18.04.2025
“Як саҳари фасли зимистон чун ҳарвақта аз хона роҳ пеш гирифтам ҷониби мактаб. Моҳи феврал, ҳаво сард буд. Туман он қадар ғафс буд, ки пеши роҳамро базӯр медидам. Аз хона тақрибан 3 километр дуртар рафта будам, ки ногаҳон дар пастхамие дар рӯ ба рӯям се гург пайдо шуд. Нафасам ба дарун афтод, пойҳоям карахт шуда, маҷоли ҳаракат надоштам. Чӣ кор карданамро намедонистам. На роҳи гурехтан буд ва на илоҷи аз гургҳо халос шудан. Ногаҳон яке аз гургон аз ҷояш ҷаҳида, ба ман ҳамла кард ва “ҷанг”-и тан ба тан миёни мо оғоз шуд. Барои раҳоӣ ёфтан аз ҳамлаи ин дарандаи ваҳшӣ кӯшиш мекардам, аммо гург барои маро туъмаи худ сохтан талош дошт. Дар ин ҳолат мадор надоштам, то ин ки даст ба ҷайбам бурда, бо корд корашро тамом кунам. Гург ҳам, то ҷое ки метавонист, ҳамла мекард ва маро раҳо намекард. Дар ҳамин ҳангом дастам ба як чӯби хушк расид ва бо он ба тамоми қувва чанд зарба ба сараш задам. Хушбахтона, яке аз зарбаҳоям ба чашми гург расид ва гург аз шиддати дард маро раҳо кард ва оҳиста-оҳиста фирор намуд. Ду гурги дигар низ аз думболи ҳамҷинсашон роҳ пеш гирифтанд. Ман ба хона баргашта тағйири либос намудам ва боз роҳи мактабро пеш гирифтам”.
Ин нақл аз забони нафарест, ки дар яке аз деҳаҳои дурдасти ноҳияи Муъминобод, деҳаи Гулзор, бо ҳамсари меҳрубонаш зиндагӣ мекунад. Ӯ 34 сол аст, ки ҳар рӯз 7 километр роҳро пиёда тай намуда, ба маркази Ҷамоати деҳоти Чилдухтарон – деҳаи Шаҳрак мерасад, то ба мактаббачагон дарс бигӯяд. Ин шахс Эмомалӣ Шарифов буда, омӯзгор аст ва аз фанҳои таърих ва ҳуқуқ дарс медиҳад. Ӯ 2 июли соли 1961 дар ноҳияи Восеъ ба дунё омадааст. Маълумоти миёнаро дар мактаби №20-и ҳамин ноҳия гирифта, баъди хатми мактаб, аниқтараш, соли 1981 ба Институти педагогии шаҳри Кӯлоб (ҳоло ДДК ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ) дохил шуда, онро бомуваффақият хатм мекунад. Баъд ба ноҳияи Муъминобод роҳхат гирифта, фаъолияти худро дар МТМУ №15-и деҳаи Шаҳраки Ҷамоати деҳоти Чилдухтарон ба ҳайси омӯзгори таърих ва ҳуқуқ оғоз мекунад. Инак, 34 сол аст, ки Эмомалӣ Шарифов дар ҳамин таълимгоҳ дарс мегӯяд.
Зиндагии Эмомалӣ Шарифов дар оғӯши табиати дилфиреб ва манзараҳои зебои Ватан сипарӣ мешавад. Бо вуҷуди он ки фарзандонаш ҳама дорои маълумоти олӣ ва зиндагии хубу хонаи худ ҳастанд, ӯ бо ҳамсари меҳрубонаш тарки кӯҳ ва оғӯши табиат накард. Дилбастагӣ ба кори омӯзгорӣ, меҳру муҳаббати мардуми деҳот ва шавқи таълим ба фарзандони мардум нагузошт, то ӯ тарки деҳаи Гулзор намояд. Ҳамин тавр, чун солҳои қабл ҳар рӯз 7 километр роҳро пиёда тай намуда, ба деҳаи Шаҳрак меравад, то ба шогирдонаш аз таърихи миллат дарс бигӯяд. Тибқи нақли устод Эмомалӣ Шарифов, фарзандонаш барои ӯ тамоми шароитро муҳайё кардаанд, то тарки кӯҳистон намуда, ба макони обод, назди онҳо баргардад. Аммо ин марди шариф ва омӯзгори пуртаҷрибаро ҳеҷ чиз қонеъ сохта натавонист, то тарки манзилу маконе намояд, ки дар он ҷо ризқу рӯзӣ ёфтаву солиёни дароз умр ба сар бурдааст.
Шояд аҷиб ва боварнокарданӣ бошад, ки чӣ гуна ӯ 34 сол бо як пайроҳа ба мактаб меояду боз ба хона бармегардад?
Мо, аҳли эҷоди рӯзномаи “Хатлон”, барои аз наздик ошно гардидан бо зисту зиндагии ин омӯзгори пуртаҷриба роҳ пеш гирифтем ҷониби ноҳияи Муъминобод. Он рӯз ҳаво офтобӣ буд.
Ният доштем, ки субҳи барвақт Эмомалӣ Шарифовро аз хонааш то ба мактаб ҳамроҳӣ намоем. Аммо ҳавои пурбарф, тумани ғафс, хавфу хатари роҳ ва даррандагони гурусна каме моро ваҳшатзада намуданд. Бо Эмомалӣ Шарифов дар тамос шудем ва изҳор доштем, ки дар хонаи ӯ наҳорӣ хоҳем кард. Аз ин пешниҳоди мо ӯ хеле шод гардид ва гуфт, ки моро интизор мешавад.
Офтоб ҳанӯз тулӯъ накарда, ба роҳ баромадем. Дар он пайроҳае, ки ҳар рӯз Эмомалӣ Шарифов ба мактаб мерафт, қадам мезадем. Барфи аз ҳад зиёд ва шамоли сард ба роҳ гаштан халал мерасонд. Вале мо ба азобу мушкилиҳо нигоҳ накарда, пеш мерафтем. Барфи зиёд ва тумани ғафс пайроҳаро аз чашм пинҳон мекард ва ин ҳолат барои пайдо кардани роҳи дуруст каме мушкилӣ эҷод менамуд. Танҳо ҳарҷо-ҳарҷо изи пойҳои гургону дигар ҳайвоноти дарранда дида мешуду халос.
Пайроҳаи борике, ки аз миёни ҷангали анбӯҳ мегузашт, ба дили касе, ки бори аввал аз ин роҳ гузар менамуд, тарсҷой мекард. Акнун тасаввур кунед, ки омӯзгор Эмомалӣ Шарифов 34 сол боз бо ҳамин роҳ ба мактаб мераваду ба шогирдонаш дарс мегӯяд. Ёдовар бояд шуд, ки фарзандони ӯ ҳам ҳамин роҳро тай кардаву дар ҳамин муассиса таҳсил намудаанд ва имрӯз ҳар яке таҳсилкардаи донишгоҳу донишкадаҳои кишваранду дорои маълумоти олӣ.
Офтоб тулӯъ карду билохира манзили зисти Эмомалӣ Шарифов намудор гардид. Интизориҳои устод ва ҳамсараш, чеҳраи кушода ва истиқболи хуби онҳо нишон аз меҳру муҳаббат ва фарҳанги меҳмондӯстиашон буд. Бо даъвати устод мо дар хонаи гарми ӯ, назди оташдон наҳориро бо ҳам дидем. Сари як пиёла чой суҳбати гарм бо ин оилаи хушбахт ва тановул аз анвои хӯрданиҳои рӯйи дастархон хастагиямонро бартараф намуд. Хусусан, чашидани асали тозаи кӯҳистон, ки он ҳам маҳсули дастони ин омӯзгори пуртаҷриба буд, моро ба ваҷд овард. Акнун асрори зиндагии Эмомалӣ Шарифов барои мо аён гашт, ки ӯ чаро тарки ин манзилу макон накарда, бо ҳамсари меҳрубонаш Рӯзигул Абдуллоева дар ин деҳаи дурдаст зиндагии доимиро ихтиёр кардааст.
Хонаи ӯро аз чор тараф талу теппаҳо ва ҷангалзор иҳота кардааст. Боду ҳавои мусоид, табиати нотакрор ва ҷангалу кӯҳҳо барои ин марди наку манбаи хуби даромад ба ҳисоб мераванд. Зеро Эмомалӣ Шарифов дар баробари касби омӯзгорӣ таҷрибаи 40-солаи занбӯриасалпарварӣ дорад ва аз ин соҳа даромади хубе ба даст меорад.
– Ба як мард чил ҳунар кам аст, гуфтани халқ бесабаб нест. Дар баробари омӯзгорӣ мо кӯшиш мекунем, ки боз ба дигар касбҳо шуғл варзем. Занбӯрпарварӣ барои таъмини зиндагӣ манбаи даромади хубе ба ҳисоб меравад. Даромади ин соҳа ба мо кумак намуд, то фарзандон дар донишгоҳу донишкадаҳо таҳсил намоянд ва вазъи зиндагиамон беҳтар гардад, – иброз дошт Эмомалӣ Шарифов.
Дар ин радиф ӯ ба чорводорию зироаткорӣ низ машғул аст. Аслан, кишти зироатҳоро дар замини назди ҳавлӣ ҳамсари меҳрубонаш Рӯзигул Абдуллоева анҷом медиҳад. Дар вақтҳои холӣ Эмомалӣ Шарифов низ дар анҷоми ин корҳо ба ҳамсараш кумак мерсонад. Тибқи гуфтаҳои ин зани меҳнатдӯст, онҳо барои харидани сабзавоту мева ёд надоранд, ки кай ба бозор рафтаанд. Зеро маҳсулоти бо меҳнати ҳалол бадастовардаашон барои таъмини зиндагии онҳо басанда аст. Хонаи ӯ дар миёни кӯҳсор қомат афрохта бошад ҳам, аз барқу гармӣ дар зимистон танқисӣ надорад. Равшании хонаи ӯро панелҳои офтобӣ таъмин мекунанд.
Сипас мо роҳ пеш гирифтем ҷониби деҳаи Шаҳрак. Роҳи мо сӯйи таълимгоҳе буд, ки Эмомалӣ Шарифов он ҷо дарс мегуфт. Боз ҳамон роҳи пурхатар, ҳамон дашту кӯҳу ҷангал, аз ҳама муҳим, ҳамон пайроҳаи борик. Ин дафъа ин пайроҳаро ҳамроҳи Эмомалӣ Шарифов тай намудем. Дар аснои сафар омӯзгори рӯзгордидаву пуртаҷриба дар хусуси хавфу хатарҳое, ки дар ин роҳ аз сар гузаронида буд, қисса намуд. Ҳамлаи гургон, барфи зиёди зимистону боронҳои баҳорӣ дар тасаввури кас ин омӯзгорро чун қаҳрамони филм ҷилва месозад. Рӯзигул Абдуллоева ҳар рӯз субҳи барвақт ҳамсарашро гусел мекунад, то расидан ба мактаб ва шунидани занги телефону садои шавҳараш ором намегирад.
– Айёми зимистон вазъият каме мушкилтар мешавад. Дар сардиҳои зимистон, вақте ки шавҳарам аз хона мебарояд, хеле хавотир мешавам. Борҳо гуфтам, ки ақалан дар фасли зимистон тарки омӯзгорӣ намояд, аммо шавқи таълим ва меҳру муҳаббат ба касб иҷозат намедиҳад, ки шавҳарам тарки касби худ намояд. Аммо аз дигар тараф, хурсандам, ки ин заҳматҳои падари фарзандонам натиҷа додаанд ва то имрӯз даҳҳо шогирдаш дар озмунҳои гуногун иштирок намуда, сазовори ҷойҳои намоён гардидаанд, – нақл мекунад Р. Абдуллоева. Ӯ аз зиндагӣ бо шавҳараш Эмомалӣ Шарифов розӣ буда, шукрона мекунад, ки дар тӯли зиндагии 30-солаашон миёни онҳо ҳамеша якдигарфаҳмӣ вуҷуд дошт. Натиҷаи ҳамин меҳру садоқат аст, ки имрӯз онҳо бо фарзандонашон зиндагии хушбахтона доранд.
Баробари ворид шудан ба муассисаи таълимӣ, ҳамкоронаш аз Эмомалӣ Шарифов ҳолпурсӣ намуданд. Зеро онҳо низ медонанд, ки ӯ аз роҳи дур барои дарс гуфтан меояд. Зимни суҳбат бо директори муассисаи мазкур Холмурод Шарифов маълум шуд, ки зиёданд шогирдоне, ки мисли устодашон Эмомалӣ Шарифов аз деҳаҳои дурдаст барои таҳсил ба мактаб меоянд.
– Дар 34 соле, ки Эмомалӣ Шарифовро мешиносам ва бо ҳам кор мекунем, ҳамеша ҳис менамоем, ки нисбат ба касби худ ҷиддӣ муносибат мекунад. Ба дарсҳо сари вақт ҳозир шуда, бо шогирдон муносибати хуб дорад. Натиҷаи ҳамин заҳмату меҳнати устод буд, ки имрӯз шогирдони муассисаи мо дар озмуну олимпиадаҳои ноҳиявӣ, минтақавӣ ва вилоятӣ иштирок намуда, ба озмунҳои ҷумҳуриявӣ роҳхат гирифтаанд, – мегӯяд директори муассиса Х. Шарифов.
Абдулло Қурбонзода яке аз он шогирдонест, ки имсол дар озмунҳои фаннӣ миёни хонандагони муассисаҳои миёна аз фанни таърих дар сатҳи вилоят сазовори ҷойи дуюм ва соҳиби медали нуқра гардид. Зимни суҳбат бо ӯ ва дигар шогирдон маълум гардид, ки муносибати омӯзгор Эмомалӣ Шарифов бо онҳо хуб буда, дарсҳоро бо тамоми нозукиҳояш мефаҳмонад ва ба суолҳои додаи онҳо пурра ҷавоб медиҳад. Метавон гуфт, дарахте, ки 34 сол боз ин омӯзгор парвариш мекунад, самараи хуб ба бор овардааст.
Аҳадуллои МИРЗОАЛӢ,
Набиҷони САИДАБРОР,
бознашр аз рӯзномаи “Хатлон”, №22, аз 03.04.2025
Хабарҳои дигар
-
“НАВОИ ИСТИҚЛОЛ”-И ДОНИШГОҲИ ДАВЛАТИИ ХУҶАНД БА НОМИ АКАДЕМИК БОБОҶОН ҒАФУРОВ Бахшида ба ҷашни 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар боғи фарҳангӣ-фароғатии ба номи Камоли Хуҷандӣ чорабинии фарҳангии устодону донишҷӯёни Донишгоҳи давлати Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров таҳти унвони “Навои Истиқлол” баргузор гардид. Дар ин чорабинии идона ректори донишгоҳ М. Набизода ширкат намуда, кулли устодону донишҷӯён ва ҳозиринро ба муносибати ҷашни бузурги миллӣ, 35-солагии Истиқлоли давлатӣ аз номи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд табрик гуфт. Ҳамчунин роҳбари ин муассисаи олии таълимӣ зимни суханронӣ Истиқлолро неъмати бузург барои халқи тоҷик номида, таъкид кард, ки дар даврони соҳибистиқлолии мамлакат ҷавонон таҳти дастгириву таваҷҷуҳи ҳамешагии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, махсусан Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қарор дода шуда, барои илмомӯзиву соҳибкасб гардидани ҷавонон ва дар рӯҳияи худшиносиву меҳнатдӯстӣ ва ватандӯстӣ тарбия ёфтани онҳо шароити мусоид фароҳам оварда шудааст. Сипас аз ҷониби омӯзгорони факултети санъат ва бахши фарҳанги донишгоҳ барномаи ҷолиби консертӣ пешкаши ҳозирин карда шуд.
32
21.08.2026 -
Боздид аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ дар дигар мавзеъҳои сохтмони Неругоҳи Роғун Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар идомаи сафари корӣ аз ҷараёни корҳо дар нақби нақлиётии 39 боздид намуданд. Нақби нақлиётии 39 яке аз иншооти муҳимми Неругоҳи Роғун буда, барои таъмин намудани дастрасии нақлиёт аз соҳили рост ба қисмати поёнии маҷмааи неругоҳ, ҳам дар давраи сохтмон ва ҳам дар давраи истифодабарии неругоҳ пешбинӣ шудааст. Тибқи маҷмӯи нақшаҳои корӣ дарозии трассаи асосии нақб 2 ҳазору 192 метрро ташкил медиҳад. Аз рӯи профили тӯлонӣ ва нақшаи умумӣ, нақб аз қисмати болоӣ дар сатҳи 1320 метр оғоз гардида, тадриҷан поён меравад ва ба қисмати поёнии неругоҳ дар сатҳи 1160 метр мерасад. Дар ҳамин ҷо ба Пешвои миллат муҳтарам Эмомали Раҳмон, ҳамчунин, лоиҳаи нақби обпартои сатҳи болоӣ, ки дарозии он 953 метрро дар бар мегирад, муаррифӣ карда шуд. Тибқи лоиҳа пайвастшавии нақби мошингарди 39 бо нақби 23 ва дигар коркардҳои зеризаминии маҷмаа ба назар гирифта шудааст. Вазифаи асосии нақби нақлиётии Т-39 таъмин намудани роҳи мустақим ва боэътимоди нақлиётӣ байни соҳили рост ва иншооти қисми поёнии Неругоҳи Роғун, аз ҷумла барои интиқоли техника, таҷҳизот, мавод ва хизматрасонии иншоот дар давраи сохтмон ва давраи истифодабарии неругоҳ мебошад. Сипас, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни боздиди корӣ аз Неругоҳи Роғун бо ҷараёни корҳои сохтмонӣ дар обқабулкунаки асосӣ дар баландиҳои 1172 ва 1300 метр аз сатҳи баҳр шинос шуданд. Вазифаи обқабулкунаки асосӣ вобаста ба сатҳи оби обанбор аз се зина ворид намудани об ба нақбҳои обрасон ва таъмини интиқоли боэътимоди он ба агрегатҳо мебошад. Ҳамзамон, ин иншоот барои мустаҳкам нигоҳ доштани қабати куҳпора ва пешгирӣ намудани кучиши ҷинсҳои куҳӣ баъди пур гардидани обанбор аҳамияти баланд дорад. Низоми обрасонии неругоҳ низ ба талаботи баланди муҳандисӣ мутобиқ карда мешавад. Оби аз обанбор ба ҷониби агрегатҳо равонашаванда барои агрегатҳои рақами 3 ва 4 аз баландии 1152 метр ва барои агрегатҳои рақамҳои 1, 2, 5 ва 6 аз баландии 1172 метр аз сатҳи баҳр ба нақбҳои обрасон ворид мегардад. Яке аз самтҳои муҳими корҳои сохтмонӣ дар соли равон ба хобонидани бетони конструктивӣ дар мавзеи даромадгоҳи нақбҳои обрасони рақамҳои 3 ва 4 марбут мебошад. То 1 августи соли 2026 дар ин қитъа 10 ҳазору 367 метри мукааб бетон хобонида шудааст. Ҷараёни босуръати корҳои сохтмонӣ дар обқабулкунаки асосӣ бозгуи сатҳи баланди корҳои муҳандисиву техникӣ ва истифодаи имкониятҳои муосири сохтмонӣ дар бунёди ин иншооти азими аср мебошад. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни шиносоӣ бо корҳои сохтмонӣ дар иншооти обқабулкунаки асосӣ ба коргарон дастур доданд, ки барои саривақт ва босифат ба анҷом расонидани марҳилаҳои пешбинишуда тадбирҳои зарурӣ амалӣ намоянд. Боздиди кории Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз сохтмони шахтаҳои дарвозаҳои таъмирӣ ва асосии обқабулкунаки доимӣ дар баландии 1300 метр аз сатҳи баҳр идома ёфт. Сарвари давлат дар шахтаи рақами 4 бо мутахассисону коргарони ин қитъа, ки аксарияташон коргарони Заводи таҷрибавии механикии шаҳри Норак мебошанд, суҳбати самимӣ анҷом доданд. Зикр гардид, ки ҳоло дар неругоҳи Роғун зиёда аз 1500 мутахассиси Заводи таҷрибавии механикии шаҳри Норак фаъолияти пурсамар доранд. Зимни муаррифӣ зикр гардид, ки техникаву механизмҳои пуриқтидори борбардор, боркаш ва худфарор бо як маротиба барқ пур кардан то 8 соат кор мекунад ва ин аввалин таҷрибаи судбахш барои сарфаи сузишворӣ дар иншоот мебошад. Иттилоъ дода шуд, ки ҳоло дар қисмати болоӣ ва зеризаминии шахтаҳо корҳои арматурабандӣ ва бетонрезии конструктивӣ дар ду баст идома дорад. Тибқи лоиҳа дар ин ҷо дар масоҳати умумии 2500 метри мураббаъ барои гидроагрегатҳои неругоҳ як роҳи мустақили обгузар, маҷмааи обқабулкунаки доимӣ бо 6 шахтаи дарвозаҳо сохта мешавад. Дар асоси дурнамо барои бунёди шахтаҳои дарвозаҳои таъмирӣ ва асосии обқабулкунаки доимии неругоҳ 65 ҳазор метри мураббаъ бетон ва тақрибан 5,5 ҳазор тонна арматура истифода хоҳад шуд. То ин вақт дар ин қитъа 33 фоизи корҳо иҷро гардидааст. Баъди анҷоми сохтмони иншоот, шахтаҳо барои идора ва дар ҳолати зарурӣ пурра бастани нақби обрави зери фишори ҳар як гидроагрегат, таъмини имконияти азназаргузаронӣ, таъмири нақбҳо ва ҳифзи таҷҳизоти неругоҳ дар ҳолатҳои садамавӣ хизмат хоҳад кард. Дар идомаи боздиди корӣ аз иншооти гуногуни неругоҳи Роғун раванди корҳои сохтмонӣ дар кони №17, нақби сохтмонии қабати чорум ва нақбҳои обпартои болоӣ низ дар маркази таваҷҷуҳи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қарор гирифт. Шиносоии Пешвои миллат бо рафти корҳои истеҳсоливу сохтмонӣ дар ин иншоот аз дидбонгоҳи кони №17 оғоз ёфт. Тибқи маълумот, ҳоло дар кони №17 ҳафт корхона фаъолият дошта, иқтидори коркард ва истеҳсоли маҳсулот, аз ҷумла гилхок, рег ва сангреза, дар як шабонарӯз аз 10 то 12 ҳазор метри мукаабро ташкил медиҳад. Фаъолияти шабонарӯзии корхонаҳои коркард дар кони №17 барои таъмин намудани захираи зарурии масолеҳ ва афзоиши ҳаҷми маҳсулоти мавриди истифода дар сохтмони сарбанди неругоҳ заминаи муҳим мегузорад. Тибқи маълумот, нақби сохтмонии қабати чорум қобилияти гузаронидани то 3500 метри мукааб обро дар як сония дорад. Аз ин рӯ, таъмини ҳаракати бехатар ва идорашавандаи чунин ҳаҷми бузурги об аз талаботи муҳими техникии иншоот ба ҳисоб меравад. Иҷрои босифати корҳои сохтмонӣ дар ин иншооти муҳим барои таъмини бехатарӣ, устуворӣ ва фаъолияти самараноки неругоҳ аҳамияти калидӣ дошта, аз ҷумлаи самтҳои муҳимми раванди бунёди ин иншооти бузурги энергетикии кишвар ба ҳисоб меравад. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Неругоҳи Роғун аз ҷараёни корҳо дар ҳавзи мавҷшикани нақбҳои обпартои соҳили рости Неругоҳи Роғун дидан намуданд. Ҳавзи мавҷшикан яке аз иншооти маҷмааи обпартои соҳили рости Неругоҳи Роғун буда, барои қабули ҷараёнҳои баландсуръати об аз нақбҳои сохтмонии СТ-4А ва СТ-4Б, нақби обпартои сатҳи болоӣ ТВВУ-1 ва нақбҳои обпартои ТВП-1 ва ТВП-2, паст намудани энергияи ҷараён ва фароҳам овардани шароити бехатари воридшавии об ба маҷрои дарёи Вахш пешбинӣ шудааст. Геометрияи ҳавз бо дарназардошти траекторияи фаввораҳои об, натиҷаҳои озмоишҳои модели физикӣ, ҳисобҳои математикӣ ва эҳтимолияти шусташавии маҷро муайян гардидааст. Мувофиқи лоиҳа, омодасозии ҳавзи мавҷшикан дар ду навбат пешбинӣ гардида, қисми асосии он то сатҳи 945,0 метр поён бурда мешавад. Мустаҳкамсозии соҳили рост бо дарназардошти ҷараёни максималии ҳисобии 1 ҳазору 750 метри мукааб дар сония муайян шудааст. Барои таъмини бехатарӣ пояи нишебии соҳили рост на камтар аз 20 метр ва соҳили чап тақрибан 20-30 метр аз нуқтаи бархӯрди фаввораи ҳисобии об дуртар ҷойгир карда шудааст. Ба Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иттилоъ дода шуд, ки тибқи ҳисобҳои гидравликӣ, худи ҳавзи мавҷшикан ҳамчун иншооти энергияфурӯбаранда ва минтақаи идорашавандаи шусташавӣ амал намуда, барои паст намудани таъсири ҷараёнҳои пуриқтидори об ва таъмини устувории соҳилҳо пешбинӣ шудааст. Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид намуданд, ки дар ҷараёни корҳои минбаъда ба сифати корҳо, устувории нишебиҳо, мустаҳкамкунии соҳилҳо ва таъмини бехатарии иншооти қисми поёнии неругоҳ таваҷҷуҳи аввалиндараҷа зоҳир карда шавад. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар идомаи боздид аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ ва таҷҳизоти гидромеханикии дарвозаҳои асосӣ ва таъмирии СТ-4 Неругоҳи Роғун дидан намуданд. Камера ва бинои идоракунии дарвозаҳои садамавӣ-таъмирӣ ва асосии СТ-4 (Нақби сохтмонии қабати 4-ум) яке аз иншооти муҳимми гидротехникии зеризаминии соҳили рости Неругоҳи Роғун ба ҳисоб рафта, барои идора ва танзими ҷараёни об, бастани қисмҳои обгузари нақб дар ҳолатҳои садамавӣ, инчунин фароҳам овардани шароит барои азназаргузаронӣ, таъмир ва хизматрасонии таҷҳизоти гидромеханикӣ пешбинӣ гардидааст. Нақби сохтмонии СТ-4 барои гузаронидани обҳои селобии дарёи Вахш дар давраи сохтмони сарбанд ва иншооти асосии неругоҳ пешбинӣ шуда, остонаи обқабулкунаки он дар сатҳи 1090,0 метр ҷойгир мебошад. Қобилияти максималии обгузаронии нақб 3 500 метри мукааб дар сония буда, таҷҳизоти гидромеханикии он барои кор дар шароити фишори об то тақрибан 150 метр тарҳрезӣ шудааст. Чор дарвозаи радиалии корӣ таҷҳизоти асосии танзимкунандаи СТ-4 мебошанд. Онҳо барои пурра ё қисман кушодани гузаргоҳҳо, танзими сарфи об ба поёноб, нигоҳ доштани сатҳи муайяни оби болооб ва дар ҳолати зарурӣ бастани гузаргоҳ истифода мешаванд. Ба Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иттилоъ дода шуд, ки барои чор маҷмӯи дарвозаҳои радиалӣ низоми ягонаи барқтаъминкунӣ пешбинӣ гардидааст. Дар сурати қатъ гардидани таъминот аз манбаи асосӣ, система ба таври автоматӣ ба манбаи захиравӣ мегузарад. Ҳамзамон, маълумот оид ба манбаи амалкунандаи барқ ба системаи диспетчерии неругоҳ интиқол дода мешавад. Дар маҷмуъ, камера ва бинои идоракунии дарвозаҳои СТ-4 маҷмааи мураккаби зеризаминии гидротехникӣ ва автоматишуда мебошад. Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид намуданд, ки иҷрои корҳои ҳаҷман бузурги сохтмонӣ дар шароити мураккаби зеризаминӣ натиҷаи истифодаи таҷрибаи пешрафта, технологияи муосир ва заҳмати мутахассисони ватанӣ буда, зарур аст, ки барои боз ҳам бо сифат ва саривақт иҷро намудани корҳои бунёдӣ талоши бештар варзида шавад. Ёдовар мешавем, ки зимни сафари корӣ дар Неругоҳи Роғун, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Қоҳир Расулзода, дигар масъулини ҳукуматӣ ва роҳбарони вазорату идораҳои дахлдор ҳамроҳӣ намуданд.
44
21.08.2026 -
Боздид аз cарбанди Неругоҳи Роғун Дар идомаи боздиди корӣ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Неругоҳи Роғун бо ҷараёни корҳои сохтмонӣ дар сарбанди ин иншооти бузурги гидроэнергетикӣ шинос шуданд. Сарбанди Неругоҳи Роғун аз қисмҳои ядро, филтрҳои минтақаи гузариши дуюм ва сеюм, призмаи такядевори поёнӣ, призмаи такядевори болоӣ, борсангҳои биефи болоӣ ва поёнӣ иборат буда, баъди пурра ба анҷом расидан бо баландии 335 метр баландтарин сарбанди регусангӣ дар ҷаҳон хоҳад буд. Бино ба иттилоъ паҳноии сарбанд дар поёни он 1800 метр, паҳноии он дар боло 612 метр, паҳноии тахтапушти сарбанд 20 метр ва ҳаҷми умумии маводи дар сарбанд хобонидашаванда 79 миллион метри мукаабро ташкил медиҳад. Неруи тоза ва хастанопазири сохтмончиёну муҳандисон, садои баланди техникаву механизмҳои пуриқтидори муосир дар сарбанди неругоҳ шаҳодати он аст, ки дар ин корзори бесобиқа раванди корҳои сохтмонӣ лаҳзае қатъ намегардад. Корҳои сохтмонӣ дар сарбанд дар навбати аввал то баландии 1050 метр аз сатҳи баҳр шуруъ гардида, таҳкурсии ядрои сарбанд аз бетони кубидашуда бо ҳаҷми 293 ҳазору 446 метри мукааб, сементатсияи мустаҳкамкунандаи таҳкурсии ядро бо шумораи 3 ҳазору 359 чоҳ, сементатсияи пардаи оббанд бо шумораи 125 чоҳ бо чуқуриҳои аз 44 то 149 метр ба анҷом расидааст. Зимни мулоқоти қаблӣ бо муҳандисону бунёдкорони Неругоҳи Роғун Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дастур дода буданд, ки корҳои бардоштани сарбанд дар соли 2026 ба баландии 1155 метр аз сатҳи баҳр ва пуркунии обанборро то сатҳи 1140 метр расонида шавад. Дар робита ба ин, ба Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иттилоъ дода шуд, ки бунёди сарбанд тибқи дастур ва нақшаи кории тасдиқгардида ба роҳ монда шуда, сарбанди неругоҳ ба нуқтаи 1155 метр пеш аз муҳлат бардошта шуда, пуркунии обанбор дар муҳлатҳои наздик то ба сатҳи 1140 метр аз сатҳи баҳр расонида мешавад. Неругоҳи Роғун, ки ҷавобгӯи талаботи стандартҳои экологӣ, техникӣ ва бехатарист, ифтихори миллати созандаи тоҷик буда, имшабу рӯзҳо ҳазорон фидоиёни роҳи дурахшони кишвар дар ин майдони корзор меҳнат мекунанд ва бо ғурури рустамона ҷиҳати дар фурсати муайян ба истифода додани ин иншооти гидроэнергетикӣ заҳмат мекашанд. Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ҳамчунин, аз баландии 1300 метр аз сатҳи баҳр бо раванди корҳои сохтмонӣ дар назди баромадгоҳи нақби нақлиётии 9 ба суйи сарбанди неругоҳи Роғун шинос шуданд. Ба Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иттилоъ дода шуд, ки дар минтақаи сарбанди неругоҳи Роғун кор ба таври шабонарӯзӣ дар ду баст ба роҳ монда шуда, ҳамарӯза зиёда аз 160 техникаю механизми муосир ба он сафарбар гардидааст. Зимни суҳбат бо кормандони муҳандисию техникии неругоҳ Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид намуданд, ки дар иҷрои корҳои сохтмонии сарбанд сифати кор ва риояи ҳатмии стандартҳои байналмилалӣ дар мадди аввал гузошта шавад, зеро рисолати ватандӯстона ва бунёдкоронае, ки имрӯз бо нангу номуси миллӣ ва иродаи шикастнопазир анҷом дода мешавад, барои садсолаҳо ва ояндаи дурахшони Тоҷикистони соҳибистиқлол пешбинӣ гардидааст. Зимни боздид аз Неругоҳи Роғун, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Қоҳир Расулзода, дигар масъулини ҳукуматӣ ва роҳбарони вазорату идораҳои дахлдор ҳамроҳӣ намуданд.
42
21.08.2026
