18.04.2025

 img

“Як саҳари фасли зимистон чун ҳарвақта аз хона роҳ пеш гирифтам ҷониби мактаб. Моҳи феврал, ҳаво сард буд. Туман он қадар ғафс буд, ки пеши роҳамро базӯр медидам. Аз хона тақрибан 3 километр дуртар рафта будам, ки ногаҳон дар пастхамие дар рӯ ба рӯям се гург пайдо шуд. Нафасам ба дарун афтод, пойҳоям карахт шуда, маҷоли ҳаракат надоштам. Чӣ кор карданамро намедонистам. На роҳи гурехтан буд ва на илоҷи аз гургҳо халос шудан. Ногаҳон яке аз гургон аз ҷояш ҷаҳида, ба ман ҳамла кард ва “ҷанг”-и тан ба тан миёни мо оғоз шуд. Барои раҳоӣ ёфтан аз ҳамлаи ин дарандаи ваҳшӣ кӯшиш мекардам, аммо гург барои маро туъмаи худ сохтан талош дошт. Дар ин ҳолат мадор надоштам, то ин ки даст ба ҷайбам бурда, бо корд корашро тамом кунам. Гург ҳам, то ҷое ки метавонист, ҳамла мекард ва маро раҳо намекард. Дар ҳамин ҳангом дастам ба як чӯби хушк расид ва бо он ба тамоми қувва чанд зарба ба сараш задам. Хушбахтона, яке аз зарбаҳоям ба чашми гург расид ва гург аз шиддати дард маро раҳо кард ва оҳиста-оҳиста фирор намуд. Ду гурги дигар низ аз думболи ҳамҷинсашон роҳ пеш гирифтанд. Ман ба хона баргашта тағйири либос намудам ва боз роҳи мактабро пеш гирифтам”.

 

Ин нақл аз забони нафарест, ки дар яке аз деҳаҳои дурдасти ноҳияи Муъминобод, деҳаи Гулзор, бо ҳамсари меҳ­рубонаш зиндагӣ мекунад. Ӯ 34 сол аст, ки ҳар рӯз 7 километр роҳро пиёда тай намуда, ба маркази Ҷамоати деҳоти Чилдухтарон – деҳаи Шаҳрак ме­расад, то ба мактаббачагон дарс бигӯяд. Ин шахс Эмомалӣ Шарифов буда, омӯзгор аст ва аз фанҳои таърих ва ҳуқуқ дарс медиҳад. Ӯ 2 июли соли 1961 дар ноҳияи Восеъ ба дунё омадааст. Маълумоти миёнаро дар мактаби №20-и ҳамин ноҳия гирифта, баъди хатми мактаб, аниқтараш, соли 1981 ба Институти педагогии шаҳри Кӯлоб (ҳоло ДДК ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ) дохил шуда, онро бомуваффақият хатм мекунад. Баъд ба ноҳияи Муъминобод роҳхат гирифта, фаъолияти худро дар МТМУ №15-и деҳаи Шаҳраки Ҷамоати деҳоти Чилдухтарон ба ҳайси омӯзгори таърих ва ҳуқуқ оғоз мекунад. Инак, 34 сол аст, ки Эмомалӣ Шарифов дар ҳамин таълимгоҳ дарс мегӯяд.

 

Зиндагии Эмомалӣ Шарифов дар оғӯши табиати дилфиреб ва манзараҳои зебои Ватан сипарӣ мешавад. Бо вуҷуди он ки фарзандонаш ҳама дорои маълумоти олӣ ва зиндагии хубу хонаи худ ҳастанд, ӯ бо ҳамсари меҳрубонаш тарки кӯҳ ва оғӯши табиат накард. Дилбастагӣ ба кори омӯзгорӣ, меҳру муҳаббати мардуми деҳот ва шавқи таълим ба фарзандони мардум нагузошт, то ӯ тарки деҳаи Гулзор намояд. Ҳамин тавр, чун солҳои қабл ҳар рӯз 7 километр роҳро пиёда тай намуда, ба деҳаи Шаҳрак меравад, то ба шогирдонаш аз таърихи миллат дарс бигӯяд. Тибқи нақли устод Эмомалӣ Шарифов, фарзандонаш барои ӯ тамоми шароитро муҳайё кардаанд, то тарки кӯҳистон намуда, ба макони обод, назди онҳо баргардад. Аммо ин марди шариф ва омӯзгори пуртаҷрибаро ҳеҷ чиз қонеъ сохта натавонист, то тарки манзилу маконе намояд, ки дар он ҷо ризқу рӯзӣ ёфтаву солиёни дароз умр ба сар бурдааст.

 

Шояд аҷиб ва боварнокарданӣ бошад, ки чӣ гуна ӯ 34 сол бо як пайроҳа ба мактаб меояду боз ба хона бармегардад?

 

Мо, аҳли эҷоди рӯзномаи “Хатлон”, барои аз наздик ошно гардидан бо зисту зиндагии ин омӯзгори пуртаҷриба роҳ пеш гирифтем ҷониби ноҳияи Муъминобод. Он рӯз ҳаво офтобӣ буд.

 

Ният доштем, ки субҳи барвақт Эмомалӣ Шарифовро аз хонааш то ба мактаб ҳамроҳӣ намоем. Аммо ҳавои пурбарф, тумани ғафс, хавфу хатари роҳ ва даррандагони гурусна каме моро ваҳшатзада намуданд. Бо Эмомалӣ Шарифов дар тамос шудем ва изҳор доштем, ки дар хонаи ӯ наҳорӣ хоҳем кард. Аз ин пешниҳоди мо ӯ хеле шод гардид ва гуфт, ки моро интизор мешавад.

 

Офтоб ҳанӯз тулӯъ накарда, ба роҳ баромадем. Дар он пайроҳае, ки ҳар рӯз Эмомалӣ Шарифов ба мактаб мерафт, қадам мезадем. Барфи аз ҳад зиёд ва шамоли сард ба роҳ гаштан халал мерасонд. Вале мо ба азобу мушкилиҳо нигоҳ накарда, пеш мерафтем. Барфи зиёд ва тумани ғафс пайроҳаро аз чашм пинҳон мекард ва ин ҳолат барои пайдо кардани роҳи дуруст каме мушкилӣ эҷод менамуд. Танҳо ҳарҷо-ҳарҷо изи пойҳои гургону дигар ҳайвоноти дарранда дида мешуду халос.

 

Пайроҳаи борике, ки аз миёни ҷангали анбӯҳ мегузашт, ба дили касе, ки бори аввал аз ин роҳ гузар менамуд, тарсҷой мекард. Акнун тасаввур кунед, ки омӯзгор Эмомалӣ Шарифов 34 сол боз бо ҳамин роҳ ба мактаб мераваду ба шогирдонаш дарс мегӯяд. Ёдовар бояд шуд, ки фарзандони ӯ ҳам ҳамин роҳро тай кардаву дар ҳамин муассиса таҳсил намудаанд ва имрӯз ҳар яке таҳсилкардаи донишгоҳу донишкадаҳои кишваранду дорои маълумоти олӣ.

 

Офтоб тулӯъ карду билохира манзили зисти Эмомалӣ Шарифов намудор гардид. Интизориҳои устод ва ҳамсараш, чеҳраи кушода ва истиқболи хуби онҳо нишон аз меҳру муҳаббат ва фарҳанги меҳмондӯстиашон буд. Бо даъвати устод мо дар хонаи гарми ӯ, назди оташдон наҳориро бо ҳам дидем. Сари як пиёла чой суҳбати гарм бо ин оилаи хушбахт ва тановул аз анвои хӯрданиҳои рӯйи дастархон хастагиямонро бартараф намуд. Хусусан, чашидани асали тозаи кӯҳистон, ки он ҳам маҳсули дастони ин омӯзгори пуртаҷриба буд, моро ба ваҷд овард. Акнун асрори зиндагии Эмомалӣ Шарифов барои мо аён гашт, ки ӯ чаро тарки ин манзилу макон накарда, бо ҳамсари меҳрубонаш Рӯзигул Абдуллоева дар ин деҳаи дурдаст зиндагии доимиро ихтиёр кардааст.

 

Хонаи ӯро аз чор тараф талу теппаҳо ва ҷангалзор иҳота кардааст. Боду ҳавои мусоид, табиати нотакрор ва ҷангалу кӯҳҳо барои ин марди наку манбаи хуби даромад ба ҳисоб мераванд. Зеро Эмомалӣ Шарифов дар баробари касби омӯзгорӣ таҷрибаи 40-солаи занбӯриасалпарварӣ дорад ва аз ин соҳа даромади хубе ба даст меорад.

 

– Ба як мард чил ҳунар кам аст, гуфтани халқ бесабаб нест. Дар баробари омӯзгорӣ мо кӯшиш мекунем, ки боз ба дигар касбҳо шуғл варзем. Занбӯрпарварӣ барои таъмини зиндагӣ манбаи даромади хубе ба ҳисоб меравад. Даромади ин соҳа ба мо кумак намуд, то фарзандон дар донишгоҳу донишкадаҳо таҳсил намоянд ва вазъи зиндагиамон беҳтар гардад, – иброз дошт Эмомалӣ Шарифов.

 

Дар ин радиф ӯ ба чорводорию зироаткорӣ низ машғул аст. Аслан, кишти зироатҳоро дар замини назди ҳавлӣ ҳамсари меҳрубонаш Рӯзигул Абдуллоева анҷом медиҳад. Дар вақтҳои холӣ Эмомалӣ Шарифов низ дар анҷоми ин корҳо ба ҳамсараш кумак мерсонад. Тибқи гуфтаҳои ин зани меҳнатдӯст, онҳо барои харидани сабзавоту мева ёд надоранд, ки кай ба бозор рафтаанд. Зеро маҳсулоти бо меҳнати ҳалол бадастовардаашон барои таъмини зиндагии онҳо басанда аст. Хонаи ӯ дар миёни кӯҳсор қомат афрохта бошад ҳам, аз барқу гармӣ дар зимистон танқисӣ надорад. Равшании хонаи ӯро панелҳои офтобӣ таъмин мекунанд.

 

Сипас мо роҳ пеш гирифтем ҷониби деҳаи Шаҳрак. Роҳи мо сӯйи таълимгоҳе буд, ки Эмомалӣ Шарифов он ҷо дарс мегуфт. Боз ҳамон роҳи пурхатар, ҳамон дашту кӯҳу ҷангал, аз ҳама муҳим, ҳамон пайроҳаи борик. Ин дафъа ин пайроҳаро ҳамроҳи Эмомалӣ Шарифов тай намудем. Дар аснои сафар омӯзгори рӯзгордидаву пуртаҷриба дар хусуси хавфу хатарҳое, ки дар ин роҳ аз сар гузаронида буд, қисса намуд. Ҳамлаи гургон, барфи зиёди зимистону боронҳои баҳорӣ дар тасаввури кас ин омӯзгорро чун қаҳрамони филм ҷилва месозад. Рӯзигул Абдуллоева ҳар рӯз субҳи барвақт ҳамсарашро гусел мекунад, то расидан ба мактаб ва шунидани занги телефону садои шавҳараш ором намегирад.

 

– Айёми зимистон вазъият каме мушкилтар мешавад. Дар сардиҳои зимистон, вақте ки шавҳарам аз хона мебарояд, хеле хавотир мешавам. Борҳо гуфтам, ки ақалан дар фасли зимистон тарки омӯзгорӣ намояд, аммо шавқи таълим ва меҳру муҳаббат ба касб иҷозат намедиҳад, ки шавҳарам тарки касби худ намояд. Аммо аз дигар тараф, хурсандам, ки ин заҳматҳои падари фарзандонам натиҷа додаанд ва то имрӯз даҳҳо шогирдаш дар озмунҳои гуногун иштирок намуда, сазовори ҷойҳои намоён гардидаанд, – нақл мекунад Р. Абдуллоева. Ӯ аз зиндагӣ бо шавҳараш Эмомалӣ Шарифов розӣ буда, шукрона мекунад, ки дар тӯли зиндагии 30-солаашон миёни онҳо ҳамеша якдигарфаҳмӣ вуҷуд дошт. Натиҷаи ҳамин меҳру садоқат аст, ки имрӯз онҳо бо фарзандонашон зиндагии хушбахтона доранд.

 

Баробари ворид шудан ба муассисаи таълимӣ, ҳамкоронаш аз Эмомалӣ Шарифов ҳолпурсӣ намуданд. Зеро онҳо низ медонанд, ки ӯ аз роҳи дур барои дарс гуфтан меояд. Зимни суҳбат бо директори муассисаи мазкур Холмурод Шарифов маълум шуд, ки зиёданд шогирдоне, ки мисли устодашон Эмомалӣ Шарифов аз деҳаҳои дурдаст барои таҳсил ба мактаб меоянд.

 

– Дар 34 соле, ки Эмомалӣ Шарифовро мешиносам ва бо ҳам кор мекунем, ҳамеша ҳис менамоем, ки нисбат ба касби худ ҷиддӣ муносибат мекунад. Ба дарсҳо сари вақт ҳозир шуда, бо шогирдон муносибати хуб дорад. Натиҷаи ҳамин заҳмату меҳнати устод буд, ки имрӯз шогирдони муассисаи мо дар озмуну олимпиадаҳои ноҳиявӣ, минтақавӣ ва вилоятӣ иштирок намуда, ба озмунҳои ҷумҳуриявӣ роҳхат гирифтаанд, – мегӯяд директори муассиса Х. Шарифов.

 

Абдулло Қурбонзода яке аз он шогирдонест, ки имсол дар озмунҳои фаннӣ миёни хонандагони муассисаҳои миёна аз фанни таърих дар сатҳи вилоят сазовори ҷойи дуюм ва соҳиби медали нуқра гардид. Зимни суҳбат бо ӯ ва дигар шогирдон маълум гардид, ки муносибати омӯзгор Эмомалӣ Шарифов бо онҳо хуб буда, дарсҳоро бо тамоми нозукиҳояш мефаҳмонад ва ба суолҳои додаи онҳо пурра ҷавоб медиҳад. Метавон гуфт, дарахте, ки 34 сол боз ин омӯзгор парвариш мекунад, самараи хуб ба бор овардааст.

 

Аҳадуллои МИРЗОАЛӢ,

Набиҷони САИДАБРОР,

бознашр аз рӯзномаи “Хатлон”, №22, аз 03.04.2025

  • 34 СОЛ БО ЯК ПАЙРОҲА. Қиссае аз рӯзгори як омӯзгори кӯҳистон img

Хабарҳои дигар

  •  img
    Китоби дарсӣ ва такмили сифати таҳсилот Маориф ҳамчун пояи устувори рушди давлату миллат ва омили асосии ташаккули сармояи инсонӣ ҳамеша бояд ҳамқадами таҳаввулоти ҷомеа бошад. Дар шароити рушди босуръати илм, технология ва фазои иттилоотӣ, дигар интиқоли одии дониш наметавонад ба ниёзҳои ҷомеаи муосир ҷавобгӯ бошад. Имрӯз вазифаи мактаб аз доираи омӯзонидани маълумот фаротар рафта, ба парвариши шахсияти соҳибандеша, эҷодкор, масъ­улиятшинос ва дорои салоҳият­ҳои зарурии ҳаётӣ нигаронида шудааст. Аз ин рӯ, таҷдиди муҳтавои таълим ва такмили воситаҳои он ба яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатии соҳаи маориф табдил ёфтааст.   Дар чунин шароит, раванди нави рушди маориф ба таври возеҳ нишон медиҳад, ки меҳвари ислоҳот дар мазмун ва муҳтаво маҳз таълифи китобҳои дарсии насли нав мебошад. Китоби дарсии муосир воситаи ташаккули тафаккури интиқодӣ, ҷаҳонбинии илмӣ, худшиносии миллӣ ва салоҳиятҳои калидии хонанда ба ҳисоб меравад. Аз ин ҷиҳат, таҳия ва таълифи чунин китобҳо зарурати стратегӣ барои баланд бардоштани сифати таълим, тарбияи насли донишманд ва таъмини рушди устувори кишвар ба шумор меравад.   Муносибати босалоҳият ва татбиқи донишҳои андӯхта Дар доираи татбиқи ҳадафҳои Стратегияи миллии рушди маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030, таҷдиди мазмуну муҳтавои таҳсилот ба яке аз самтҳои афзалият­ноки сиёсати давлатӣ дар соҳаи маориф табдил ёфтааст. Дар ин раванд Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муассисаҳои тобеи он, махсусан, Маркази таҳия, нашр ва муомилоти китобҳои дарсӣ, илмию методӣ фаъолияти худро ба таҳияи низоми муосири таълиф, ташхис, озмоиш ва нашри китобҳои дарсӣ мутобиқ ба талаботи стандартҳои давлатии таҳсилот ва муносибати босалоҳият равона намудаанд. Дар натиҷа, таҳия ва бознигарии барномаҳои таълимӣ, китобҳои дарсии насли нав, дастурҳои методӣ ва дигар маводи таълимӣ ба раванди пайвастаи илмӣ ва методӣ табдил ёфта, заминаи воқеиро барои баланд бардоштани сифати таҳсилот, ташаккули салоҳиятҳои калидии хонандагон ва мутобиқсозии муҳтавои таълим ба талаботи рушди иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва технологии кишвар фароҳам овардааст.   Тафовути асосии китобҳои насли нав аз китобҳои анъанавӣ дар он аст, ки онҳо ба татбиқи воқеии муносибати босалоҳият дар таълим нигаронида шудаанд. Мо дигар наметавонем хонандаро бо ҳаҷми зиёди донишҳои назариявие, ки дар ҳаёти воқеӣ имкони татбиқи амалӣ надоранд, маҳдуд созем. Китобҳои дарсии насли нав дар баробари интиқоли дониш, ба ташаккули маҷмуи салоҳиятҳои калидӣ, аз ҷумла, тафаккури интиқодӣ, қобилияти ҳалли масъалаҳо, малакаҳои иртиботӣ ва истифодаи дониш дар вазъиятҳои амалӣ равона гардидаанд. Ҳамзамон, сохтор ва муҳтавои ин китобҳо дар асоси стандартҳои муосири таҳсилот, хусусиятҳои синнусолии хонандагон ва таҷрибаи пешқадами байналмилалӣ таҳия шуда, иштироки фаъоли хонандаро дар раванди омӯзиш таъмин менамоянд.   Хурсандибахш аст, ки ин раванд солҳои охир марҳала ба марҳала амалӣ шуда истодааст. Масалан, дар доираи лоиҳаҳои муштарак, бастаҳои адабиёти таълимӣ, ки китобҳои дарсии насли нав, дафтарҳои хонанда ва тавсияҳои методӣ барои омӯзгоронро дар бар мегиранд, дар асоси стандартҳои муосири таҳсилот ва таҷрибаи пешқадами байналмилалӣ таҳия шудаанд.   Зарурати бознигарии китобҳои дарсӣ Мактабшиносӣ ва таҳлили барномаҳои таълимии кунунӣ нишон медиҳанд, ки китобҳои дарсии анъанавӣ эҳтиёҷ ба бознигарӣ ва таҷдиди назар доранд. Бо дарки амиқи ин масъала, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соли гузашта дар суханронии худ дар Рӯзи дониш чунин таъкид карданд: «Яке аз масъалаҳои муҳимми зинаи таҳсилоти миёнаи умумӣ ва дар умум соҳаи маориф таълифи китобҳои дарсии насли нав мебошад. Китоби дарсӣ бояд хонандаро на фақат ба дараҷаи шинохти илм расонад, балки андешаи ӯро бедор созад, дар ниҳоди хонанда ҷаҳонбинии дунявӣ, эҳсоси ватандӯстӣ ва худшиносии миллиро ташаккул диҳад».   Ин суханони Пешвои миллат ба тағйири парадигмаи таҳияи китобҳои дарсӣ аз модели донишмеҳвар ба модели салоҳиятмеҳвар ишора мекунанд. Аз дидгоҳи педагогӣ, китоби дарсии насли нав бояд тавассути супоришҳои проблемавӣ, вазъиятҳои таълимӣ, фаъолияти таҳқиқотӣ ва саволҳои таҳлилӣ малакаҳои тафаккури интиқодӣ, мус­тақилияти зеҳнӣ ва қобилияти татбиқи донишро дар хонанда ташаккул диҳад. Ҳамзамон, дар муҳтавои китоб­ҳо зарур аст арзишҳои шаҳрвандӣ, ҳувияти миллӣ ва ҷаҳонбинии илмӣ ба таври ҳамгиро бо маводи таълимӣ ҷой дода шаванд, то раванди таълим аз ҳифзи қолабии иттилоот ба рушди салоҳиятҳои калидии шахсият равона гардад.   Барои баланд бардоштани сифати илмиву методӣ, дар назди Маркази таҳия, нашр ва муомилоти китобҳои дарсӣ, илмию методӣ ва Академияи таҳсилоти Тоҷикистон «Мактаби муаллифон» таъсис дода шудааст, ки ҳадафи он омӯзиш ва омодасозии таҳиякунандагони китобҳои дарсӣ мутобиқ ба стандартҳои ҷаҳонии таълим аст.   Ҳамчун корманди соҳаи маориф, тамоми олимон, муҳаққиқон, муаллифони китобҳои дарсӣ, методистон ва омӯзгорони соҳибтаҷрибаро ба иштироки фаъолу масъулона дар раванди такмили китобҳои дарсӣ даъват менамоям. Имрӯз зарур аст, ки ҳар як китоби дарсӣ дар асоси меъёрҳои илмии таълиф, талаботи муносибати босалоҳият, хусусиятҳои синнусолӣ ва равоншиносии хонандагон таҳия гардад. Дар баробари ин, муҳтавои китоб бояд ба арзишҳои миллӣ, ҳадафҳои тарбияи шаҳрвандӣ, дастовардҳои илм­ҳои муосир ва талаботи стандартҳои давлатии таҳсилот мутобиқ бошад. Танҳо дар ҳамин сурат китоби дарсӣ метавонад рисолати аслии худро ҳамчун воситаи асосии ташаккули дониш, салоҳият ва шахсияти хонанда ба таври комил иҷро намояд.   То имрӯз 23 номгӯй китоби дарсӣ ва маводи таълимӣ барои муассисаҳои таҳсилоти умумӣ бо теъдоди умумии 2 508 073 нусха таҳия ва нашр гардида, соли ҷорӣ нашри боз 12 номгӯй китоби дарсӣ ва маводи таълимӣ аз фанҳои забони тоҷикӣ, забони русӣ ва математика барои синфҳои 5-6 бо теъдоди умумии 1 846 000 нусха ба нақша гирифта шудааст.   Муҳтавои рақамӣ дар китобҳои дарсӣ Дар баробари таҷдиди муҳтавои китобҳои дарсӣ, рақамикунонии онҳо низ ба яке аз самтҳои муҳимми рушди низоми таълим табдил ёфтааст. Яке аз унсурҳои амалии ин раванд истифодаи QR-кодҳо дар китобҳои дарсӣ мебошад, ки имконияти ҳамгироии муҳтавои чопӣ бо захираҳои рақамии таълимиро фароҳам месозад. Тавассути QR-код хонанда метавонад ба маводи иловагӣ, аз қабили наворҳои таълимӣ, сабтҳои аудиоӣ, машқҳои интерактивӣ, луғатҳо, намунаҳои талаффуз ва дигар захираҳои электронӣ дастрасӣ пайдо намояд. Чунин ҳамгироӣ муҳити таълимро ғанӣ гардонида, имконоти омӯзиши мустақил, инфиродӣ ва фаъолонаи хонандаро тавсеа мебахшад. Аз ҷумла, дар китобҳои дарсии насли нав аз фанни забони русӣ барои хонандагони синфҳои 2-4, ки дар ҳаммуаллифии мутахассисони Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Федератсияи Россия таҳия гардида, дар асоси Созишномаи байниҳукуматии ду кишвар аз ҷониби нашриёти «Просвещение»-и Россия ба нашр расидаанд, мавзуъҳои таълимӣ бо QR-кодҳо такмил шудаанд, ки барои рушди малакаҳои шунидан, талаффуз, муошират ва омӯзиши мустақили хонандагон имконоти нав фароҳам меоранд. Имсол ҷиҳати дастрасии умумӣ дар ҳама китоб­ҳои дарсӣ QR-коде ҷой дода шуд, ки бо ворид шудан ба он шакли электронии китоби дарсӣ даст­рас мешавад. Рақамикунонии китобҳои дарсӣ воситаи такмили сифати таълим мебошад. Аз нигоҳи педагогикаи муосир, истифодаи QR-кодҳо танҳо дар ҳоле самарабахш хоҳад буд, ки ба мақсадҳои таълим, хусусиятҳои синнусолии хонандагон ва талаботи психологияи рушд такя намояд. Муҳтавои рақамӣ бояд идомаи мантиқии маводи китоб бошад, на ҷойгузини он. Ҳамзамон, ҳангоми тарҳрезии чунин захираҳо зарур аст, ки тавозуни байни фаъолияти анъанавии омӯзиш ва истифодаи технологияҳои рақамӣ нигоҳ дошта шавад, то аз зиёдшавии вақти рӯ ба экран, сарбории маърифатӣ ва халалдор шудани тавозуни равониву эҳсосии хонандагон пешгирӣ гардад. Маҳз бо риояи чунин принсипҳо рақамикунонии китобҳои дарсӣ метавонад ба баланд бардоштани сифати таҳсил ва ташаккули салоҳиятҳои рақамии нас­ли нав мусоидат намояд.   Дар маҷмуъ, самаранокии ислоҳоти мазмуни таҳсилот ба сифати педагогӣ ва дараҷаи таъсири онҳо ба натиҷаҳои омӯзиши хонандагон вобаста аст. Аз ин рӯ, марҳалаи минбаъдаи рушди низоми китобҳои дарсӣ бояд ба такмили сиёсати давлатӣ дар самти таълиф ва арзёбии онҳо равона гардад. Аз ҷумла, зарур аст, меъёрҳои ягонаи таълифи китобҳои дарсӣ дар асоси муносибати босалоҳият ва таксономияи муосири ҳадафҳои таълимӣ такмил дода шуда, низоми бисёрмарҳалавии экспертизаи илмӣ, педагогӣ, психологӣ ва линг­вистии китобҳо тақвият ёбад. Ҳамзамон, озмоиши ҳатмии китобҳои дарсӣ дар муассисаҳои таҳсилоти умумӣ, мониторинги мунтазами натиҷаҳои истифодаи онҳо, инчунин, таҷдиди даврии муҳтаво бо дарназардошти дастовардҳои илмҳои педагогӣ, рушди технологияҳои рақамӣ ва талаботи стандартҳои давлатии таҳсилот бояд ба унсури ҷудонашавандаи сиёсати таҳияи китобҳои дарсӣ табдил дода шавад.   Умед ҲАСАНЗОДА, директори Маркази таҳия, нашр ва муомилоти китобҳои дарсӣ, илмию методии Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон

    29

    10.07.2026
  •  img
    НИШАСТИ МАТБУОТИИ ВАЗОРАТИ МАОРИФ ВА ИЛМ БАРГУЗОР ГАРДИД Имрӯз, 10 июли соли 2026 нишасти матбуотии Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид.   Дар нишасти матбуотӣ вазири маориф ва илм Раҳим Саидзода, мудири бахши маориф ва илми Раёсати маориф, фарҳанг ва иттилооти Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Сайдулло Қувватзода, муовини якум ва муовинони вазир, сардорони раёсату шуъбаҳои дастгоҳи марказии вазорат, роҳбарони муассисаҳои тобеъ, намояндагони сарраёсат, шуъбаҳои маорифи ноҳияҳои шаҳри Душанбе, намояндагони Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва 45 нафар намояндаи васоити ахбори оммаи дохиливу хориҷӣ иштирок намуданд.   Дар нишаст аз ҷониби 16 нафар намояндаи ВАО 25 савол пешниҳод гардид, ки ба ҳар кадоми он вазири маориф ва илм, муовинони вазир, сардорони раёсату шуъба ва роҳбарони муассисаҳои тобеъ посухҳои мушаххас доданд.   Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон

    42

    10.07.2026
  •  img
    КОРҲОИ ФАҲМОНДАДИҲӢ ДАР ШАҲРУ НОҲИЯҲОИ КИШВАР ДАР ДОИРАИ АМАЛИСОЗИИ СТРАТЕГИЯИ МИЛЛИИ ФАЪОЛГАРДОНИИ НАҚШИ ЗАНОН Дар доираи иҷрои бандҳои дахлдори Нақшаи чорабиниҳо барои солҳои 2026-2030 оид ба амалисозии Стратегияи миллии фаъолгардонии нақши занон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон як қатор мулоқоту вохӯриҳои фаҳмондадиҳиро бо кормандони соҳаи маориф, махсусан занону бонувон, дар шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ баргузор намуд.   Дар ин замина, намояндагони Вазорати маориф ва илм Д. Алихонзода ва Ф. Абдуллозода дар шаҳру ноҳияҳои вилоятҳои Суғду Хатлон, Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, минтақаҳои Рашт ва Ҳисор, инчунин шаҳри Душанбе бо кормандони мақомоти идоракунии соҳаи маориф ва муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ вохӯриву мулоқотҳо анҷом доданд.   Зимни мулоқотҳо масъалаҳои баланд бардоштани сатҳи таҳсилоти занон, таҳкими ҳамкории сохторҳои давлатӣ ва ҷомеаи шаҳрвандӣ дар татбиқи сиёсати давлатии вобаста ба занону бонувон, риояи фарҳанги муошират, тарбияи насли наврас дар рӯҳияи эҳтиром ба арзишҳои миллӣ, мақому манзалати зан-модар дар оила ва ҷомеа, инчунин риояи талаботи либоси тавсиявӣ дар муассисаҳои таълимӣ мавриди баррасӣ қарор гирифтанд.   Таъкид гардид, ки бо дастгирии пайвастаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон масъалаи баланд бардоштани мақоми занон, фароҳам овардани шароити мусоид барои таҳсил, фаъолияти касбӣ ва иштироки фаъолонаи онҳо дар идоракунии давлатӣ аз самтҳои афзалиятноки сиёсати иҷтимоии давлат ба ҳисоб меравад.   Иштирокчиёни вохӯриҳо аз таъкидҳои Пешвои миллат ёдовар шуда, иброз доштанд, ки зани босаводу соҳибмаърифат на танҳо дар тарбияи фарзанд, балки дар пешбурди ҳадафҳои стратегии давлат, рушди илму маориф, таҳкими ваҳдати миллӣ ва пешрафти ҷомеа нақши муассир дорад. Ҳамчунин, саҳми занон дар таҳкими арзишҳои муқаддаси оиладорӣ, баланд бардоштани фарҳанги хонаводагӣ ва тарбияи насли ватандӯсту худшинос муҳим арзёбӣ гардид.   Дар идомаи вохӯриҳо масъалаи эҳтиром ба либоси миллӣ ҳамчун ҷузъи муҳимми фарҳанги миллӣ ва муаррифгари ҳувияти тоҷикон мавриди таваҷҷуҳи махсус қарор гирифт. Қайд карда шуд, ки ҳифзу тарғиби либоси миллӣ, аз ҷумла, атлас, адрас ва чакан, арҷгузорӣ ба мероси гаронбаҳои фарҳангии миллат буда, ҳар як бонуи тоҷик бояд аз ин арзишҳои миллӣ ифтихор намояд.   Дар анҷоми мулоқотҳо иштирокчиён доир ба татбиқи минбаъдаи сиёсати давлатӣ дар самти баланд бардоштани мақоми занон, таҳкими маърифати ҳуқуқӣ ва иҷтимоии онҳо, тарбияи дурусти насли наврас ва густариши фарҳанги миллӣ мубодилаи афкор намуда, омодагии худро барои саҳмгузории фаъолона дар амалисозии ҳадафҳои Стратегияи миллии фаъолгардонии нақши занон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон иброз доштанд.

    53

    09.07.2026