18.04.2025
“Як саҳари фасли зимистон чун ҳарвақта аз хона роҳ пеш гирифтам ҷониби мактаб. Моҳи феврал, ҳаво сард буд. Туман он қадар ғафс буд, ки пеши роҳамро базӯр медидам. Аз хона тақрибан 3 километр дуртар рафта будам, ки ногаҳон дар пастхамие дар рӯ ба рӯям се гург пайдо шуд. Нафасам ба дарун афтод, пойҳоям карахт шуда, маҷоли ҳаракат надоштам. Чӣ кор карданамро намедонистам. На роҳи гурехтан буд ва на илоҷи аз гургҳо халос шудан. Ногаҳон яке аз гургон аз ҷояш ҷаҳида, ба ман ҳамла кард ва “ҷанг”-и тан ба тан миёни мо оғоз шуд. Барои раҳоӣ ёфтан аз ҳамлаи ин дарандаи ваҳшӣ кӯшиш мекардам, аммо гург барои маро туъмаи худ сохтан талош дошт. Дар ин ҳолат мадор надоштам, то ин ки даст ба ҷайбам бурда, бо корд корашро тамом кунам. Гург ҳам, то ҷое ки метавонист, ҳамла мекард ва маро раҳо намекард. Дар ҳамин ҳангом дастам ба як чӯби хушк расид ва бо он ба тамоми қувва чанд зарба ба сараш задам. Хушбахтона, яке аз зарбаҳоям ба чашми гург расид ва гург аз шиддати дард маро раҳо кард ва оҳиста-оҳиста фирор намуд. Ду гурги дигар низ аз думболи ҳамҷинсашон роҳ пеш гирифтанд. Ман ба хона баргашта тағйири либос намудам ва боз роҳи мактабро пеш гирифтам”.
Ин нақл аз забони нафарест, ки дар яке аз деҳаҳои дурдасти ноҳияи Муъминобод, деҳаи Гулзор, бо ҳамсари меҳрубонаш зиндагӣ мекунад. Ӯ 34 сол аст, ки ҳар рӯз 7 километр роҳро пиёда тай намуда, ба маркази Ҷамоати деҳоти Чилдухтарон – деҳаи Шаҳрак мерасад, то ба мактаббачагон дарс бигӯяд. Ин шахс Эмомалӣ Шарифов буда, омӯзгор аст ва аз фанҳои таърих ва ҳуқуқ дарс медиҳад. Ӯ 2 июли соли 1961 дар ноҳияи Восеъ ба дунё омадааст. Маълумоти миёнаро дар мактаби №20-и ҳамин ноҳия гирифта, баъди хатми мактаб, аниқтараш, соли 1981 ба Институти педагогии шаҳри Кӯлоб (ҳоло ДДК ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ) дохил шуда, онро бомуваффақият хатм мекунад. Баъд ба ноҳияи Муъминобод роҳхат гирифта, фаъолияти худро дар МТМУ №15-и деҳаи Шаҳраки Ҷамоати деҳоти Чилдухтарон ба ҳайси омӯзгори таърих ва ҳуқуқ оғоз мекунад. Инак, 34 сол аст, ки Эмомалӣ Шарифов дар ҳамин таълимгоҳ дарс мегӯяд.
Зиндагии Эмомалӣ Шарифов дар оғӯши табиати дилфиреб ва манзараҳои зебои Ватан сипарӣ мешавад. Бо вуҷуди он ки фарзандонаш ҳама дорои маълумоти олӣ ва зиндагии хубу хонаи худ ҳастанд, ӯ бо ҳамсари меҳрубонаш тарки кӯҳ ва оғӯши табиат накард. Дилбастагӣ ба кори омӯзгорӣ, меҳру муҳаббати мардуми деҳот ва шавқи таълим ба фарзандони мардум нагузошт, то ӯ тарки деҳаи Гулзор намояд. Ҳамин тавр, чун солҳои қабл ҳар рӯз 7 километр роҳро пиёда тай намуда, ба деҳаи Шаҳрак меравад, то ба шогирдонаш аз таърихи миллат дарс бигӯяд. Тибқи нақли устод Эмомалӣ Шарифов, фарзандонаш барои ӯ тамоми шароитро муҳайё кардаанд, то тарки кӯҳистон намуда, ба макони обод, назди онҳо баргардад. Аммо ин марди шариф ва омӯзгори пуртаҷрибаро ҳеҷ чиз қонеъ сохта натавонист, то тарки манзилу маконе намояд, ки дар он ҷо ризқу рӯзӣ ёфтаву солиёни дароз умр ба сар бурдааст.
Шояд аҷиб ва боварнокарданӣ бошад, ки чӣ гуна ӯ 34 сол бо як пайроҳа ба мактаб меояду боз ба хона бармегардад?
Мо, аҳли эҷоди рӯзномаи “Хатлон”, барои аз наздик ошно гардидан бо зисту зиндагии ин омӯзгори пуртаҷриба роҳ пеш гирифтем ҷониби ноҳияи Муъминобод. Он рӯз ҳаво офтобӣ буд.
Ният доштем, ки субҳи барвақт Эмомалӣ Шарифовро аз хонааш то ба мактаб ҳамроҳӣ намоем. Аммо ҳавои пурбарф, тумани ғафс, хавфу хатари роҳ ва даррандагони гурусна каме моро ваҳшатзада намуданд. Бо Эмомалӣ Шарифов дар тамос шудем ва изҳор доштем, ки дар хонаи ӯ наҳорӣ хоҳем кард. Аз ин пешниҳоди мо ӯ хеле шод гардид ва гуфт, ки моро интизор мешавад.
Офтоб ҳанӯз тулӯъ накарда, ба роҳ баромадем. Дар он пайроҳае, ки ҳар рӯз Эмомалӣ Шарифов ба мактаб мерафт, қадам мезадем. Барфи аз ҳад зиёд ва шамоли сард ба роҳ гаштан халал мерасонд. Вале мо ба азобу мушкилиҳо нигоҳ накарда, пеш мерафтем. Барфи зиёд ва тумани ғафс пайроҳаро аз чашм пинҳон мекард ва ин ҳолат барои пайдо кардани роҳи дуруст каме мушкилӣ эҷод менамуд. Танҳо ҳарҷо-ҳарҷо изи пойҳои гургону дигар ҳайвоноти дарранда дида мешуду халос.
Пайроҳаи борике, ки аз миёни ҷангали анбӯҳ мегузашт, ба дили касе, ки бори аввал аз ин роҳ гузар менамуд, тарсҷой мекард. Акнун тасаввур кунед, ки омӯзгор Эмомалӣ Шарифов 34 сол боз бо ҳамин роҳ ба мактаб мераваду ба шогирдонаш дарс мегӯяд. Ёдовар бояд шуд, ки фарзандони ӯ ҳам ҳамин роҳро тай кардаву дар ҳамин муассиса таҳсил намудаанд ва имрӯз ҳар яке таҳсилкардаи донишгоҳу донишкадаҳои кишваранду дорои маълумоти олӣ.
Офтоб тулӯъ карду билохира манзили зисти Эмомалӣ Шарифов намудор гардид. Интизориҳои устод ва ҳамсараш, чеҳраи кушода ва истиқболи хуби онҳо нишон аз меҳру муҳаббат ва фарҳанги меҳмондӯстиашон буд. Бо даъвати устод мо дар хонаи гарми ӯ, назди оташдон наҳориро бо ҳам дидем. Сари як пиёла чой суҳбати гарм бо ин оилаи хушбахт ва тановул аз анвои хӯрданиҳои рӯйи дастархон хастагиямонро бартараф намуд. Хусусан, чашидани асали тозаи кӯҳистон, ки он ҳам маҳсули дастони ин омӯзгори пуртаҷриба буд, моро ба ваҷд овард. Акнун асрори зиндагии Эмомалӣ Шарифов барои мо аён гашт, ки ӯ чаро тарки ин манзилу макон накарда, бо ҳамсари меҳрубонаш Рӯзигул Абдуллоева дар ин деҳаи дурдаст зиндагии доимиро ихтиёр кардааст.
Хонаи ӯро аз чор тараф талу теппаҳо ва ҷангалзор иҳота кардааст. Боду ҳавои мусоид, табиати нотакрор ва ҷангалу кӯҳҳо барои ин марди наку манбаи хуби даромад ба ҳисоб мераванд. Зеро Эмомалӣ Шарифов дар баробари касби омӯзгорӣ таҷрибаи 40-солаи занбӯриасалпарварӣ дорад ва аз ин соҳа даромади хубе ба даст меорад.
– Ба як мард чил ҳунар кам аст, гуфтани халқ бесабаб нест. Дар баробари омӯзгорӣ мо кӯшиш мекунем, ки боз ба дигар касбҳо шуғл варзем. Занбӯрпарварӣ барои таъмини зиндагӣ манбаи даромади хубе ба ҳисоб меравад. Даромади ин соҳа ба мо кумак намуд, то фарзандон дар донишгоҳу донишкадаҳо таҳсил намоянд ва вазъи зиндагиамон беҳтар гардад, – иброз дошт Эмомалӣ Шарифов.
Дар ин радиф ӯ ба чорводорию зироаткорӣ низ машғул аст. Аслан, кишти зироатҳоро дар замини назди ҳавлӣ ҳамсари меҳрубонаш Рӯзигул Абдуллоева анҷом медиҳад. Дар вақтҳои холӣ Эмомалӣ Шарифов низ дар анҷоми ин корҳо ба ҳамсараш кумак мерсонад. Тибқи гуфтаҳои ин зани меҳнатдӯст, онҳо барои харидани сабзавоту мева ёд надоранд, ки кай ба бозор рафтаанд. Зеро маҳсулоти бо меҳнати ҳалол бадастовардаашон барои таъмини зиндагии онҳо басанда аст. Хонаи ӯ дар миёни кӯҳсор қомат афрохта бошад ҳам, аз барқу гармӣ дар зимистон танқисӣ надорад. Равшании хонаи ӯро панелҳои офтобӣ таъмин мекунанд.
Сипас мо роҳ пеш гирифтем ҷониби деҳаи Шаҳрак. Роҳи мо сӯйи таълимгоҳе буд, ки Эмомалӣ Шарифов он ҷо дарс мегуфт. Боз ҳамон роҳи пурхатар, ҳамон дашту кӯҳу ҷангал, аз ҳама муҳим, ҳамон пайроҳаи борик. Ин дафъа ин пайроҳаро ҳамроҳи Эмомалӣ Шарифов тай намудем. Дар аснои сафар омӯзгори рӯзгордидаву пуртаҷриба дар хусуси хавфу хатарҳое, ки дар ин роҳ аз сар гузаронида буд, қисса намуд. Ҳамлаи гургон, барфи зиёди зимистону боронҳои баҳорӣ дар тасаввури кас ин омӯзгорро чун қаҳрамони филм ҷилва месозад. Рӯзигул Абдуллоева ҳар рӯз субҳи барвақт ҳамсарашро гусел мекунад, то расидан ба мактаб ва шунидани занги телефону садои шавҳараш ором намегирад.
– Айёми зимистон вазъият каме мушкилтар мешавад. Дар сардиҳои зимистон, вақте ки шавҳарам аз хона мебарояд, хеле хавотир мешавам. Борҳо гуфтам, ки ақалан дар фасли зимистон тарки омӯзгорӣ намояд, аммо шавқи таълим ва меҳру муҳаббат ба касб иҷозат намедиҳад, ки шавҳарам тарки касби худ намояд. Аммо аз дигар тараф, хурсандам, ки ин заҳматҳои падари фарзандонам натиҷа додаанд ва то имрӯз даҳҳо шогирдаш дар озмунҳои гуногун иштирок намуда, сазовори ҷойҳои намоён гардидаанд, – нақл мекунад Р. Абдуллоева. Ӯ аз зиндагӣ бо шавҳараш Эмомалӣ Шарифов розӣ буда, шукрона мекунад, ки дар тӯли зиндагии 30-солаашон миёни онҳо ҳамеша якдигарфаҳмӣ вуҷуд дошт. Натиҷаи ҳамин меҳру садоқат аст, ки имрӯз онҳо бо фарзандонашон зиндагии хушбахтона доранд.
Баробари ворид шудан ба муассисаи таълимӣ, ҳамкоронаш аз Эмомалӣ Шарифов ҳолпурсӣ намуданд. Зеро онҳо низ медонанд, ки ӯ аз роҳи дур барои дарс гуфтан меояд. Зимни суҳбат бо директори муассисаи мазкур Холмурод Шарифов маълум шуд, ки зиёданд шогирдоне, ки мисли устодашон Эмомалӣ Шарифов аз деҳаҳои дурдаст барои таҳсил ба мактаб меоянд.
– Дар 34 соле, ки Эмомалӣ Шарифовро мешиносам ва бо ҳам кор мекунем, ҳамеша ҳис менамоем, ки нисбат ба касби худ ҷиддӣ муносибат мекунад. Ба дарсҳо сари вақт ҳозир шуда, бо шогирдон муносибати хуб дорад. Натиҷаи ҳамин заҳмату меҳнати устод буд, ки имрӯз шогирдони муассисаи мо дар озмуну олимпиадаҳои ноҳиявӣ, минтақавӣ ва вилоятӣ иштирок намуда, ба озмунҳои ҷумҳуриявӣ роҳхат гирифтаанд, – мегӯяд директори муассиса Х. Шарифов.
Абдулло Қурбонзода яке аз он шогирдонест, ки имсол дар озмунҳои фаннӣ миёни хонандагони муассисаҳои миёна аз фанни таърих дар сатҳи вилоят сазовори ҷойи дуюм ва соҳиби медали нуқра гардид. Зимни суҳбат бо ӯ ва дигар шогирдон маълум гардид, ки муносибати омӯзгор Эмомалӣ Шарифов бо онҳо хуб буда, дарсҳоро бо тамоми нозукиҳояш мефаҳмонад ва ба суолҳои додаи онҳо пурра ҷавоб медиҳад. Метавон гуфт, дарахте, ки 34 сол боз ин омӯзгор парвариш мекунад, самараи хуб ба бор овардааст.
Аҳадуллои МИРЗОАЛӢ,
Набиҷони САИДАБРОР,
бознашр аз рӯзномаи “Хатлон”, №22, аз 03.04.2025
Хабарҳои дигар
-
ШИНОСОИИ ДОНИШҶӮЁНИ МАРКАЗИ ТАЪЛИМИИ ЗАНОН “САРВАР” БО ФАЪОЛИЯТИ ПАРЛАМЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН Дар доираи чорабиниҳо бахшида ба Рӯзи ҷавонон ва иҷрои нақшаи чорабиниҳо ба муносибати 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон донишҷӯёни Муассисаи давлатии “Маркази таълимии занон “Сарвар” ба бинои Парламенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ташриф оварда, бо фаъолияти мақоми олии қонунгузори кишвар аз наздик шинос шуданд. Дар доираи ин боздид вохӯрии самимӣ ва судманд бо муовини раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Муинӣ Мавсума ва вакилон Нилуфар Имомзода, Ҷамила Мусоҷонзода ва Ҳусния Исҳоқӣ баргузор гардид. Зимни суҳбат масъалаҳои марбут ба сиёсати давлатии ҷавонон, нақши ҷавонон дар ҷомеа, мақому манзалати занону бонувон дар даврони соҳибистиқлолӣ, инчунин хизматҳои арзандаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар роҳи таҳкими Истиқлоли давлатӣ ва рушди устувори кишвар мавриди баррасӣ қарор гирифтанд. Таъкид гардид, ки имрӯз дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ҷавонон, бахусус духтарону бонувон, тамоми шароити мусоид ҷиҳати таҳсил, фаъолияти ҷамъиятӣ ва иштироки фаъолона дар ҳаёти сиёсиву иҷтимоии кишвар фароҳам оварда шудааст. Иштирокчиёни вохӯрӣ ҳамзамон ҷавононро ба ҳисси баланди ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ ва саҳмгузорӣ дар рушди давлату ҷомеа ҳидоят намуданд. Донишҷӯён аз имконияти фароҳамшуда барои шиносоӣ бо фаъолияти Парламенти Ҷумҳурии Тоҷикистон изҳори қаноатмандӣ намуда, ба роҳбарияти Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои дастгирӣ ва таваҷҷуҳи пайваста нисбат ба ҷавонон ва ташкили чунин мулоқоту экскурсияҳои маърифатӣ изҳори сипосу миннатдорӣ баён карданд.
9
22.05.2026 -
САФАРИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ МАРҲАЛАИ НАВИ ШАРИКИИ СТРАТЕГИИ ТОҶИКИСТОНУ ЧИНРО ОҒОЗ БАХШИД Сафари давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Ҷумҳурии Мардумии Чин, ки аз 11 то 14 майи соли 2026 баргузор гардид, аз муҳимтарин рӯйдодҳои сиёсиву дипломатии сол ба ҳисоб меравад. Ин сафар дар шароите анҷом пазируфт, ки ҷаҳон марҳалаи нави таҳаввулоти сиёсиву иқтисодиро аз сар мегузаронад ва таҳкими шарикӣ бо давлатҳои боэътимод аҳаммияти бештар касб кардааст. Ин сафар идомаи муколамаи сатҳи олӣ байни ду давлати дӯст буда, ҳамзамон ба марҳалаи нави шарикии стратегии Тоҷикистону Чин оғоз бахшид. Сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз рӯзҳои аввали соҳибистиқлолӣ бар пояи принсипҳои дӯстӣ, ҳамкории судманд, эҳтироми мутақобил ва мувозинат ташаккул ёфта, сиёсати «дарҳои боз» ном гирифтааст. Ин сиёсат давоми солҳои Истиқлоли давлатӣ ҳамчун механизми муассири таҳкими мавқеи байналмилалии мамлакат хизмат намуда, барои густариши робитаҳо бо давлатҳои гуногуни ҷаҳон заминаи мусоид фароҳам овард. Ҷумҳурии Тоҷикистон тавонист, ки аз баракати соҳибистиқлолӣ ва таҳти роҳбарии оянданигаронаву хирадмандонаи Пешвои миллат дар арсаи байналмилалӣ ҳамчун кишвари сулҳҷӯ, ҷонибдори муколама ва ҳамкории созанда шинохта шуда, мавқеи устувор касб намояд. Дар меҳвари сиёсати хориҷии Тоҷикистон таҳкими муносибатҳои неку ҳамсоягӣ, густариши ҳамкории иқтисодию гуманитарӣ ва рушди шарикии стратегӣ бо кишварҳои минтақа ва ҷаҳон қарор дорад. Дар ҷаҳони муосир, ки муносибатҳои байналмилалӣ бештар бар асоси манфиатҳои муштарак ва эътимоди сиёсӣ рушд мекунанд, Тоҷикистон талош менамояд бо шарикони худ равобити дарозмуддат ва устувор барқарор намояд. Ҷумҳурии Мардумии Чин дар ин раванд яке аз шарикони боэътимоди Тоҷикистон ба шумор меравад. Муносибатҳои Тоҷикистону Чин давоми солҳои соҳибистиқлолӣ бар асоси эҳтироми мутақобил, эътимоди сиёсӣ ва манфиатҳои муштарак рушд ёфта, ба сатҳи шарикии стратегӣ расидаанд. Ҳарду давлат дар масъалаҳои муҳимми байналмилалӣ ва минтақавӣ мавқеи наздик дошта, дар арсаи ҷаҳонӣ ҳамдигарро пайваста дастгирӣ менамоянд. Ин ҳамгироӣ, пеш аз ҳама, ба таъмини субот, амният ва рушди устувори минтақа мусоидат мекунад. Тоҷикистон ва Чин ҳамчунин дар доираи созмонҳои байналмилалӣ ва минтақавӣ, аз ҷумла Созмони ҳамкории Шанхай ҳамкории фаъол ва густурда доранд. Маҳз тавассути чунин созмонҳо ду давлат имкон пайдо менамоянд, ки дар ҳалли масъалаҳои мубрами амниятӣ, иқтисодӣ ва гуманитарӣ саҳми муассир гузоранд. Дар шароите, ки муносибатҳои байналмилалӣ рӯз ба рӯз печидатар гардида, рақобатҳои геополитикӣ шиддат меёбанд, Тоҷикистону Чин намунаи ҳамкории устувор, мутавозин ва бар пояи эҳтироми мутақобилро пешниҳод менамоянд. Чунин муносибатҳо бозгӯи онанд, ки ҳатто, дар фазои пуртазоди сиёсию амниятии ҷаҳон низ метавон шарикии боэътимод ва созандаро ҳифз намуд. Дар доираи сафари давлатӣ Пешвои миллат ба шаҳрҳои Пекин ва Чонгчин сафар намуда, бо Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин муҳтарам Си Ҷинпин, роҳбарони воломақоми давлатӣ ва намояндагони доираҳои соҳибкориву сармоягузории Чин мулоқоту музокироти судманд анҷом доданд. Баргузории чунин мулоқотҳо аз он шаҳодат медиҳад, ки ҷонибҳо ба густариши ҳамкории иқтисодиву сармоягузорӣ таваҷҷуҳи ҷиддӣ доранд. Натиҷаҳои ин сафари давлатӣ воқеан муҳим ва таърихӣ арзёбӣ гардида, санадҳои баимзорасида ба муносибатҳои ду кишвар такони ҷиддӣ мебахшанд. Аз рӯйи натиҷаи музокирот беш аз 80 санади нави ҳамкорӣ ба маблағи умумии зиёда аз 8 миллиард доллари амрикоӣ ба имзо расид. Аз ҷумла, 31 санади байнидавлатӣ ва байниидоравӣ самтҳои калидии муносибатҳои ду давлатро фаро мегиранд. Дар байни санадҳои баимзорасида Аҳднома оид ба ҳамҷавории неку абадӣ, дӯстӣ ва ҳамкорӣ байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Мардумии Чин, инчунин Изҳороти муштарак оид ба таъмини шарикии ҳамаҷонибаи стратегӣ дар даврони нав аҳаммияти махсус доранд. Қабули чунин санадҳои бунёдӣ аз он гувоҳӣ медиҳад, ки ҳамкории Тоҷикистону Чин хусусияти дарозмуддат ва стратегӣ гирифтааст. Ин санадҳо заминаи ҳуқуқии муносибатҳои ду кишварро таҳким бахшида, аз иродаи қавии сиёсӣ барои густариши ҳамкории дарозмуддат шаҳодат медиҳанд. Дар ҷараёни мулоқоти сатҳи олӣ, ки дар фазои самимӣ ва ҳусни тафоҳум доир шуд, Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин муҳтарам Си Ҷинпин аз нақши бузурги Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар таҳкими давлатдории Тоҷикистон ва рушди муносибатҳои дӯстонаи Тоҷикистону Чин ёдоварӣ намуда, иброз доштанд: «Дӯсти азизам! Вохӯрии имрӯзаи мо дар вуҷуди ман эҳсосоти хеле гармро бедор мекунад. Имсол 35-умин солгарди истиқлолияти Тоҷикистон ҷашн гирифта мешавад. Таҳти роҳбарии Шумо Тоҷикистон дар бунёди давлатдорӣ ба дастовардҳои назаррас ноил гардид, ки ин ба мо шодмонии самимӣ мебахшад. Ҳамчун шахсе, ки шарикии стратегии ҳамаҷонибаи Чин ва Тоҷикистонро дар давраи нав пешбарӣ кардааст, имрӯз ба Шумо унвони профессори фахрии Донишгоҳи Пекин дода шуд. Ин эҳтиром ва дӯстии амиқеро, ки мардуми Чин нисбат ба Шумо ва тамоми миллати тоҷик доранд, инъикос мекунад. Дар шароити нооромиҳои байналмилалӣ ҷаҳони муосир аз субот дур аст, аммо новобаста аз тағйирот дар муҳити беруна, Чин ва Тоҷикистон ҳамсояҳои хуб, дӯстони наздик ва шарикони боэътимод боқӣ мемонанд ва дар руҳияи кумаки мутақобил, эътимод ба ҳамдигар ва рушди муштарак боқӣ мемонанд. Ҷаноби Президент! Ман омодаам бо Шумо ҳамкорӣ кунам, то ҷомеаи боз ҳам муттаҳидтари сарнавишти муштаракро байни Тоҷикистон ва Чин ба манфиати мардумони ҳарду кишвар тақвият диҳем». Ин суханони самимӣ бозтоби эҳтироми шахсӣ ба Пешвои миллат буда, ифодаи муносибати хоси роҳбарияти Чин нисбат ба Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд. Чунин баҳои баланд аз ҷониби Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин муҳтарам Си Ҷинпин — роҳбари яке аз давлатҳои бузурги ҷаҳон аз нуфуз ва мавқеи устувори байналмилалии Тоҷикистон шаҳодат медиҳад. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон низ таъкид намуданд, ки муносибатҳои Тоҷикистону Чин имрӯз дар доираи шарикии ҳамаҷонибаи стратегӣ босуръат рушд карда, ба манфиатҳои мардумони ҳарду давлат ҷавобгӯ мебошанд. Муҳим он аст, ки ин ҳамкорӣ танҳо хусусияти сиёсӣ надошта, ба беҳбуди сатҳи зиндагии мардум низ таъсири мустақим мерасонанд. Дар солҳои охир Чин ба яке аз шарикони асосии иқтисодии Тоҷикистон табдил ёфтааст. Дар айни замон дар Тоҷикистон зиёда аз 700 ширкати дорои сармояи чинӣ фаъолият менамоянд, ки дар татбиқи лоиҳаҳои пураҳаммияти иқтисодӣ саҳми назаррас доранд. Ҳамкории ду давлат дар соҳаҳои сохтмони роҳу нақбҳо, энергетика, саноат, коммуникатсия ва технологияҳои нав ба рушди иқтисоди миллӣ такони ҷиддӣ бахшидааст. Ин инфрасохторҳо барои рушди минтақаҳо, афзоиши имконияти тиҷоратӣ ва беҳтар гардидани сатҳи зиндагии аҳолӣ аҳаммияти калидӣ доранд. Дар баробари ҳамкории иқтисодӣ ҷонибҳо ба рушди илму маориф, технология ва инноватсия низ таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамоянд. Ин омил нишон медиҳад, ки муносибатҳои Тоҷикистону Чин танҳо ба манфиатҳои кӯтоҳмуддати иқтисодӣ маҳдуд набуда, ба рушди дарозмуддати захираҳои инсонӣ низ равона шудаанд. Маҳз ҳамин самтҳо дар ҷараёни сафари давлатӣ бештар мавриди таваҷҷуҳ қарор гирифтанд. Яке аз рӯйдодҳои муҳимми сафар сарфароз гардидани Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо унвони Профессори фахрии Донишгоҳи Пекин буд. Ин рӯйдоди фараҳбахшу пурифтихор барои ҷомеаи илмӣ ва академии Тоҷикистон низ аҳаммияти рамзии бузург дорад. Ин қадрдонӣ нишонаи эҳтироми ҷомеаи илмии Чин ба саҳми Роҳбари давлати Тоҷикистон дар таҳкими робитаҳои илмиву фарҳангӣ ва пешбурди ташаббусҳои байналмилалӣ дар масъалаҳои обу иқлим мебошад. Суханронии Пешвои миллат дар назди устодону донишҷӯёни Донишгоҳи Пекин аҳаммияти бузурги сиёсиву маърифатӣ дошт. Аз ҷумла, Роҳбари давлат чунин изҳор доштанд: «Тавре ки маълум аст, робитаҳои илмиву маърифатӣ ва фарҳангӣ дар ҳар давру замон ба қавӣ гаштани дӯстӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва рафоқати байни халқҳо мусоидат кардаанд». Ҳамчунин зимни суханронӣ таъкид гардид, ки дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати технологияҳо масъалаи рушди неруи инсонӣ омили аслии рақобатпазирии давлатҳо ва пешрафти ҷомеа мебошад. Аз ин рӯ, Тоҷикистон рушди неруи инсониро яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ медонад. Бо назардошти он ки беш аз 70 фоизи аҳолии Тоҷикистонро ҷавонон ташкил медиҳанд, таваҷҷуҳ ба рушди соҳаи маориф, омодасозии кадрҳои рақобатпазир ва азхудкунии технологияҳои муосир аҳаммияти калидӣ касб мекунад. Ояндаи иқтисод ва рақобатпазирии кишвар низ маҳз ба сатҳи дониш ва малакаи насли ҷавон вобаста мебошад. Аз ҳамин ҷост, ки ҳамкории Тоҷикистону Чин дар соҳаҳои таҳсилоти олӣ, илм ва технология босуръат густариш меёбад. Имрӯз қариб шаш ҳазор ҷавони тоҷик дар донишгоҳҳои Чин таҳсил намуда, зиёда аз даҳ ҳазор шаҳрванди Тоҷикистон муассисаҳои таҳсилоти олии ин кишварро хатм кардаанд. Ин нишондиҳандаҳо аз густариши бештари робитаҳои илмиву таълимии ду кишвар дарак медиҳанд. Аксари онҳо дар самтҳои илмҳои дақиқ, муҳандисӣ, технологияҳои иттилоотӣ, иқтисоди рақамӣ ва зеҳни сунъӣ таҳсил менамоянд, ки ин раванд аз афзоиши таваҷҷуҳи ҷавонони тоҷик ба донишҳои муосир ва технологияҳои пешрафта шаҳодат медиҳад. Барои мо – аҳли маориф ва илми мамлакат басе хурсандибахш аст, ки дар доираи сафари давлатӣ якчанд санадҳои ҳамкорӣ дар соҳаи маориф ва илм ба имзо расиданд. Аз ҷумла, Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати илм ва технологияи Ҷумҳурии Мардумии Чин оид ба густариши ҳамкории илмӣ ва инноватсионӣ дар соҳаи зеҳни сунъӣ ва Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати илм ва технологияи Ҷумҳурии Мардумии Чин оид ба тақвияти мубодилаи илмӣ, техникӣ ва гуманитарӣ, ки дар шароити имрӯз бисёр саривақтӣ ва зарур шуморида мешаванд. Татбиқи чунин санадҳо метавонад дар рушди иқтидори илмӣ ва технологияи миллӣ заминаи воқеӣ гузорад. Имрӯз зеҳни сунъӣ ба яке аз самтҳои калидии рушди ҷаҳонӣ табдил ёфтааст. Давлатҳое, ки тавони истифода ва технологияҳои рақамиро доранд, дар иқтисодиёти ҷаҳонӣ мавқеи устувортар пайдо мекунанд. Аз ин рӯ, ҳамкории Тоҷикистону Чин дар ин бахш метавонад барои омодасозии мутахассисони баландихтисос, мубодилаи кадрҳо дар соҳаи зеҳни сунъӣ, рушди технологияҳои рақамӣ ва таҳкими иқтидори илмии мамлакат заминаи мусоид фароҳам оварад. Ҳамчунин имзои санадҳои марбут ба таъсиси Маркази муштараки ҳамкорӣ дар татбиқи зеҳни сунъӣ, Парки инноватсионии илмию техникии кишоварзӣ, густариши мубодилаҳои илмӣ ва рушди Институти Конфутсий дар назди донишгоҳҳои Тоҷикистон аз ҷумлаи иқдомҳои шоиста ба ҳисоб мераванд. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханронии худ махсус таъкид карданд, ки марказҳои Конфутсий дар Тоҷикистон дар омӯзиши забони чинӣ ва муаррифии фарҳанги Чин саҳми арзишманд доранд. Омӯзиши забон имрӯз яке аз воситаҳои асосии густариши робитаҳои илмиву маърифатӣ ва фарҳангиву иқтисодӣ ба шумор меравад. Имрӯз дар 13 донишгоҳи Тоҷикистон омӯзиши забони чинӣ ба роҳ монда шуда, 10 муассисаи таҳсилоти олии кишвар аъзои шабакаи донишгоҳҳои Созмони ҳамкории Шанхай мебошанд. Дар баробари ин, роҳбарияти олии ду давлат ба густариши мубодилаҳои фарҳангиву гуманитарӣ низ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуданд. Ин раванд барои наздикшавии мардумон ва таҳкими робитаҳои байнифарҳангӣ аҳаммияти муҳим дорад. Тоҷикистон ҳавасмандии худро барои зиёд намудани бурсияҳои таҳсилотии Чин барои ҷавонони тоҷик, махсусан дар самтҳои илмҳои дақиқ, муҳандисӣ ва технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ иброз дошт. Ҷанбаи дигари муҳимми ҳамкории Тоҷикистону Чин ба рушди таҳқиқоти муштараки илмӣ вобаста мебошад. Бо назардошти тағйирёбии иқлим ва мушкилоти экологӣ чунин таҳқиқот аҳаммияти байналмилалӣ низ доранд. Ду кишвар метавонанд дар соҳаҳои геология, тағйирёбии иқлим, ҳифзи пиряхҳо, захираҳои обӣ, бостоншиносӣ ва омӯзиши мероси фарҳангӣ ҳамкории муассир дошта бошанд, зеро рушди фаъолияти якҷоя дар ин самтҳо барои Тоҷикистон ҳамчун кишвари кӯҳсор ва дорои захираҳои бузурги табиӣ аҳаммияти ҳаётӣ доранд. Дар суханронии Пешвои миллат ба робитаҳои таърихии мардумони ду давлат низ таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардид. Ёдоварӣ аз чунин саҳифаҳои таърихӣ нишон медиҳад, ки дӯстии Тоҷикистону Чин танҳо маҳсули даврони муосир нест. Таъкид шуд, ки муносибатҳои дӯстонаи тоҷикону чиниҳо аз даврони «Роҳи бузурги абрешим» сарчашма гирифта, таърихи чандинҳазорсола доранд. Ҳуҷҷатҳои қадимии суғдие, ки соли 1907 дар Девори бузурги Чин кашф шудаанд, далели равшани робитаҳои фарҳангиву иқтисодии ду халқ ба шумор мераванд. Ин воқеият гувоҳи он аст, ки ҳамкории Тоҷикистону Чин танҳо бар манфиатҳои имрӯз асос наёфта, балки дорои решаҳои амиқи таърихиву тамаддунӣ мебошад. Маҳз ҳамин заминаи таърихӣ барои рушди муносибатҳои устувор ва дарозмуддати ду кишвар нақши фаъол мебозад. Муносибатҳои ду давлат, бахусус дар соҳаҳои илму маориф ва технология барои тарбияи насли нави мутахассисони соҳибмаърифат, рушди иқтисоди донишбунёд ва таҳкими иқтидори илмии Тоҷикистон аҳаммияти бузург доранд. Дар ҷаҳоне, ки рақобат бештар бар сари дониш, технология ва неруи инсонӣ ҷараён мегирад, маҳз чунин ҳамкорӣ метавонанд ояндаи устувор ва пешрафтаи миллатҳоро таъмин намоянд. Дар маҷмуъ, сафари давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Ҷумҳурии Мардумии Чин саҳифаи нави муносибатҳои ду давлатро боз намуд. Натиҷаҳои ин сафар нишон доданд, ки Тоҷикистону Чин ба густариши ҳамкории фарогир ва дарозмуддат иродаи комил доранд. Имрӯз Тоҷикистону Чин ду давлати бо ҳам дӯст, ҳамсоя ва шарикони воқеии стратегӣ мебошанд, ки ҳамкории худро бар пояи эътимод, эҳтироми ҳамдигар ва манфиатҳои муштарак густариш медиҳанд. Дилафрӯз ҚУРБОНЗОДА, сармуҳаррири маҷаллаи «Маърифати омӯзгор»-и Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон
7
22.05.2026 -
ДАВРИ ШАҲРИИ ОЗМУНИ ҶУМҲУРИЯВИИ “НОЗИРОНИ НАВРАСИ ҲАРАКАТ ДАР РОҲ” БАРГУЗОР ГАРДИД Бо иқдоми шуъбаи Бозрасии давлатии автомобилии Раёсати Вазорати корҳои дохилӣ дар шаҳри Душанбе ва Сарраёсати маорифи шаҳри Душанбе дар Муассисаи давлатии “Маркази кӯдакон ва наврасони шаҳри Душанбе” даври шаҳрии Озмуни ҷумҳуриявии “Нозирони навраси ҳаракат дар роҳ” бо иштироки муовини сардори шуъбаи Бозрасии давлатии автомобилии Раёсати Вазорати корҳои дохилӣ дар шаҳри Душанбе, сардори раёсати муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ ва миёнаи умумии Сарраёсати маорифи шаҳри Душанбе, 5 даста аз муассисаҳои таълимии шаҳри Душанбе баргузор гардид. Сипас, озмун аз рӯи 4 шарт: 1.Донишмандони Қоидаҳои ҳаракат дар роҳ (кор бо тест, 8 савол); 2. Танзимгари наврас (1 нафар иштирокчӣ ба 10 савол ҷавоб пешниҳод менамояд); 3. Чархи амонӣ (аз даста 4 нафар (2 писар ва 2 духтар) иштирок менамояд); 4 Азназаргузаронии сафороӣ (даста, ки аз 10 нафар иштирокчӣ иборат аст, иштирок менамояд) гузаронида шуд. Дар ҷамъбаст бо баст овардани холи аз ҳама зиёд дастаи Муассисаи тащсилоти миёнаи умумии №42-и ноҳияи Фирдавсӣ сазовори ҷойи якум, дастаи Муассисаи итащсилоти миёнаи умумии №19 сазовори ҷойи дуюм ва дастаи Муассисаи давлатии таълимии «Гимназияи №1 барои хонандагони болаёқати шаҳри Душанбе сазовори ҷойи сеюм гардиданд. Ғолибон бо диплому туҳфаҳои хотиравии кумитаи тадорукоти озмун қадрдонӣ гардиданд. Ҳамзамон, аз ҷониби Сарраёсати маорифи шаҳри Душанбе ба Шуъбаи Бозрасии давлатии автомобилии Раёсати Вазорати корҳои дохилӣ дар шаҳри Душанбе барои ҳамкории судманд дар тарғибу ташвиқи қоидаҳои ҳаракат дар роҳ дар байни кӯдакону наврасон, пешгирии ҳодисаҳои роҳу нақлиёт бо иштироки онҳо ва дар ин замина дар баргузории даври шаҳрии Озмуни "Нозирони навраси ҳаракат дар роҳ" ва Муассисаи давлатии "Маркази кӯдакон ва наврасони шаҳри Душанбе" барои саҳмгузорӣ дар ташкил ва баргузории даври шаҳрии Озмуни "Нозирони навраси ҳаракат дар роҳ" Сипоснома супорида шуд.
37
21.05.2026
