18.04.2025
“Як саҳари фасли зимистон чун ҳарвақта аз хона роҳ пеш гирифтам ҷониби мактаб. Моҳи феврал, ҳаво сард буд. Туман он қадар ғафс буд, ки пеши роҳамро базӯр медидам. Аз хона тақрибан 3 километр дуртар рафта будам, ки ногаҳон дар пастхамие дар рӯ ба рӯям се гург пайдо шуд. Нафасам ба дарун афтод, пойҳоям карахт шуда, маҷоли ҳаракат надоштам. Чӣ кор карданамро намедонистам. На роҳи гурехтан буд ва на илоҷи аз гургҳо халос шудан. Ногаҳон яке аз гургон аз ҷояш ҷаҳида, ба ман ҳамла кард ва “ҷанг”-и тан ба тан миёни мо оғоз шуд. Барои раҳоӣ ёфтан аз ҳамлаи ин дарандаи ваҳшӣ кӯшиш мекардам, аммо гург барои маро туъмаи худ сохтан талош дошт. Дар ин ҳолат мадор надоштам, то ин ки даст ба ҷайбам бурда, бо корд корашро тамом кунам. Гург ҳам, то ҷое ки метавонист, ҳамла мекард ва маро раҳо намекард. Дар ҳамин ҳангом дастам ба як чӯби хушк расид ва бо он ба тамоми қувва чанд зарба ба сараш задам. Хушбахтона, яке аз зарбаҳоям ба чашми гург расид ва гург аз шиддати дард маро раҳо кард ва оҳиста-оҳиста фирор намуд. Ду гурги дигар низ аз думболи ҳамҷинсашон роҳ пеш гирифтанд. Ман ба хона баргашта тағйири либос намудам ва боз роҳи мактабро пеш гирифтам”.
Ин нақл аз забони нафарест, ки дар яке аз деҳаҳои дурдасти ноҳияи Муъминобод, деҳаи Гулзор, бо ҳамсари меҳрубонаш зиндагӣ мекунад. Ӯ 34 сол аст, ки ҳар рӯз 7 километр роҳро пиёда тай намуда, ба маркази Ҷамоати деҳоти Чилдухтарон – деҳаи Шаҳрак мерасад, то ба мактаббачагон дарс бигӯяд. Ин шахс Эмомалӣ Шарифов буда, омӯзгор аст ва аз фанҳои таърих ва ҳуқуқ дарс медиҳад. Ӯ 2 июли соли 1961 дар ноҳияи Восеъ ба дунё омадааст. Маълумоти миёнаро дар мактаби №20-и ҳамин ноҳия гирифта, баъди хатми мактаб, аниқтараш, соли 1981 ба Институти педагогии шаҳри Кӯлоб (ҳоло ДДК ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ) дохил шуда, онро бомуваффақият хатм мекунад. Баъд ба ноҳияи Муъминобод роҳхат гирифта, фаъолияти худро дар МТМУ №15-и деҳаи Шаҳраки Ҷамоати деҳоти Чилдухтарон ба ҳайси омӯзгори таърих ва ҳуқуқ оғоз мекунад. Инак, 34 сол аст, ки Эмомалӣ Шарифов дар ҳамин таълимгоҳ дарс мегӯяд.
Зиндагии Эмомалӣ Шарифов дар оғӯши табиати дилфиреб ва манзараҳои зебои Ватан сипарӣ мешавад. Бо вуҷуди он ки фарзандонаш ҳама дорои маълумоти олӣ ва зиндагии хубу хонаи худ ҳастанд, ӯ бо ҳамсари меҳрубонаш тарки кӯҳ ва оғӯши табиат накард. Дилбастагӣ ба кори омӯзгорӣ, меҳру муҳаббати мардуми деҳот ва шавқи таълим ба фарзандони мардум нагузошт, то ӯ тарки деҳаи Гулзор намояд. Ҳамин тавр, чун солҳои қабл ҳар рӯз 7 километр роҳро пиёда тай намуда, ба деҳаи Шаҳрак меравад, то ба шогирдонаш аз таърихи миллат дарс бигӯяд. Тибқи нақли устод Эмомалӣ Шарифов, фарзандонаш барои ӯ тамоми шароитро муҳайё кардаанд, то тарки кӯҳистон намуда, ба макони обод, назди онҳо баргардад. Аммо ин марди шариф ва омӯзгори пуртаҷрибаро ҳеҷ чиз қонеъ сохта натавонист, то тарки манзилу маконе намояд, ки дар он ҷо ризқу рӯзӣ ёфтаву солиёни дароз умр ба сар бурдааст.
Шояд аҷиб ва боварнокарданӣ бошад, ки чӣ гуна ӯ 34 сол бо як пайроҳа ба мактаб меояду боз ба хона бармегардад?
Мо, аҳли эҷоди рӯзномаи “Хатлон”, барои аз наздик ошно гардидан бо зисту зиндагии ин омӯзгори пуртаҷриба роҳ пеш гирифтем ҷониби ноҳияи Муъминобод. Он рӯз ҳаво офтобӣ буд.
Ният доштем, ки субҳи барвақт Эмомалӣ Шарифовро аз хонааш то ба мактаб ҳамроҳӣ намоем. Аммо ҳавои пурбарф, тумани ғафс, хавфу хатари роҳ ва даррандагони гурусна каме моро ваҳшатзада намуданд. Бо Эмомалӣ Шарифов дар тамос шудем ва изҳор доштем, ки дар хонаи ӯ наҳорӣ хоҳем кард. Аз ин пешниҳоди мо ӯ хеле шод гардид ва гуфт, ки моро интизор мешавад.
Офтоб ҳанӯз тулӯъ накарда, ба роҳ баромадем. Дар он пайроҳае, ки ҳар рӯз Эмомалӣ Шарифов ба мактаб мерафт, қадам мезадем. Барфи аз ҳад зиёд ва шамоли сард ба роҳ гаштан халал мерасонд. Вале мо ба азобу мушкилиҳо нигоҳ накарда, пеш мерафтем. Барфи зиёд ва тумани ғафс пайроҳаро аз чашм пинҳон мекард ва ин ҳолат барои пайдо кардани роҳи дуруст каме мушкилӣ эҷод менамуд. Танҳо ҳарҷо-ҳарҷо изи пойҳои гургону дигар ҳайвоноти дарранда дида мешуду халос.
Пайроҳаи борике, ки аз миёни ҷангали анбӯҳ мегузашт, ба дили касе, ки бори аввал аз ин роҳ гузар менамуд, тарсҷой мекард. Акнун тасаввур кунед, ки омӯзгор Эмомалӣ Шарифов 34 сол боз бо ҳамин роҳ ба мактаб мераваду ба шогирдонаш дарс мегӯяд. Ёдовар бояд шуд, ки фарзандони ӯ ҳам ҳамин роҳро тай кардаву дар ҳамин муассиса таҳсил намудаанд ва имрӯз ҳар яке таҳсилкардаи донишгоҳу донишкадаҳои кишваранду дорои маълумоти олӣ.
Офтоб тулӯъ карду билохира манзили зисти Эмомалӣ Шарифов намудор гардид. Интизориҳои устод ва ҳамсараш, чеҳраи кушода ва истиқболи хуби онҳо нишон аз меҳру муҳаббат ва фарҳанги меҳмондӯстиашон буд. Бо даъвати устод мо дар хонаи гарми ӯ, назди оташдон наҳориро бо ҳам дидем. Сари як пиёла чой суҳбати гарм бо ин оилаи хушбахт ва тановул аз анвои хӯрданиҳои рӯйи дастархон хастагиямонро бартараф намуд. Хусусан, чашидани асали тозаи кӯҳистон, ки он ҳам маҳсули дастони ин омӯзгори пуртаҷриба буд, моро ба ваҷд овард. Акнун асрори зиндагии Эмомалӣ Шарифов барои мо аён гашт, ки ӯ чаро тарки ин манзилу макон накарда, бо ҳамсари меҳрубонаш Рӯзигул Абдуллоева дар ин деҳаи дурдаст зиндагии доимиро ихтиёр кардааст.
Хонаи ӯро аз чор тараф талу теппаҳо ва ҷангалзор иҳота кардааст. Боду ҳавои мусоид, табиати нотакрор ва ҷангалу кӯҳҳо барои ин марди наку манбаи хуби даромад ба ҳисоб мераванд. Зеро Эмомалӣ Шарифов дар баробари касби омӯзгорӣ таҷрибаи 40-солаи занбӯриасалпарварӣ дорад ва аз ин соҳа даромади хубе ба даст меорад.
– Ба як мард чил ҳунар кам аст, гуфтани халқ бесабаб нест. Дар баробари омӯзгорӣ мо кӯшиш мекунем, ки боз ба дигар касбҳо шуғл варзем. Занбӯрпарварӣ барои таъмини зиндагӣ манбаи даромади хубе ба ҳисоб меравад. Даромади ин соҳа ба мо кумак намуд, то фарзандон дар донишгоҳу донишкадаҳо таҳсил намоянд ва вазъи зиндагиамон беҳтар гардад, – иброз дошт Эмомалӣ Шарифов.
Дар ин радиф ӯ ба чорводорию зироаткорӣ низ машғул аст. Аслан, кишти зироатҳоро дар замини назди ҳавлӣ ҳамсари меҳрубонаш Рӯзигул Абдуллоева анҷом медиҳад. Дар вақтҳои холӣ Эмомалӣ Шарифов низ дар анҷоми ин корҳо ба ҳамсараш кумак мерсонад. Тибқи гуфтаҳои ин зани меҳнатдӯст, онҳо барои харидани сабзавоту мева ёд надоранд, ки кай ба бозор рафтаанд. Зеро маҳсулоти бо меҳнати ҳалол бадастовардаашон барои таъмини зиндагии онҳо басанда аст. Хонаи ӯ дар миёни кӯҳсор қомат афрохта бошад ҳам, аз барқу гармӣ дар зимистон танқисӣ надорад. Равшании хонаи ӯро панелҳои офтобӣ таъмин мекунанд.
Сипас мо роҳ пеш гирифтем ҷониби деҳаи Шаҳрак. Роҳи мо сӯйи таълимгоҳе буд, ки Эмомалӣ Шарифов он ҷо дарс мегуфт. Боз ҳамон роҳи пурхатар, ҳамон дашту кӯҳу ҷангал, аз ҳама муҳим, ҳамон пайроҳаи борик. Ин дафъа ин пайроҳаро ҳамроҳи Эмомалӣ Шарифов тай намудем. Дар аснои сафар омӯзгори рӯзгордидаву пуртаҷриба дар хусуси хавфу хатарҳое, ки дар ин роҳ аз сар гузаронида буд, қисса намуд. Ҳамлаи гургон, барфи зиёди зимистону боронҳои баҳорӣ дар тасаввури кас ин омӯзгорро чун қаҳрамони филм ҷилва месозад. Рӯзигул Абдуллоева ҳар рӯз субҳи барвақт ҳамсарашро гусел мекунад, то расидан ба мактаб ва шунидани занги телефону садои шавҳараш ором намегирад.
– Айёми зимистон вазъият каме мушкилтар мешавад. Дар сардиҳои зимистон, вақте ки шавҳарам аз хона мебарояд, хеле хавотир мешавам. Борҳо гуфтам, ки ақалан дар фасли зимистон тарки омӯзгорӣ намояд, аммо шавқи таълим ва меҳру муҳаббат ба касб иҷозат намедиҳад, ки шавҳарам тарки касби худ намояд. Аммо аз дигар тараф, хурсандам, ки ин заҳматҳои падари фарзандонам натиҷа додаанд ва то имрӯз даҳҳо шогирдаш дар озмунҳои гуногун иштирок намуда, сазовори ҷойҳои намоён гардидаанд, – нақл мекунад Р. Абдуллоева. Ӯ аз зиндагӣ бо шавҳараш Эмомалӣ Шарифов розӣ буда, шукрона мекунад, ки дар тӯли зиндагии 30-солаашон миёни онҳо ҳамеша якдигарфаҳмӣ вуҷуд дошт. Натиҷаи ҳамин меҳру садоқат аст, ки имрӯз онҳо бо фарзандонашон зиндагии хушбахтона доранд.
Баробари ворид шудан ба муассисаи таълимӣ, ҳамкоронаш аз Эмомалӣ Шарифов ҳолпурсӣ намуданд. Зеро онҳо низ медонанд, ки ӯ аз роҳи дур барои дарс гуфтан меояд. Зимни суҳбат бо директори муассисаи мазкур Холмурод Шарифов маълум шуд, ки зиёданд шогирдоне, ки мисли устодашон Эмомалӣ Шарифов аз деҳаҳои дурдаст барои таҳсил ба мактаб меоянд.
– Дар 34 соле, ки Эмомалӣ Шарифовро мешиносам ва бо ҳам кор мекунем, ҳамеша ҳис менамоем, ки нисбат ба касби худ ҷиддӣ муносибат мекунад. Ба дарсҳо сари вақт ҳозир шуда, бо шогирдон муносибати хуб дорад. Натиҷаи ҳамин заҳмату меҳнати устод буд, ки имрӯз шогирдони муассисаи мо дар озмуну олимпиадаҳои ноҳиявӣ, минтақавӣ ва вилоятӣ иштирок намуда, ба озмунҳои ҷумҳуриявӣ роҳхат гирифтаанд, – мегӯяд директори муассиса Х. Шарифов.
Абдулло Қурбонзода яке аз он шогирдонест, ки имсол дар озмунҳои фаннӣ миёни хонандагони муассисаҳои миёна аз фанни таърих дар сатҳи вилоят сазовори ҷойи дуюм ва соҳиби медали нуқра гардид. Зимни суҳбат бо ӯ ва дигар шогирдон маълум гардид, ки муносибати омӯзгор Эмомалӣ Шарифов бо онҳо хуб буда, дарсҳоро бо тамоми нозукиҳояш мефаҳмонад ва ба суолҳои додаи онҳо пурра ҷавоб медиҳад. Метавон гуфт, дарахте, ки 34 сол боз ин омӯзгор парвариш мекунад, самараи хуб ба бор овардааст.
Аҳадуллои МИРЗОАЛӢ,
Набиҷони САИДАБРОР,
бознашр аз рӯзномаи “Хатлон”, №22, аз 03.04.2025
Хабарҳои дигар
-
Суханронӣ дар мулоқот бо роҳбарону фаъолони ВМКБ Ҳамватанони азиз! Муҳтарам роҳбарону фаъолон ва сокинони сарбаланди Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон! Боиси ифтихору сарбаландист, ки имрӯзҳо мо дар фазои сулҳу суботи комил ва ваҳдати устувори миллӣ ҷашни бузургу муқаддаси миллиамон – 35-солагии истиқлоли давлатии кишвари азизамонро таҷлил карда истодаем. Ба муносибати ин санаи бузурги таърихӣ кулли сокинони ватандӯсту заҳматқарини Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва ҳамаи шумо – ҳозирини гиромиро самимона табрик гуфта, ба ҳар як хонадон саломативу хушбахтӣ, рӯзгори обод ва файзу баракат орзу менамоям. Ҳамчунин, вазифаи инсонии худ мешуморам, ки хотираи фарзанди некноми Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, собиқ раиси вилоят Алишер Мирзонаботро ба некӣ ёд намоям ва ҳамдардии худро ба падару модар ва наздикону пайвандони ӯ бори дигар иброз дорам. Шодравон Алишери Мирзонабот аз ҷумлаи кадрҳое буд, ки садоқат ба давлату миллат ва масъулиятшиносӣ дар иҷрои вазифаро шиори зиндагии худ қарор дода буд. Иншооти зиёде, ки дар шаҳру ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба ифтихори 35-солагии истиқлоли давлатӣ бунёд гардиданд ва як қисми онҳоро мо имрӯз ифтитоҳ кардем, маҳз бо талоши ватандӯстонаи шахсии ӯ амалӣ гардиданд. Ба падару модари шодравон Алишери Мирзонабот барои ба камол расонидани чунин фарзанди содиқу ватандӯст самимона сипосу миннатдорӣ баён мекунам. Мо тасмим гирифтем, ки ба поси хизматҳои содиқонаву ватандӯстонаи шодравон Алишери Мирзонабот муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами шаши шаҳри Хоруғ ба номи ӯ гузошта шавад. Ҳамватанони азиз! Ҷашни 35-солагии истиқлоли давлатӣ барои сокинони мамлакат, аз ҷумла мардуми сарбаланди Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, пеш аз ҳама, таҷлили натиҷаҳои бузурги заҳмати созандаву ободгарона мебошад. Хотирнишон менамоям, ки 35 соли соҳибистиқлолӣ барои мардуми шарифи Тоҷикистон марҳалаи пуршарафи таърихӣ, роҳи басо душвори давлатсозӣ, таҳкими сулҳу ваҳдати миллӣ ва эҳёи арзишҳои миллӣ ба ҳисоб меравад. Дар натиҷаи таваҷҷуҳи доимӣ ва талошҳои пайвастаи давлат ва Ҳукумати мамлакат тайи 35 соли соҳибистиқлолӣ дар вилоят дигаргуниҳои амиқи иқтисодиву иҷтимоӣ ба амал омаданд. Имрӯз самараи ин дигаргуниҳо аз симои навини шаҳру ноҳияҳо ва нишондиҳандаҳои воқеии рушди иқтисодиву иҷтимоии вилоят баръало мушоҳида мегардад. Аз ҷумла маҷмӯи маҳсулоти вилоят дар 25 соли охир 93 баробар афзоиш ёфта, соли 2025 ба 3 миллиард сомонӣ расидааст. Соли 1991 аҳолии вилоят ҳамагӣ 172 ҳазор нафар буд, вале имрӯз ин шумора ба беш аз 236 ҳазор нафар расида, нисбат ба давраи оғози соҳибистиқлолӣ 64 ҳазор нафар зиёд гардидааст. Дар ин давра давомнокии миёнаи умри аҳолии вилоят аз 69,6 сол ба 79,6 сол расида, 10 сол зиёд шудааст. Сатҳи камбизоатӣ дар вилоят аз 97 фоиз то 25 фоиз коҳиш ёфтааст. Музди миёнаи меҳнат дар 25 соли охир аз 12,6 сомонӣ ба 2917 сомонӣ расида, 232 баробар афзудааст. Даромадҳои пулии аҳолӣ соли 2025 ба 2,1 миллиард сомонӣ баробар гардидааст, ки нисбат ба соли 1995-ум 273 баробар зиёд мебошад. Дар ин давра дар вилоят зиёда аз 120 ҳазор ҷойи нави корӣ таъсис дода шуда, 27 ҳазор нафар шаҳрвандон ба таври ройгон касбу ҳунар омӯхтаанд, ки зиёда аз 60 фоизи онҳо занону бонувон мебошанд. Ин дастовардҳо натиҷаи татбиқи босамари барномаҳои давлатӣ, сиёсати созандаву инсондӯстонаи Ҳукумати мамлакат ва заҳмати содиқонаи сокинони вилоят буда, барои идомаи рушди устувор, таъмини зиндагии шоистаи мардум ва расидан ба ҳадафҳои стратегии миллӣ заминаи мусоид фароҳам овардаанд. Роҳбарияти вилоят, шаҳру ноҳияҳои он ва вазорату идораҳои дахлдор вазифадоранд, ки бо истифодаи самараноки имкониятҳои мавҷуда ва таъмин намудани рушди бахши хусусӣ суръати пешрафти иқтисодиётро боз ҳам тақвият бахшанд, ба таъсиси ҷойҳои корӣ, афзоиши даромад ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ эътибори аввалиндараҷа диҳанд. Ҳозирини арҷманд! Дар даврони соҳибистиқлолӣ барои рушди иҷтимоиву иқтисодии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон аз ҳамаи манбаъҳои маблағгузорӣ беш аз 26 миллиард сомонӣ равона гардидааст. Аз ҷумла танҳо аз ҳисоби буҷети давлатӣ 9,3 миллиард сомонӣ ҷудо карда шуда, маблағгузории талаботи иҷтимоиву иқтисодии вилоят мунтазам таъмин гардида истодааст. Зиёда аз 7,5 миллиард сомонӣ ё 81 фоизи ин маблағ аз буҷети ҷумҳуриявӣ равона гардидааст. Дар баробари ин, аз ҷониби Ҳукумати мамлакат дар вилоят 41 лоиҳаи муҳимми сармоягузории давлатӣ ба маблағи беш аз 4 миллиард сомонӣ амалӣ гардида, ҳоло татбиқи боз 13 лоиҳаи дигар ба маблағи умумии 5,5 миллиард сомонӣ идома дорад. Илова бар ин, тайи бист соли охир ба иқтисодиёти вилоят зиёда аз 1,2 миллиард сомонӣ сармояи хориҷӣ ҷалб гардидааст, ки беш аз 1 миллиард сомонии онро сармояи мустақим ташкил медиҳад. Ҳамчунин, барои истифода ва коркарди захираҳои табиии вилоят ба маблағи умумии 1,3 миллиард сомонӣ созишномаҳои нави сармоягузорӣ ба имзо расонида шудаанд. Тайи даврони соҳибистиқлолӣ ба соҳаи сохтмони вилоят 8,8 миллиард сомонӣ равона гардида, беш аз 2 ҳазору 500 иншооти иҷтимоиву иқтисодӣ бунёд гардидааст. Танҳо аз ҷониби Дирексияи сохтмони иншооти ҳукуматии Дастгоҳи иҷроияи Президент аз соли 2008 то ҳол, яъне дар 18 соли охир дар шаҳру ноҳияҳои вилоят 123 иншооти иҷтимоӣ ва маъмурӣ ба маблағи 863 миллион сомонӣ сохта, ба истифода дода шудааст. Имрӯзҳо бунёди боз 28 иншооти дигар ба маблағи беш аз як миллиард сомонӣ идома дорад. Дар давоми солҳои соҳибистиқлолӣ барои беҳтар намудани шароити зиндагии аҳолӣ ва бунёди манзилҳои истиқоматӣ ба зиёда аз 37 ҳазор оилаи вилоят 3765 гектар қитъаи замини наздиҳавлигӣ ҷудо гардидааст. Ҳол он ки тайи 75 соли замони гузашта, яъне то давраи соҳибистиқлолӣ ҳамагӣ 1200 гектар замин ҷудо гардида буд. Дар натиҷа фонди манзили вилоят аз 1,6 миллион то 3,7 миллион метри мураббаъ афзоиш ёфтааст. Ба истиқболи ҷашни 35-солагии истиқлоли давлатӣ дар шаҳру ноҳияҳои вилоят бунёду азнавсозии 1362 иншоот ба нақша гирифта шуда, то имрӯз 1545 иншоот сохта, ба истифода дода шудааст, ки 113 фоизи нақшаро ташкил медиҳад. Боиси ифтихор аст, ки сокинони ватандӯсту заҳматқарини Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, соҳибкорон ва шахсони саховатпеша дар ободонии диёри худ саҳми арзишманд мегузоранд. Барои чунин ҳисси баланди ватандӯстӣ, ташаббускорӣ ва саҳми арзанда дар пешрафту ободии Ватан ба ҳамаи онҳо сипосу миннатдории самимии худро баён менамоям. Ҳамчунин, ҳамаи онҳоро даъват менамоям, ки ин анъанаи неки ватандӯстона ва корҳои созандагиро минбаъд низ идома диҳанд. Ҳозирини муҳтарам! Дар марҳалаи кунунӣ суръат бахшидан ба раванди саноатикунонӣ ва ташкили истеҳсолоти муосир бояд яке аз вазифаҳои асосии рушди минбаъдаи вилоят гардад. Ба ин мақсад, Ҳукумати мамлакат барои таъсиси иқтидорҳои нави истеҳсолӣ, ҷалби сармоя ва истифодаи самараноки захираҳои табиии вилоят тадбирҳои заруриро амалӣ гаронида истодааст. Ҳоло дар ҳудуди вилоят 202 корхонаи саноатӣ фаъолият дошта, беш аз 190 корхонаи нави истеҳсолӣ дар даврони соҳибистиқлолӣ таъсис дода шудааст. Соли 1991 дар ҳудуди вилоят ҳамагӣ 13 корхонаи саноатӣ фаъолият мекард. Танҳо соли 2025-ум 54 корхона ва дар панҷ моҳи соли ҷорӣ 21 корхонаи нави истеҳсолӣ ба фаъолият оғоз намудааст. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ аз 62 миллион сомонии соли 1993 ба 337 миллион сомонӣ дар соли 2025 расида, 5,4 баробар афзоиш ёфтааст. Номгӯйи маҳсулоти истеҳсолшаванда аз 10 намуди соли 1991 ҳоло ба 75 расонида шудааст. Бо вуҷуди дастовардҳои зикршуда, имкониятҳои бузурги саноатии вилоят ҳанӯз пурра истифода нагардида истодаанд. Дар шароити кунунӣ вазифаи аввалиндараҷа аз он иборат аст, ки рушди минбаъдаи соҳа, пеш аз ҳама, ба коркарди ҳарчи бештари ашёи хоми маҳаллӣ, истифодаи технологияҳои муосир ва истеҳсоли маҳсулоти дорои арзиши баланди иловашуда равона карда шавад. Бинобар ин, Вазорати саноат ва технологияҳои нав, Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ, Саридораи геология ва мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшонро зарур аст, ки якҷо бо роҳбарони шаҳру ноҳияҳо корро барои ҷалби сармояи дохиливу хориҷӣ, вусъат бахшанд. Зарур аст, ки ҷиҳати таъсиси корхонаҳои нави саноатӣ ва рушди истеҳсолоти коркард чораҳои мушаххас андешида шаванд. Ҳадафи асосӣ бояд аз он иборат бошад, ки саҳми саноат дар иқтисодиёти вилоят мунтазам афзоиш ёфта, захираҳои табиии он дар дохили мамлакат ҳарчи бештар коркард ва ба маҳсулоти рақобатноки дорои арзиши баланди иловашудаву ба содирот нигаронидашуда табдил дода шаванд. Ҳозирини муҳтарам! Таҳкими иқтидори саноатӣ, рушди соҳибкорӣ ва беҳтар гардидани сатҳу сифати зиндагии мардум ба рушди соҳаи энергетика вобаста мебошад. Аз ин лиҳоз, Ҳукумати мамлакат рушди энергетикаи вилоятро аз оғози соҳибистиқлолӣ самти афзалиятнок муайян намуда, барои истифодаи захираҳои гидроэнергетикӣ ва таҳкими инфрасохтори соҳа тадбирҳои пайгиронаро амалӣ менамояд. Дар маҷмӯъ, дар солҳои соҳибистиқлолӣ барои рушди соҳаи энергетикаи вилоят беш аз 3,4 миллиард сомонӣ маблағ равона гардидааст. Дар ин давра 134 лоиҳаи муҳимми сармоягузории давлатӣ ба маблағи умумии 2,3 миллиард сомонӣ амалӣ гардида, татбиқи 16 лоиҳаи дигари энергетикӣ ба маблағи умумии 400 миллион сомонӣ идома дорад. Дар солҳои аввали соҳибистиқлолӣ ҳамагӣ 13 фоизи аҳолии вилоят бо неруи барқ ва он ҳам танҳо то 12 соат дар як шабонарӯз таъмин буд, вале имрӯз аксари мутлақи аҳолии вилоят бо неруи барқи босифат ва шабонарӯзӣ таъмин мебошад. То замони истиқлол беш аз 70 фоизи неруи барқи вилоят аз ҳисоби неругоҳҳои дизелӣ истеҳсол мегардид ва маҳдудияти дастрасӣ ба сӯзишворӣ ба таъминоти аҳолӣ бо барқ таъсири манфии ҷиддӣ мерасонид. Бо ташаббуси Ҳукумати мамлакат нахустин неругоҳи бузурги даврони соҳибистиқлолӣ – «Помир – 1» бунёд гардида, баъдан даҳҳо неругоҳи хурду миёнаи барқи обӣ, неругоҳҳои офтобӣ, хатҳои интиқоли барқ ва зеристгоҳҳои муосир сохта, ба истифода дода шуданд. Таъсиси Ҷамъияти саҳҳомии «Помир Энерҷӣ» ҳамчун нахустин таҷрибаи шарикии давлат ва бахши хусусӣ дар соҳаи энергетика ба ҷалби сармояи хусусӣ мусоидат намуд. Дар натиҷа дар даврони соҳибистиқлолӣ дар вилоят 61 мегаватт иқтидорҳои нави истеҳсоли неруи барқ бунёд гардида, 14 мегаватт иқтидорҳои амалкунанда таҷдиду азнавсозӣ карда шуданд. Дар маҷмуъ, иқтидори умумии истеҳсоли неруи барқ аз 10,4 мегаватти соли 1991 ба 75 мегаватт дар соли 2026 расида, беш аз 7 баробар афзоиш ёфт. Ҳамзамон бо ин, 227 километр хатҳои интиқоли барқ, 560 километр шабакаҳои нави барқӣ ва як қатор зеристгоҳҳои муосир сохта, ба истифода дода шуданд. Қобили зикр аст, ки имрӯз тамоми иқтидорҳои истеҳсоли неруи барқи вилоят аз ҳисоби манбаъҳои барқароршавандаи энергия таъмин гардида, Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба яке аз минтақаҳои пешсафи истифодаи «энергияи сабз» дар мамлакат табдил ёфтааст. Дар солҳои охир неругоҳҳои нави барқи обӣ ва офтобӣ дар ноҳияҳои Мурғоб, Шуғнон, Дарвоз ва Рӯшон ба истифода дода шуда, неругоҳи барқи обии «Себзор» низ ба фаъолият оғоз намуд. Ҳоло татбиқи лоиҳаи электрификатсияи деҳоти вилоят ва сохтмони дигар иншооти муҳимми энергетикӣ идома дорад, ки барои боз ҳам таҳким бахшидани низоми энергетикии вилоят заминаи боэътимод фароҳам меоварад. Бо вуҷуди ин, имкониятҳои гидроэнергетикӣ ва дигар манбаъҳои барқароршавандаи энергия ҳанӯз пурра истифода нашудаанд. Аз ин рӯ, Вазорати энергетика ва захираҳои об, Ҷамъияти саҳҳомии «Помир Энерҷӣ», мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят ва шаҳру ноҳияҳои онро зарур аст, ки барои суръат бахшидан ба бунёди иқтидорҳои нави энергетикӣ, таҷдиди шабакаҳои барқӣ ва истифодаи васеи манбаъҳои барқароршавандаи энергия чораҷӯйӣ намоянд. Ҳамчунин, зарур аст, ки масъалаи ҳарчи зудтар бо неруи барқи доимӣ таъмин намудани ҳамаи деҳаҳои боқимонда ҳаллу фасл карда шавад. Дар ин самт ҳадафи ниҳоӣ бояд аз он иборат бошад, ки энергетика минбаъд низ пояи боэътимоди рушди саноат, соҳибкорӣ, сайёҳӣ, иқтисоди рақамӣ ва баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии аҳолии вилоят гардад. Ҳозирини арҷманд! Дар натиҷаи заҳмати софдилонаи кишоварзони вилоят ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ соли 2025 ба 1 миллиарду 131 миллион сомонӣ расидааст, ки нисбат ба соли 2000-ум 14 баробар зиёд мебошад. Дар давраи истиқлол истеҳсоли картошка 4 баробар, сабзавот 5, мева 23 ва тухм қариб 40 баробар зиёд гардидааст. Ҳамчунин, майдони боғҳо 2,4 баробар васеъ шуда, саршумори қутос 2 баробар, чорвои калон 1,5 ва оилаҳои занбӯри асал 2,3 баробар афзоиш ёфтааст. Имрӯз дар вилоят зиёда аз 16 ҳазор хоҷагии деҳқонӣ фаъолият дошта, қисми асосии заминҳои таъиноти кишоварзиро истифода мебаранд. Бояд гуфт, ки дар солҳои аввали соҳибистиқлолӣ бинобар душвору вазнин гардидани вазъи зиндагӣ ва шароити иҷтимоии аҳолии мамлакат бо фармонҳои Президенти кишвар ба мардум 75 ҳазор гектар замин тақсим карда дода шуд. Аз ҷумла ба сокинони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон 2620 гектар замин барои ташкили хоҷагиҳои ёрирасони шахсӣ ҷудо гардид, ки дар таъмини амнияти озуқаворӣ ва беҳтар гардидани сатҳи зиндагии мардум саҳми хеле муҳим гузошт. Дар ин давра дар ҳудуди вилоят зиёда аз 2400 гектар заминҳои нави обёришаванда аз худ гардида, ҳолати мелиоративии беш аз 2100 гектар замин беҳтар карда шуд. Шароити табиӣ ва иқлими вилоят барои рушди картошкапарварӣ, боғдорӣ, чорводорӣ, қутоспарварӣ, занбӯриасалпарварӣ, моҳипарварӣ ва истеҳсоли маҳсулоти аз лиҳози экологӣ тоза мусоид мебошад. Аз ин рӯ, Вазорати кишоварзӣ, Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезӣ, Агентии беҳдошти замин ва обёрӣ, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва шаҳру ноҳияҳои онро зарур аст, ки барои истифодаи самараноки ҳар як ваҷаб замини кишоварзӣ чораҷӯйӣ намоянд. Ба гардиши кишоварзӣ ворид намудани заминҳои аз истифода берунмонда, баланд бардоштани ҳосилнокии зироатҳо, рушди истеҳсоли маҳсулоти рақобатнок ва коркарди саноатии маҳсулоти кишоварзӣ аз ҷумлаи тадбирҳои зарурӣ дар ин самт мебошанд. Ҳозирини гиромӣ! Раҳоӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ ва бунёди шабакаи муосири роҳҳои мошингард яке аз дастовардҳои бузурги даврони соҳибистиқлолӣ барои вилоят мебошад. Дар ин давра, Ҳукумати мамлакат дар ҳудуди вилоят барномаи бесобиқаи бунёду таҷдиди роҳҳои мошингардро амалӣ намуд, ки барои ба ҳам пайвастани шаҳру ноҳияҳои вилоят ва фароҳам овардани заминаи боэътимоди рушди иқтисодиву иҷтимоӣ аҳаммияти ҳаётан муҳим дорад. Барои рушди инфрасохтори нақлиётии вилоят 13 лоиҳаи сармоягузории давлатӣ ба маблағи умумии 2,3 миллиард сомонӣ татбиқ гардида, 266 километр роҳ, 32 пул ва 2 нақб сохта, ба истифода дода шуд. Дар натиҷаи татбиқи лоиҳаҳои зикршуда қитъаҳои муҳимми шоҳроҳи байналмилалии Душанбе – Кӯлоб – Қалъаихумб – Хоруғ – Мурғоб – Кулма, аз ҷумла роҳҳои Мурғоб – Кулма, Шкев – Зиғар, Шоҳон – Зиғар ва дигар роҳу пулҳои муҳим тибқи талаботи байналмилалӣ таҷдиду азнавсозӣ карда шуданд. Имрӯз робитаи нақлиётии вилоят бо пойтахт, дигар минтақаҳои кишвар ва тавассути гузаргоҳҳои байналмилалӣ бо давлатҳои хориҷӣ дар тамоми фаслҳои сол таъмин мебошад. Ин роҳҳо ҳамлу нақли бору мусофирон ва ҳамкориҳои иқтисодиву тиҷоратӣ, махсусан бо Ҷумҳурии Мардумии Чинро густариш дода истодаанд. Ба мақсади бомаром идома додани ин раванд, имрӯз мо санги асоси бунёди якчанд қитъаи роҳҳои нав, аз ҷумла роҳи мошингарди сарҳади маъмурии ноҳияи Рӯшон – деҳаи Пастхуф ба масофаи 83 километр, мумфаршкунии роҳи марказии ноҳияи Рӯшон ба дарозии 20 километр, бунёди роҳи деҳаи Пастхуфи ноҳияи Рӯшон то деҳаи Дурбати ноҳияи Шуғнон ба масофаи 80 километр, сохтмони роҳи мошингарди Хоруғ – Роштқалъа, ба масофаи 37 километр мумфарш кардани роҳи Шоҳон – Зиғарро гузоштем ва бо вусъатбахшии корҳои лоиҳакашии сохтмони роҳи мошингарди Хоруғ – Ишкошим шинос шуда, онро маъқул шуморидем. Ҳамзамон бо ин, бояд гуфт, ки барои азнавсозии роҳи Мурғоб – Кулма ба масофаи 90 километр ва бозсозии гузаргоҳи сарҳадии Кулма – Қарасу 22 миллион доллар маблағ ҷудо гардида, корҳои лоиҳакашӣ дар арафаи анҷомёбӣ қарор доранд ва корҳои сохтмони иншооти зикршуда соли 2027 оғоз мегарданд. Ҳамзамон бо ин, дар сарҳади Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Афғонистон панҷ пули муосир бунёд гардидааст, ки барои густариши ҳамкориҳои иқтисодӣ, рушди савдои наздисарҳадӣ ва таҳкими робитаҳои дӯстонаи байни мардум аҳаммияти муҳим дорад. Ҳоло дар ҳудуди вилоят боз 2 лоиҳаи муҳимми дигар ба маблағи умумии беш аз 2 миллиард сомонӣ, аз ҷумла таҷдиди роҳи байналмилалии Қалъаихумб – Ванҷ – сарҳади ноҳияи Рӯшон идома дорад. Илова бар ин, амалисозии боз 5 лоиҳаи сармоягузории давлатӣ барои бунёду таҷдиди роҳҳои мошингард ва пулҳо, аз ҷумла таҷдиди роҳҳои мошингарди Рӯшон – Варшези ноҳияи Шуғнон (235 километр) ва Варшез – гузаргоҳи Кулма – Карасу (300 километр) ба маблағи умумии 6 миллиард сомонӣ ба нақша гирифта шудааст. Ҳамчунин, барои таъмиру нигоҳдории роҳҳои мошингарди вилоят аз ҳисоби буҷети давлатӣ зиёда аз 370 миллион сомонӣ ҷудо гардида, инчунин 100 адад техника ва таҷҳизоти муосири роҳсозӣ харидорӣ шудааст. Бо дарназардошти хусусиятҳои кӯҳистони минтақа, рушди инфрасохтори нақлиётӣ бояд минбаъд низ яке аз самтҳои муҳимми сиёсати давлатӣ боқӣ монад. Аз ин рӯ, Вазорати нақлиёт, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва шаҳру ноҳияҳои онро зарур аст, ки барои сари вақт ва бо сифати баланд татбиқ намудани лоиҳаҳои роҳсозӣ, таҷдиду нигоҳдории роҳҳои мошингард ва пулҳо тадбирҳои мушаххас андешанд. Таъкид месозам, ки ба масъалаи ҳарчи зудтар амалӣ намудани лоиҳаҳои афзалиятнок, аз ҷумла роҳҳои Рӯшон – Варшез, Варшез – Кулма – Қарасу, Хоруғ – Ишкошим ва Хоруғ – Роштқалъа эътибори аввалиндараҷа дода шавад. Ҳадафи асосӣ аз он иборат аст, ки инфрасохтори муосири нақлиётӣ минбаъд низ ҳамчун яке аз пояҳои муҳимми рушди иқтисодиёт, тавсеаи савдо, саноат, сайёҳӣ, таҳкими имкониятҳои транзитии кишвар ва баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии сокинони вилоят хизмат намояд. Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон бо табиати нотакрор, қуллаи Исмоили Сомонӣ, қаторкӯҳҳои Помир, Боғи миллии Тоҷикистон, шоҳроҳи байналмилалии Помир, водии Вахон, кӯлҳои Сарезу Қаракӯл, чашмаҳои шифобахш ва ёдгориҳои таърихиву фарҳангӣ барои рушди сайёҳии кӯҳнавардӣ, экологӣ, таърихиву фарҳангӣ ва табобативу солимгардонӣ имкониятҳои фаровон дорад. Аз ин рӯ, рушди сайёҳӣ бояд на танҳо воситаи муаррифии Тоҷикистон, балки ҳамчун яке аз омилҳои муҳимми рушди иқтисодиёти вилоят арзёбӣ гардад. Дар солҳои охир инфрасохтори сайёҳии вилоят тадриҷан рушд ёфта, ҳоло 52 меҳмонхона, 79 меҳмонхонаи хурд ва зиёда аз 2100 иншооти хизматрасонӣ фаъолият дорад. Ҳамзамон бо ин, бо дастгирии давлат ва шарикони рушд ташкили меҳмонхонаҳои оилавӣ ва марказҳои хизматрасонии маҳаллӣ густариш ёфта, ба таъсиси ҷойҳои кории нав ва афзоиши даромади аҳолӣ мусоидат карда истодааст. Соли 2025 ба вилоят зиёда аз 51 ҳазор нафар сайёҳони дохиливу хориҷӣ омадаанд. Дар нимсолаи аввали соли 2026 шумораи онҳо ба зиёда аз 23 ҳазор нафар расидааст, ки нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта қариб 30 фоиз зиёд мебошад. Бо вуҷуди ин, сифати хизматрасонӣ, дастрасӣ ба мавзеъҳои дурдаст, алоқа ва интернет, рақамикунонӣ, муаррифии имкониятҳои сайёҳӣ, ҷалби сармоя ва омода намудани роҳбаладон беҳбудӣ мехоҳад. Аз ин рӯ, Кумитаи рушди сайёҳӣ, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят ва шаҳру ноҳияҳои он якҷо бо вазорату идораҳои дахлдор вазифадор карда мешаванд, ки барои беҳтар намудани инфрасохтор, баланд бардоштани сифати хизматрасонӣ, рушди намудҳои гуногуни сайёҳӣ, ҷалби сармоягузорӣ ва дастгирии соҳибкорони маҳаллӣ мунтазам чораҷӯйӣ намоянд. Дар ин раванд, омода намудани кадрҳои соҳибихтисос, рақамикунонии хизматрасониҳо ва муаррифии васеи имкониятҳои сайёҳии вилоят дар бозори байналмилалӣ аз ҷумлаи масъалаҳои муҳим мебошанд. Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ҳамчун маркази сайёҳии кӯҳӣ, экологӣ ва фарҳангии Тоҷикистон бояд мавқеи худро дар арсаи байналмилалӣ боз ҳам таҳким бахшида, соҳаи сайёҳӣ ба яке аз манбаъҳои муҳимми таъсиси ҷойҳои кории нав, афзоиши даромади аҳолӣ ва рушди устувори иқтисодиёти вилоят табдил ёбад. Ҳозирини гиромӣ! Аз ҷониби Ҳукумати мамлакат дар даврони соҳибистиқлолӣ барои таҳкими заминаҳои моддиву техникии соҳаи маорифи вилоят ва баланд бардоштани сифати таълиму тарбия тадбирҳои муассир амалӣ карда шуданд. Танҳо дар бист соли охир аз ҳисоби буҷети давлатӣ барои рушди соҳаи маорифи вилоят зиёда аз 2,3 миллиард сомонӣ равона гардидааст. Ба ин мақсад соли 2026-ум 426 миллион сомонӣ пешбинӣ гардидааст, ки нисбат ба соли гузашта 25 фоиз зиёд мебошад. Агар соли 1997 дар вилоят ҳамагӣ 9 муассисаи томактабӣ фаъолият дошта бошад, пас имрӯз шумораи онҳо ба 40 ва марказҳои инкишофи кӯдак ба 215 расидааст. Имрӯз беш аз 8 ҳазор нафар кӯдак ба таълиму тарбияи томактабӣ фаро гирифта шудааст. Танҳо дар соли 2025-ум 35 муассисаи томактабӣ ва марказҳои инкишофи кӯдак сохта, ба истифода дода шуда, сохтмони 54 муассисаи дигар идома дорад. Дар давраи соҳибистиқлолии мамлакат дар шаҳру ноҳияҳои вилоят ба маблағи зиёда аз 500 миллион сомонӣ 226 муассисаи таҳсилоти умумӣ бо зиёда аз 44 ҳазор ҷойи нишаст сохта, ба истифода дода шудааст. Ҳоло ба маблағи 67 миллион сомонӣ сохтмони боз 10 муассисаи таълимӣ барои 2,5 ҳазор хонанда идома дорад. Тайи солҳои соҳибистиқлолӣ зиёда аз 42 ҳазор нафар ҷавонони вилоят муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ, аз ҷумла 6400 нафар муассисаҳои таҳсилоти олии хориҷи кишварро хатм намудаанд. Солҳои охир нишондиҳандаи дохилшавии хатмкунандагони мактабҳои вилоят ба муассисаҳои таҳсилоти олӣ мунтазам беҳтар гардида, соли ҷорӣ 94 фоизи хатмкунандагон барои идомаи таҳсил ба қайд гирифта шудаанд. Ҳоло зиёда аз 1400 нафар ҷавонони вилоят дар муассисаҳои таҳсилоти олии давлатҳои хориҷӣ таҳсил менамоянд. Аз соли 1997 то имрӯз барои ҷавонони вилоят тавассути квотаи президентӣ 4129 ҷой, аз ҷумла 2577 ҷой барои духтарон ҷудо гардидааст. Барои солҳои 2026 – 2030 боз 1050 квотаи дигар пешбинӣ шудааст. Ҳамаи ин пешравиҳо гувоҳи равшани таваҷҷуҳи давлату Ҳукумати мамлакат ба рушди соҳаи маориф буда, барои фароҳам овардани шароити мусоиди таълиму тарбия, рушди нерӯи инсонӣ ва пешрафти устувори иқтисодиву иҷтимоии вилоят заминаи боэътимод мегузоранд. Мо дирӯз дар муаррифии шабакаи донишкадаҳои байналмилалии Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон иштирок карда, санги асоси сохтмони онҳоро дар шаҳрҳои Хоруғ, Истаравшан ва ноҳияи Васеъ гузоштем. Қобили зикр аст, ки имрӯз дар минтақаҳои гуногуни мамлакат, аз ҷумла дар шаҳрҳои Душанбе, Хуҷанд, Левакант ва ноҳияи Данғара шаш донишкадаи байналмилалии Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон фаъолият дорад. Дар робита бо ин, Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон вазифадор мегардад, ки бунёди шабакаи донишкадаҳои байналмилалиро дар муҳлати муқарраргардида оғоз намояд. Ҳамчунин, ба вазоратҳои молия, рушди иқтисод ва савдо, маориф ва илм, корҳои хориҷӣ, Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ супориш дода мешавад, ки ҷиҳати дастгирии лоиҳаҳои пешниҳоднамудаи донишгоҳ дар самти ҷалби сармоягузориҳои дохиливу хориҷӣ тавассути ташкилотҳои молиявии байналмилалӣ, барои бунёди биноҳо, таҳкими заминаи моддиву техникӣ, таъсиси озмоишгоҳҳо ва марказҳои муосири таълимӣ, рушди технологияҳои рақамӣ ва густариши ҳамкории байналмилалӣ чораҳои мушаххас андешанд. Дар шароити рушди босуръати техникаву технологияҳо сатҳи дониш, малака ва касбияти ҷавонон омили асосии пешрафти давлат мебошад. Ба ин мақсад ҳоло дар ноҳияҳои Ванҷ ва Ишкошим сохтмони ду литсейи касбҳои техникӣ идома дорад, ки барои омода намудани мутахассисони соҳаҳои истеҳсолӣ аҳаммияти калон хоҳад дошт. Рушди соҳаҳои иқтисодиёт тақозо менамояд, ки сифати таҳсил, омӯзиши фанҳои риёзиву табиатшиносӣ, аз худ кардани технологияҳои иттилоотӣ ва забонҳои хориҷӣ, инчунин, омода намудани кадрҳо ба талаботи бозори меҳнат мутобиқ карда шавад. Бинобар ин, Вазорати маориф ва илм, Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ, Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят ва шаҳру ноҳияҳои он барои баланд бардоштани сифати омода намудани кадрҳо тадбирҳои иловагӣ андешанд. Илова бар ин, бояд ба рушди таҳсилоти касбӣ, густариши таълими рақамӣ ва дастгирии омӯзгорони ҷавон таваҷҷуҳи ҷиддӣ дода шавад. Дар шароити торафт зиёд гардидани таҳдиду хатарҳои берунӣ ва таъсири номатлуби шабакаҳои иҷтимоӣ ба наврасону ҷавонон зарур аст, ки ба тарбияи ватандӯстиву ватанпарастии фарзандон аҳаммияти хосса дода шавад. Ҳозирини муҳтарам! Дар солҳои соҳибистиқлолӣ маблағгузории соҳаи тандурустии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон мунтазам афзоиш ёфта, буҷети он дар соли 2026 ба беш аз 206 миллион сомонӣ расонида шуд, ки нисбат ба соли қаблӣ 22 фоиз зиёд мебошад. Дар бист соли охир аз ҳисоби буҷети давлатӣ барои рушди соҳаи тандурустии вилоят зиёда аз 1,2 миллиард сомонӣ равона гардидааст. Дар ин давра дар ҳудуди вилоят беш аз 280 муассисаи тандурустӣ ба маблағи 370 миллион сомонӣ бунёду азнавсозӣ гардида, мавриди истифода қарор дода шуд. Илова бар ин, муассисаҳои тиббии вилоят ба маблағи беш аз 140 миллион сомонӣ бо таҷҳизоти муосири ташхису табобат таъмин гардида, имкониятҳои ташхису муолиҷаи бемориҳо ба таври назаррас беҳтар шуданд. Дар вилоят шабакаи ёрии таъҷилии тиббӣ низ тадриҷан густариш ёфта, имрӯз ба аҳолӣ тавассути 71 нақлиёти махсуси тиббӣ хизмат расонида мешавад. Дар замони соҳибистиқлолӣ 1436 нафар ҷавонони вилоят, аз ҷумла 463 нафар тавассути квотаи президентӣ муассисаҳои таҳсилоти олии тиббии кишварро хатм намудаанд. Тадбирҳои зикршуда барои беҳтар намудани сифату дастрасии хизматрасониҳои тиббӣ ва таҳкими иқтидори кадрии соҳа замина фароҳам оварданд. Ҳадафи давлат ва Ҳукумати мамлакат аз он иборат аст, ки ҳар як сокини мамлакат, сарфи назар аз маҳалли зист, ба хизматрасонии босифат, саривақтӣ ва муосири тиббӣ дастрасӣ дошта бошад. Ҳозирини арҷманд! Аз оғози даврони соҳибистиқлолӣ рушди фарҳанг, эҳёи мероси таърихиву фарҳангӣ, дастгирии аҳли фарҳангу ҳунар ва таҳкими худшиносиву ифтихори миллӣ дар меҳвари сиёсати давлат қарор дорад. Дар натиҷаи чунин сиёсати фарҳангпарварона имрӯз дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон 344 муассисаи фарҳангӣ фаъолият дошта, дар даврони соҳибистиқлолӣ 62 муассисаи нави соҳа бунёд ва зиёда аз 45 муассисаи дигар пурра таъмиру азнавсозӣ карда шудаанд. Барои сохтмон, таҷдид ва муҷаҳҳазгардонии онҳо зиёда аз 140 миллион сомонӣ равона карда шудааст. Ҳоло қасрҳо ва хонаҳои фарҳанг, китобхонаҳо, осорхонаҳо, мактабҳои санъат, театр ва дигар муассисаҳои фарҳангӣ ба марказҳои тарбияи маънавӣ ва рушди истеъдоди ҷавонон табдил ёфтаанд. Дар солҳои соҳибистиқлолӣ ба эҳё ва ҳифзи мероси таърихиву фарҳангии вилоят таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардида, қалъаҳои Карон, Вомар, Ямчун ва дигар ёдгориҳои арзишманди таърихиву меъморӣ барқарор ва азнавсозӣ карда шуданд. Ин тадбирҳо барои ҳифзи мероси миллӣ, таҳкими худшиносии таърихӣ ва муаррифии тамаддуни бостонии тоҷикон дар арсаи байналмилалӣ аҳаммияти бузург доранд. Бо вуҷуди дастовардҳои назаррас, рушди босуръати ҷомеа тақозо менамояд, ки корҳои ҳифзу тармими ёдгориҳои таърихиву фарҳангӣ ва рақамикунонии фонди китобхонаҳо ва осорхонаҳо вусъат бахшида, рушди ҳунарҳои мардумӣ, дастгирии аҳли фарҳангу санъат ва тарбияи маънавию ватандӯстии ҷавонон боз ҳам тақвият дода шавад. Ҳозирини гиромӣ! Дастовардҳои даврони соҳибистиқлолӣ ба таври возеҳ нишон медиҳанд, ки Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон имрӯз ба марҳалаи нави рушди иҷтимоиву иқтисодӣ ворид гардидааст. Ба шарофати сиёсати созандаву бунёдкоронаи давлат ва Ҳукумати мамлакат дар вилоят корҳои бузург анҷом ёфта, барои рушди иқтисодиёт, беҳтар гардидани сатҳу сифати зиндагии аҳолӣ ва пешрафти минбаъдаи минтақа заминаи устувор фароҳам оварда шудааст. Мо бояд ҳамеша дар хотир дошта бошем, ки ҳамаи ободиву пешрафти Ватани маҳбубамон аз баракати соҳибистиқлолӣ ва сулҳу суботи кишвари азизамон мебошад. Мо бояд шукри ин сарзамин, обу хоки муқаддаси Ватан ва зиндагии орому осоиштаро ба ҷо оварем! Ҳукумати мамлакат минбаъд низ ба рушди босуботи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон таваҷҷуҳи аввалиндараҷа зоҳир намуда, барои истифодаи самараноки имкониятҳои табиӣ, иқтисодӣ ва сайёҳии он, рушди соҳибкориву сармоягузорӣ, таҳкими инфрасохтор ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии сокинони вилоят тамоми тадбирҳои заруриро амалӣ хоҳад кард. Дар баробари ин, ҳамаи мо бояд ҳамеша дар хотир дошта бошем, ки пешрафти устувори ҳар як минтақа, пеш аз ҳама, ба заҳмати содиқона, ташаббускорӣ, масъулиятшиносӣ ва ҳисси баланди ватандӯстии сокинони он вобаста мебошад. Аз ин лиҳоз, роҳбарону кормандони мақомоти давлатӣ, зиёиён, соҳибкорон, фаъолони ҷомеа, занону бонувон, ҷавонон ва ҳар як сокини вилоятро зарур аст, ки аз фазои сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва имкониятҳои фароҳамгардида самаранок истифода намуда, дар татбиқи ҳадафҳои стратегии давлат, ҳифзи дастовардҳои истиқлол ва ободии Ватан саҳм гузоранд. Хотирнишон месозам, ки таҷлили 35-солагии истиқлоли давлатӣ на танҳо ҷамъбасти дастовардҳо, балки оғози марҳалаи нави созандагиву бунёдкорӣ ба хотири рушди пайвастаи кишвари азизамон мебошад. Итминон дорам, ки мардуми ватандӯсту заҳматқарини Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон минбаъд низ бо ҳисси баланди масъулият, ифтихор аз давлату давлатдории миллӣ ва заҳмати содиқона барои ободӣ ва таҳкими иқтидори Тоҷикистони соҳибистиқлол заҳмат хоҳанд кашид. Бигзор, сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва заҳмати созанда ҳамеша раҳнамои мардуми шарафманди Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон бошад ва ин диёри зебоманзар дар фазои истиқлоли давлатӣ боз ҳам ободу шукуфон гардад. Бори дигар ҳамаи сокинони ватандӯсти Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшонро ба ифтихори ҷашни 35-солагии истиқлоли давлатии Тоҷикистон самимона табрик гуфта, ба хонадони ҳар як фарди вилоят саломатӣ, рӯзгори осуда, иқболи баланд ва файзу баракат, ба Тоҷикистони азизамон сулҳу суботи ҷовидонӣ, ваҳдати миллии пойдор ва ободиву пешрафти рӯзафзун орзу менамоям. Бигзор, истиқлолу озодии Тоҷикистони азиз ҷовидона ва парчами он ҳамеша парафшон бошад! Ҷашни 35-солагии истиқлолу озодии Тоҷикистон муборак бошад, ҳамдиёрони азиз! Саломату сарбаланд бошед!
12
28.09.2026 -
Гусели Пешвои миллат дар фурудгоҳи шаҳри Хоруғ 28 сентябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пас аз анҷоми сафари корӣ дар шаҳри Хоруғ ба шаҳри Душанбе баргаштанд. Маросими гусели Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар фурудгоҳи шаҳри Хоруғ, мисли лаҳзаҳои истиқболи эшон, бо шукӯҳу шаҳомат ва эҳсоси баланди сипосгузории мардуми Бадахшон доир гардид. Сокинони вилоят бо садоқат ва муҳаббати самимӣ Роҳбари давлатро дар фазои пур аз эҳтиром ва шодиву нишот гусел карданд. Аҳли фарҳанги вилоят бо ҷалби беш аз 1500 нафар ҳунармандону сокинон барномаи ҷолиби фарҳангӣ манзур намуда, сурудҳои васфи Ватан, Пешвои миллат ва муҳаббати халқро бо завқи баланд иҷро карданд. Лаҳзаҳои гусел воқеан ба як саҳнаи эҳсоси миллӣ ва арҷгузорӣ ба сиёсати хирадмандонаву инсондӯстонаи Пешвои миллат табдил ёфт. Сафари кории Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки давоми ду рӯз дар шаҳри Хоруғ сурат гирифт, ба ифтихори таҷлили ҷашни бошукуҳи таърихӣ, 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон доир гардид. Дар ҷараёни ин сафари пурбаракат Пешвои миллат як силсила иншооти таъйиноти гуногунро мавриди истифода қарор дода, ба сохтмони як зумра иншооти нав санги асос гузоштаанд ва ҳамчунин ба таври фосилавӣ 87 иншоотро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд. 185 иншооти дигар арафаи ин сафар мавриди истифода қарор гирифт. Ҳамаи ин самараи сиёсати созанда ва ғамхории бевоситаи Сарвари давлат нисбати мардуми сарбаланди Бадахшон мебошанд. Яке аз ҳадафҳои муҳими сафари Пешвои миллат, мулоқоти рӯ ба рӯ бо мардуми сарбаланди вилоят, шунидани пешниҳодҳои онҳо ва тарҳрезии нақшаҳои рушди минбаъдаи иҷтимоиву иқтисодии ВМКБ арзёбӣ мегардад. Зимни ин мулоқотҳо Сарвари давлат сокинони вилоятро бо 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳният гуфта, ба вусъати корҳои ободониву созандагӣ раҳнамоӣ карданд. Маросими гусели Пешвои миллат дар шаҳри Хоруғ — таҷассуми эҳтиром, арҷгузорӣ ва пайванди ногусастании халқ бо Сарвари давлат аст.
11
28.09.2026 -
ИФТИТОҲИ МТМУ №9-И ШАҲРИ КӮЛОБ Дар шаҳри Кӯлоб бо иштироки муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Равшан Каримзода, сардори раёсати маорифи вилояти Хатлон З.Абдулзода, муовини раиси шаҳри Кӯлоб, менеҷери лоиҳаи «Муҳити таълим – асоси таҳсилоти босифат», кормандони лоиҳа, намояндагони шуъбаи маорифи шаҳр, омӯзгорон ва хонандагон бинои Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №9 дар шаҳри Кӯлоб ба истифода дода шуд. МТМУ №9 барои 640 ҷойи нишаст пешбинӣ шуда, таъмиру азнавсозии он дар доираи лоиҳаи «Муҳити таълим – асоси таҳсилоти босифат» анҷом дода шудааст. Бинои муассиса аз се ошёна иборат буда, дар он 28 синфхона, аз ҷумла, лабораторияҳои фанҳои физика, химия ва биология, синфхонаи компютерӣ, 20 синфхонаи таълимӣ, толори варзишӣ, толори маҷлис, ошхона, ҳуҷраи кории директор, хонаи омӯзгорон ва маркази инкишофи кӯдак пешбинӣ шудааст. Дар муассиса тамоми шароити зарурӣ барои таълиму тарбияи хонандагон муҳайё гардида, барои ташкили таҳсилоти фарогир (инклюзивӣ) низ шароити муносиб фароҳам оварда шудааст. Ҳамзамон, дар қитъаи замини ҷудогардида майдончаи варзишӣ барои футболи хурд, ҳавзи зиддисӯхтор, дегхона, анбор ва манораи обфишор сохта шуда, корҳои ободонӣ ва маҳкам намудани гирду атрофи муассиса анҷом дода шудаанд. Бино бо системаи гармидиҳӣ ва таҷҳизоти зарурӣ таъмин гардидааст. Ба истифода додани иншооти мазкур дар доираи чорабиниҳои бахшида ба ҷашни 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон қадами муҳим дар самти фароҳам овардани шароити мусоиди таълим ва беҳтар намудани муҳити таълиму тарбия ба ҳисоб меравад.
9
28.09.2026
