30.09.2024
30-юми сентябр таҳти раёсати муовини якуми вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҷамшед Ҷӯразода ҷаласаи навбатии Шурои миллии таҳсилот баргузор гардид, ки дар он сардорони раёсату шуъбаҳои дастгоҳи марказӣ, роҳбарони муассисаҳои зерсохтори Вазорати маориф ва илм, роҳбарону аъзои гурӯҳҳои ҳамоҳангсози барнома ва китобҳои дарсӣ ва муаллифони адабиёти таълимии барои баррасӣ пешниҳодшуда ширкат намуданд.
Дар ҷаласаи навбатии Шурои миллии таҳсилот масъалаҳои арзёбии дастхатҳои адабиёти таълимиву бадеӣ барои муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ, миёнаи умумӣ, олии касбӣ ва роҳҳои баланд бардоштани сифати таҳсилот дар шароити камбуди соатҳои таълимӣ мавриди муҳокима қарор дода шуд.
Зимни муаррифии адабиёти таълимиву бадеии барои муҳокима пешниҳодгардида директори Маркази таҳия, нашр ва муомилоти китобҳои дарсӣ, илмию методии Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Наврӯзи Ҷумъамурод иброз дошт, ки дастхати китобҳои номбаршуда аз ҷониби муассисаҳои экспертӣ арзёбӣ шудаанд.
Дар баробари ин раиси ҷаласа аз роҳбарони муассисаҳои зерсохтори вазорат даъват ба амал овард, ки як теъдоди адабиёти таълимӣ, хусусан китобҳои дарсӣ барои муассисаҳои таҳсилоти умумии таълимашон бо забони ўзбекӣ ва туркманиро бо дарназардошти талаботи нақшаҳои таълимӣ, стандарту барномаи таълим ва сатҳу сифати тарҷумаи онҳо такроран мавриди арзёбӣ қарор дода, хулоса пешниҳод намоянд.
Аз рӯйи масъалаи дуюм гузориши раиси гурӯҳи ҳамоҳангсози барнома ва китобҳои дарсии фанни алифбо ва матни ниёгон Азим Байзоев доир ба «Роҳҳои баланд бардоштани сифати таҳсилот дар шароити камбуди соатҳои таълимӣ (дар мисоли фанни алифбо ва матни ниёгон)» манзур гардид.
Номбурда иброз дошт, ки барои таъмини муассисаҳои таҳсилоти умумӣ бо омӯзгорони касбӣ ва тахассусӣ имконияти бештар намудани миқдори соатҳои таълимӣ аз матни классикӣ ва ҷорӣ намудани тадриси фанни методикаи таълими алифбо ва матни ниёгон дар факултетҳои филологияи тоҷик баррасӣ гардида, барои хатмкунандагони ин равияҳо тахассуси «омӯзгори фанни алифбо ва матни ниёгон» низ дар баробари омӯзгори забон ва адабиёти тоҷик дода шавад. Инчунин, масъалаи имконияти ба зергурӯҳҳо ҷудо кардани синфҳои серхонандаро зимни таълими фанни алифбо ва матни ниёгон баррасӣ намуда, такмили ихтисоси омӯзгорони фанҳои забон ва адабиёти тоҷик ва алифбо ва матни ниёгон муттаҳид карда шавад.
Дар охир аз ҷониби раиси ҷаласа ҷиҳати дар доираи дастуру супоришҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таҳияву бознигарӣ намудани китобҳои дарсӣ ва дар асоси талаботи ҷорӣ мавриди экспертиза қарор додани мазмуну мундариҷаи онҳо ба роҳбарони сохторҳои дахлдори Вазорати маориф ва илм ва раисони гурӯҳҳои ҳамоҳангсози барнома ва китобҳои дарсии Шурои миллии таҳсилот дастуру супоришҳои мушаххас дода шуд.
Маркази таҳия, нашр ва муомилоти
китобҳои дарсӣ, илмию методии
Вазорати маориф ва илми
Ҷумҳурии Тоҷикистон
Хабарҳои дигар
-
МАРОСИМИ ҶОИЗАСУПОРИИ ОЗМУНҲОИ ҶУМҲУРИЯВӢ БАХШИДА БА РӮЗИ ИЛМИ ТОҶИК Имрӯз, 24 апрели соли 2026 маросими тантанавии ҷоизасупории ғолибони як қатор озмунҳои ҷумҳуриявӣ, аз ҷумла, «Олими сол», «Муҳаққиқ ва ихтироъкори ҷавон» ва «Магистранти сол» баргузор гардид. Чорабинии мазкур бо ташаббуси Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ифтихори Рӯзи илми тоҷик ва ҷашни 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон роҳандозӣ шуд. Дар оғози чорабинӣ вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Раҳим Саидзода суханронӣ намуда, ҳамаи иштирокчиёнро ба муносибати Рӯзи илми тоҷик ва маросими ҷоизасупорӣ самимона табрик намуда, таъкид кард, ки рушди илму маориф яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Зикр шуд, ки Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон рушди фаъолияти босамари ҳамаи сохторҳои ҷамъиятии кишварро таъмин намуда, болоравии сатҳу сифати зиндагии аҳолиро давра ба давра таъмин намуда истодааст. Маҳз бо шарофати ин неъмати бузург ва сиёсати созандаю ободкоронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар кишвар пояҳои давлати демократӣ, дунявӣ ва ҳуқуқбунёд мустаҳкам гардида, Ҷумҳурии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ мавқеъ ва нуфузи худро боло бурда истодааст. Дар баробари рушди соҳаҳои иқтисодиву иҷтимоӣ ва фарҳангиву сиёсии кишвар, соҳаи илму маорифи ҷумҳурӣ низ тадриҷан рушд ёфта истодааст. Дар ин даврон дар самти таъмини заминаҳои рушди илм дар Ҷумҳурии Тоҷикистон як қатор стратегия ва барномаҳои соҳавӣ қабул гардиданд, ки ҳадафи аслияшон тақвияти нақши илм дар рушди ҷумҳурӣ мебошад. Қабули санадҳои муҳим, аз ҷумла, «Дар бораи Номгӯйи самтҳои афзалиятноки таҳқиқоти илмӣ ва илмию техникӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то 2030», «Стратегияи илм, технология ва инноватсия барои давраи то соли 2030», «Барномаи мақсадноки давлатии рушди илмҳои риёзӣ, дақиқ ва табиӣ барои солҳои 2026-2030», «Барномаи давлатии тайёр кардани кадрҳои сатҳи баланди илмӣ барои солҳои 2021-2030» аз ҷумлаи чунин иқдомҳоянд, ки дар рушди илм нақши муҳим мебозанд. Бо ташаббус ва ҳидоятҳои маорифпарваронаи Пешвои муаззами миллат дар кишварамон ҳамасола озмунҳои ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст», «Илм – фурӯғи маърифат», «Тоҷикистон – Ватани азизи ман» ва имсол «Шоҳномахонӣ» баргузор мегардад, ки дар онҳо теъдоди зиёди хонандагону донишҷӯён, магистрантону докторантон аз рӯйи ихтисос (PhD), омӯзгорон ва намояндагони касбу кори гуногуни ҷомеаи кишвар ширкат варзида, малакаву маҳорат ва истеъдоди эҷодиву ихтироъкории худро нишон медиҳанд. Дар ин раванд якчанд озмунҳои ҷумҳуриявии самти илм, аз зумраи «Олими сол», «Муҳаққиқ ва ихтироъкори ҷавон» ва «Магистранти сол» низ баргузор карда мешаванд, ки имрӯз ҳамаи мо дастаҷамъона дар маросими ҷоизасупории ин озмунҳо ширкат варзида истодаем. Бояд гуфт, соли равон ба озмуни «Олими сол» 47 парванда пешниҳод гардида, 13 нафар ғолиб дониста шуданд. Ба озмуни «Муҳаққиқ ва ихтироъкори ҷавон» 101 ҳуҷҷат ворид гардида, 41 нафар ғолиб муайян гардиданд, ки аз онҳо 10 нафарро бонувон ташкил медиҳанд. Дар озмуни «Магистранти сол» бошад, аз 44 кори илмӣ 7 нафар ғолиб эътироф шуданд, ки аксари онҳоро бонувон ташкил медиҳанд. Дар идомаи чорабинӣ маросими ҷоизасупорӣ баргузор шуда, нахуст ғолибони озмуни «Муҳаққиқ ва ихтироъкори ҷавон» қадрдонӣ гардиданд. Ғолибон вобаста ба зинаҳои таҳсил ва самтҳои илмӣ бо диплом, ҷом ва мукофотпулӣ сарфароз гардонида шуданд. Сипас, ғолибони озмуни «Магистранти сол» дар бахшҳои гуногуни илм, аз ҷумла кишоварзӣ, заминшиносӣ, гуманитарӣ, техникӣ, тиббӣ ва иҷтимоӣ-иқтисодӣ бо мукофотҳо қадрдонӣ гардиданд. Дар бахши дигар ғолибони озмуни «Олими сол» миёни омӯзгорон ва олимони муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ва илмии кишвар бо диплом, ҷом ва мукофотпулӣ дар ҳаҷми 10 ҳазор сомонӣ сарфароз карда шуданд. Бояд гуфт, ғолибони озмунҳои ҷумҳуриявӣ дар озмуни «Муҳаққиқ ва ихтироъкори ҷавон» барои ҷойи якум миёни донишҷӯён ва магистрантон 3000 сомонӣ ва миёни унвонҷӯён, аспирантон ва докторантон (PhD) 5000 сомонӣ, барои ҷойи дуюм мутаносибан 2000 ва 3000 сомонӣ, барои ҷойи сеюм 1000 ва 2000 сомонӣ ҷудо гардида, дар озмуни «Магистранти сол» ғолибон дар ҳар як бахш бо 5000 сомонӣ ва дар озмуни «Олими сол» ғолибон бо 10000 сомонӣ қадрдонӣ карда шуданд.. Ҳамзамон, дар доираи чорабинӣ як қатор олимону кормандони соҳа барои саҳми арзандаашон дар рушди илм ва маориф, иштирок дар таҳияи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ ва фаъолияти пурсамари омӯзгорӣ бо нишони «Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон» ва «Ифтихорнома»-и Вазорати маориф ва илм қадрдонӣ гардиданд. Дар фарҷоми чорабинӣ барномаи рангини фарҳангӣ пешниҳоди ҳозирин гардида шуд. Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон
79
24.04.2026 -
БАРРАСИИ РАФТИ ИҶРОИ БАРНОМАИ ОМӮЗИШИ ЗАБОНҲОИ ХОРИҶӢ Дар Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти раёсати муовини якуми вазири маориф ва илм Ҳомид Ҳошимзода вобаста ба рафти татбиқи Барномаи давлатии такмили таълим ва омӯзиши забонҳои русӣ ва англисӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 (қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30 августи соли 2019, №438) ҷаласа баргузор гардид. Зимни баррасии масъала сардори раёсати таҳсилоти миёнаи умумии вазорат Ш. Асомиддинзода оид ба рафти иҷрои бандҳои барномаи мазкур гузориш пешниҳод намуда, зикр кард, ки дар доираи амалисозии барнома ҷиҳати баланд бардоштани сатҳи омӯзиши забонҳои русӣ ва англисӣ дар муассисаҳои таълимӣ як қатор тадбирҳои мушаххас амалӣ гардида истодаанд. Аз ҷумла, такмили барномаҳои таълимӣ, баланд бардоштани савияи касбии омӯзгорони фаннӣ, таъмини муассисаҳо бо маводи таълимӣ ва истифодаи усулҳои муосири таълим аз ҷумлаи иқдомҳои муҳим ба ҳисоб мераванд. Ҳамзамон, қайд гардид, ки дар баъзе минтақаҳо вобаста ба таъмини кадрҳои баландихтисос ва сатҳи фарогирии сифатноки омӯзиши забонҳо ҳанӯз ҳам масъалаҳои ҳалталаб боқӣ мемонанд. Дар идомаи ҷаласа иштирокчиён вобаста ба беҳтар намудани сифати таълими забонҳои хориҷӣ, тақвияти заминаи методӣ ва ҷорӣ намудани усулҳои инноватсионӣ пешниҳодҳои мушаххас манзур намуданд. Муовини вазири маориф ва илм зимни ҷамъбасти ҷаласа таъкид намуд, ки омӯзиши забонҳои хориҷӣ яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ дар соҳаи маориф ба ҳисоб рафта, барои ноил гардидан ба натиҷаҳои назаррас зарур аст, ки иҷрои бандҳои барномаи мазкур бо масъулияти баланд ва дар муҳлатҳои муқарраргардида таъмин карда шавад. Ҳамзамон, ба масъулин ҷиҳати боз ҳам тақвият бахшидани сифати таълим ва истифодаи самараноки имкониятҳои мавҷуда дастуру супоришҳои мушаххас дода шуд. Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон
61
23.04.2026 -
БАРГУЗОРИИ ДАВРИ АВВАЛИ ОЗМУНИ “ИЛМ-ФУРӮҒИ МАЪРИФАТ” ДАР ДОНИШГОҲИ ТЕХНИКИИ ТОҶИКИСТОН БА НОМИ АКАДЕМИК М.С. ОСИМӢ Имрӯзҳо дар тамоми муассисаҳои илмиву таълимии Ҷумҳурии Тоҷикистон даври аввали Озмуни «Илм – фурӯғи маърифат» ҷараён дорад. Мутобиқи низомнома, ин озмун ба рушди тафаккури техникӣ, густариши ҷаҳонбинии илмӣ, фароҳам овардани дастрасӣ ба техникаву технология, тақвияти ихтироъкориву навоварӣ, пайвастани илм бо истеҳсолот ва ҷалби ҳарчи бештари хонандагону донишҷӯён ва дигар қишрҳои ҷомеа ба омӯзиши фанҳои риёзӣ, дақиқ ва табиӣ равона шудааст. Даври аввали озмуни ҷумҳуриявии «Илм – фурӯғи маърифат» дар Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимӣ аз 20 то 22 апрели соли 2026 баргузор гардида, дар он донишҷӯёни зинаҳои бакалавр ва магистратура аз рӯйи ҳамаи номинатсияҳо иштирок намуданд. Ҳамзамон, дар бахшҳои ихтироъкорӣ ва навоварӣ, инчунин зеҳни сунъӣ ва барномасозӣ омӯзгорон ва докторантон (PhD) низ фаъолона ширкат варзиданд. Теъдоди умумии иштирокчиён зиёда аз 500 нафарро ташкил дода, аз миёни онҳо 60 нафар ба даври дуюм - марҳилаи ноҳиявӣ роҳ ёфтанд. Ғолибони даври аввал аз ҷониби Раёсати донишгоҳ бо туҳфаҳо ва мукофотҳо қадрдонӣ мегарданд. Қобили зикр аст, ки барои дар сатҳи баланд баргузор намудани ин давр, фармоиши ректори донишгоҳ оид ба таъсиси комиссияҳои дахлдор — комиссияи озмун, фаннӣ-методӣ, ҳайати ҳакамон ва комиссияи аппелятсионӣ ба тасвиб расидааст. Бояд таъкид намуд, ки имсол озмун аз рӯи номинатсияҳои зерин баргузор мегардад: • математика (арифметика, алгебра, геометрия); • физика ва астрономия; • химия; • биология (ботаника, зоология, анатомия); • география; • технологияҳои иттилоотӣ; • зеҳни сунъӣ ва барномасозӣ; • ихтироъкорӣ ва навоварӣ. Озмуни ҷумҳуриявии «Илм — фурӯғи маърифат» таҳти сарпарастии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баргузор гардида, ба татбиқи ҳадафҳои «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф» мусоидат мекунад.
71
23.04.2026
