтихорӣ соҳиби 86 ҷой (55,1%) гаштанд, ки аз ин шумора 45 нафари ғолибонро (52,0 фисад) хонандагони муассисаҳои таълимии пойтахт ташкил дод.   Дар даври ниҳоии озмуни «Тоҷикистон - Ватани азизи ман» ба шаҳри Душанбе 67 ҷой ва 2 шоҳҷоиза рост меояд, ки нисбат ба соли гузашта 10 адад зиёд мебошад.   Нишондиҳандаҳо дар самти пешбурди фаъолияти илмӣ-таҳқиқотӣ низ назаррас буда, ҳамасола «Ҳафтаи илм, технология, инноватсия ва ихтироъкории наврасону ҷавонони шаҳри Душанбе» ва дар заминаи он Форуми наврасону ҷавонони шаҳри Душанбе оид ба технологияҳои иттилоотиву коммуникатсионӣ доир мегардад.   Барои ҳавасмандгардонӣ ба фаъолияти мустақилонаи илмиву амалӣ, бедор намудани ҳисси зебоипарастӣ, тарғиби ҳунарҳои мардумӣ панҷ сол аст, ки дар шаҳри Душанбе олимпиада аз фанни технология доир мешавад. Ёдовар бояд шуд, ки ин таҷрибаи нахустин дар кишвар буда, барои касбинтихобкунии хонандагон шароити мусоид фароҳам овардааст. Бо ташаббуси Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар робита ба «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ» озмуни шаҳрии «Тоҷи сари ҷумла ҳунарҳост илм» аз рӯйи 6 номинатсия ва озмуни шаҳрии «Забон донӣ - ҷаҳон донӣ» баргузор шуда, дар муддати кӯтоҳ маҳбубияти зиёд пайдо кардаанд.   Ҳамзамон қайд кардан ҷоиз аст, ки хатмкунандагони муассисаҳои таълимии пойтахт дар соли 2025 бо ба даст овардани 36 адад аттестати аълои универсалӣ ва равияҳои табиӣ - риёзӣ, ҷамъиятӣ - гуманитарӣ бо медали тилло ва нуқра дар миқёси ҷумҳурӣ мақоми аввалро сазовор гашта, нишондоди мазкур дар таъхири маорифи кишвар бесобиқа мебошад.   Инчунин 19 нафар хатмкунандаи синфи 11 муассисаҳои таълимии шаҳри Душанбе тибқи натиҷаи имтиҳонҳои қабул дар Ҷумҳурии Тоҷикистон тавассути Маркази миллии тестии назди Президенти Ҷумҳарии Точикистон ба рейтинги Беҳтарин довталаб - 2025 ворид гаштаанд, ки аз шумораи умумии ғолибон дар сатҳи ҷумҳур 76 фисадро ташкил медиҳад.   Бо дастгирии Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ даҳҳо омӯзгори шаҳри Душанбе барои такмили ихтисос ба шаҳрҳои Москва, Санкт-Петербурги Федератсияи Россия, шаҳри Тошкенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон, шаҳри Алма-атои Ҷумҳурии Қазоқистон сафарбар гардиданд.   Боиси ифтихор аст, ки ҳамасола аҳли маориф дар чорабиниҳои бахшида ба «Рӯзи пойтахт», таҷлили «Рӯзи омӯзгор», конференсияи августии кормандони соҳаи маорифи пойтахт бо мукофот ва ифтихорномаи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе қадрдонӣ мегарданд.   Мо – аҳли маориф ба дастовардҳои мазкур иктифо накарда, дар партави сиёсати хирадмандона ва бунёдкоронаи Пешвои миллат, Ҷаноби Олӣ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва ҳамовозӣ ба иқдомҳои созандаи Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ вазифадорем фаъолиятамонро беш аз пеш тавсеа бахшида, рисолати худро вобаста ба тарбияи насли наврас дар руҳияи худогоҳиву ватандӯстӣ ва арҷгузорӣ ба арзишҳои милливу давлатӣ дар сатҳи хубу сифати баланд ба сомон расонем.   Ҳамон тавре Пешвои миллат таъкид карданд: “Агар мо давлати соҳибистиқлол ва озоди худро дӯст дорем, дар навбати аввал бояд пойтахти онро ободу пешрафта гардонем, барои рушди он аз тамоми имконияту захираҳои мавҷуда истифода барем ва исбот намоем, ки воқеан миллати тамаддунсозу фарҳангӣ, ободгару шаҳрсоз ва шаҳрнишину шаҳрдор ҳастем”.   Баҳром ИСМОИЛЗОДА, сардори Сарраёсати маорифи шаҳри Душанбе

    27

    16.04.2026
  •  img
    ВОХӮРӢ БО НАМОЯНДАГОНИ ДОНИШГОҲИ СИТИИ МАЛАЙЗИЯ Имрӯз, 16 апрели соли 2026 дар Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон вохӯрии муовини вазири маориф ва илм Лутфия Абдулхолиқзода бо намояндагони Донишгоҳи ситии Малайзия баргузор гардид.   Дар мулоқот ҳамчунин муовини директори Муассисаи давлатии «Маркази барномаҳои байналмилалӣ» Т. Баҳриддин ва намояндаи раёсати муносибатҳои байналмилалии вазорат иштирок намуданд.   Муовини вазир меҳмононро ба Тоҷикистон самимона хайрамақдам гуфта, таъкид намуд, ки ҳамкориҳо дар соҳаи маориф ва илм миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Малайзия дорои заминаи устувори ҳуқуқӣ ва таҷрибаи мусбати ҳамкорӣ мебошанд. Зикр гардид, ки оғози ин раванд ба имзои Ёддошти тафоҳум байни ҳукуматҳои ду кишвар дар соли 2014 рост омада, баъдан ҳамкориҳо бо як қатор донишгоҳҳои бонуфузи Малайзия густариш ёфтаанд.   Қайд карда шуд, ки ҳоло донишҷӯёни тоҷик дар муассисаҳои таҳсилоти олии Малайзия таҳсил намуда, ҳамзамон омӯзгорону муҳаққиқони тоҷик дар барномаҳои гуногуни байналмилалӣ, семинару конфронсҳо ва курсҳои такмили ихтисос фаъолона иштирок мекунанд.   Ҷонибҳо зимни мулоқот масъалаҳои густариши ҳамкориҳои дуҷониба дар самти таҳсилоти олӣ, роҳандозии барномаҳои муштараки таълимӣ, табодули донишҷӯён ва омӯзгорон, инчунин татбиқи лоиҳаҳои муштарак дар соҳаҳои афзалиятнок, аз ҷумла, зеҳни сунъӣ, технологияҳои иттилоотӣ ва сайёҳиро мавриди баррасӣ қарор доданд.   Ҳамзамон, пешниҳод гардид, ки бо мақсади баланд бардоштани сатҳи касбии кадрҳо, ташкили курсҳои забономӯзӣ, барномаҳои такмили ихтисос ва омӯзиши таҷрибаи пешқадами Малайзия барои омӯзгорон ва кормандони соҳаи маориф ба роҳ монда шавад.   Муовини вазир инчунин аз иштироки фаъолонаи донишгоҳи мазкур дар сеюмин Фестивал-намоишгоҳи байналмилалии донишгоҳҳои давлатҳои хориҷӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон - 2026 ёдовар шуда, онро заминаи муҳим барои таҳкими робитаҳои минбаъда арзёбӣ намуд.   Дар навбати худ, намояндагони донишгоҳ омодагии худро ҷиҳати густариши ҳамкориҳои судманд бо муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон, роҳандозии барномаҳои муштарак ва тақвияти табодули академӣ изҳор доштанд.   Маркази Дурахшандагон

    29

    16.04.2026