09.06.2025
https://president.tj/event/news/51125
8 июн Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Нитсаи Фаронса дар чорабинии сатҳи баланди оғози Даҳсолаи байналмилалии амал оид ба илмҳои яхшиносӣ (криосферӣ), солҳои 2025-2034 иштирок ва суханронӣ намуданд.
Сарвари давлати мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар оғоз изҳор доштанд, ки Тоҷикистон дар чорабинии имрӯза ҳамчун яке аз кишварҳои ташаббускори “Даҳсолаи байналмилалии амал барои илмҳои криосферӣ” иштирок дорад.
Дар суханронии худ Роҳбари давлати мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон оид ба вазъи ташвишовари тағйирёбии иқлим, таъсири он ба муҳити зист, обшавии бесобиқаи пиряхҳо, норасоии оби ошомиданӣ, ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон дар самти ҳалли ин мушкилот андешаронӣ намуда, як қатор пешниҳодҳо ба миён гузоштанд.
Таъкид гардид, ки то 60 фоизи пиряхҳои Осиёи Марказӣ дар кӯҳсори Тоҷикистон воқеъ буда, дар рушди ҳамаи соҳаҳо ва ояндаи устувори минтақа нақши асосӣ мебозанд.
Аз раванди ташвишовари обшавии босуръати пиряхҳо ва паёмадҳои харобиовари он ёдовар шуда, Президенти кишвари мо изҳор доштанд, ки оқибатҳои ин раванд ба иқтисодиёт ва экосистемаҳои кишварҳо зарари калон расонида, ба ҳаёти одамон таҳдид менамоянд.
Тадбирҳои мушаххаси андешидаи Тоҷикистон дар самти ҳалли масъалаҳои тағйирёбии иқлим ва нигоҳ доштани устувории муҳити зистро таъкид намуда, Сарвари давлат иброз доштанд, ки кишвари мо тайи 20 соли охир дар арсаи ҷаҳонӣ рӯзномаи обу иқлимро бо муваффақият пеш мебарад.
“Ташаббусҳои мо дар самти обу иқлим аз тарафи ҷомеаи ҷаҳонӣ тавассути 14 қатъномаи Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид ҷонибдорӣ ёфта, мавриди татбиқ қарор гирифтаанд”, изҳор доштанд Роҳбари давлати мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон.
Бо қаноатмандӣ гуфта шуд, ки пешниҳоди Тоҷикистону Фаронса оид ба эълони солҳои 2025-2034 ҳамчун “Даҳсолаи амал барои илмҳои криосферӣ” аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ дастгирӣ ёфт.
Ба андешаи Президенти кишвари мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қабули қатъномаи Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид дар ин хусус аҳаммияти ҳифзи пиряхҳо ва тақвияти илму таҳқиқотҳоро дар соҳаи криосфера ба таври возеҳ тасдиқ кард.
Роҳбари давлати мо бо қаноатмандӣ таваҷҷуҳи иштирокдорони ҳамоиши сатҳи баландро ба ташаббуси нави Тоҷикистон оид ба эълон кардани “Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо” ҷалб намуданд.
Таъкид карда шуд, ки дар охири моҳи майи соли равон Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асоси қатъномаи марбутаи Маҷмаи Умумии Созмони Милал нахустин Конфронси байналмилалии сатҳи баланд оид ба ҳифзи пиряхҳоро мизбонӣ кард.
Доир ба ҳадафҳои ин чорабинии сатҳи баланд андешаронӣ намуда, Сарвари давлат изҳор доштанд, ки нахустин конфронси байналмилалӣ барои сафарбар кардани иродаи илмӣ ва сиёсӣ ба дарёфти роҳҳои ҳалли устувори ҳифзи сарчашмаи оби тоза, яъне пиряхҳо, заминаи мусоид фароҳам овард.
Аснои суханронӣ Роҳбари давлати мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамчунин таваҷҷуҳи иштирокдорони чорабиниро ба масъалаҳои коҳишёбии бесобиқаи криосфера ҷалб намуданд.
Зикр карда шуд, ки раванди коҳишёбии криосфера ба зиндагии босуботи мардуми сайёра таҳдиди ҷиддӣ эҷод карда, метавонад то соли 2050 ба як миллиард нафар аҳолии минтақаҳои наздисоҳилӣ ва ҷазиракишварҳо таъсири назаррас расонад.
Дар ин зимн Сарвари давлати мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид доштанд, ки ба инобати аҳаммияти пиряхҳо ва бо мақсади омӯзиши дақиқи таъсири тағйирёбии иқлим ба онҳо, мо тасмим гирифтаем, ки дар ҳамкорӣ бо шарикони байналмилалӣ дар шаҳри Душанбе Маркази ҳамоҳангсозии минтақавӣ оид ба яхшиносиро таъсис диҳем.
Дар фароварди сухан Президенти кишвари мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз ҷомеаи ҷаҳон даъват намуданд, ки ҳамкорӣ баҳри ҳифзи криосфера ва тақвияти илмҳои криосферӣ дар ҳама сатҳҳо густариш дода шавад.
Дар Конфронси сеюми Созмони Милали Муттаҳид оид ба уқёнус, ки чорабинии сатҳи баланди оғози Даҳсолаи байналмилалии барои илмҳои яхшиносӣ (криосферӣ), солҳои 2025-2034 дар доираи он баргузор гардид, роҳбарони давлатҳо ва ҳукуматҳо аз 65 кишвари ҷаҳон, Дабири кулли СММ Антониу Гутерриш ва роҳбарони як қатор созмонҳои дигари байналмилалию минтақавӣ иштирок мекунанд.
Ҳамоиши сатҳи олӣ барои муаррифии Даҳсолаи байналмилалии барои илмҳои яхшиносӣ (криосферӣ)-ро Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ҳайси роҳбари кишвари пешво дар умури обу иқлим ва ҳифзи пиряхҳо ифтитоҳ намуданд. Маросими ифтитоҳ сипас бо суханронии Мудири кулли ЮНЕСКО хонум Одри Азуле идома ёфта, аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Фаронса муҳтарам Эманнуэл Макрон ҳусни анҷом ёфт.
Хабарҳои дигар
-
ОЗМУНИ АТТЕСТАТИ АЪЛОИ УНИВЕРСАЛӢ ВА РАВИЯВӢ БО МЕДАЛИ ТИЛЛО ВА НУҚРА ОҒОЗ ГАРДИД 28 июли соли 2026 дар Муассисаи давлатии таълимии «Мактаби байналмилалии Президентӣ» дар шаҳри Душанбе маросими ифтитоҳи озмуни аттестати аълои универсалӣ бо медали тилло ва нуқра, инчунин аттестати аълои равияҳои табиӣ-риёзӣ ва ҷамъиятӣ-гуманитарӣ бо медали тилло ва нуқра баргузор гардид. Озмунро муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Равшан Каримзода ифтитоҳ намуда, зимни суханронии худ аҳаммияти онро дар ҳавасмандгардонии хонандагон ба таҳсили амиқ, дарёфти донишҳои муосир ва рушди неруи зеҳнии ҷавонон таъкид кард. Зимни суханронӣ таъкид гардид, ки соҳаи маориф дар сиёсати Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун яке аз самтҳои афзалиятноки рушди кишвар эътироф гардида, барои баланд бардоштани сифати таҳсилот, тарбияи насли донишманд ва омода намудани мутахассисони рақобатпазир тамоми шароити зарурӣ фароҳам оварда шудааст. Муовини вазир иброз дошт, ки дар озмуни танҳо он хатмкунандагоне иштирок доранд, ки муассисаҳои таҳсилоти умумиро бо натиҷаҳои аъло хатм намуда, баъди пешниҳоди ҳуҷҷатҳо ва гузаштан аз санҷиши комиссияи Вазорати маориф ва илм ба даври ниҳоӣ роҳхат гирифтаанд. Қайд гардид, ки солҳои охир шумораи гирандагони медалҳои тилло ва нуқра мунтазам афзоиш меёбад. Агар соли 2017 ҳамагӣ 8 нафар хатмкунанда соҳиби медали тилло ва нуқра гардида бошад, ин нишондиҳанда соли 2021 ба 53 нафар ва соли 2025 ба 73 нафар расидааст. Ин тамоюл аз беҳтар гардидани сифати таҳсил, болоравии масъулияти муассисаҳои таълимӣ ва афзоиши таваҷҷуҳи хонандагон ба донишомӯзӣ шаҳодат медиҳад. Тибқи маълумоти пешниҳодшуда, соли ҷорӣ аз ҷониби раёсату шуъбаҳои маорифи шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ ва муассисаҳои таълимии мақоми ҷумҳуриявӣ 178 нафар довталаб барои иштирок дар озмуни аттестати аълои универсалӣ ва равиявӣ пешниҳод гардидаанд. Дар идомаи суханронӣ Равшан Каримзода таваҷҷуҳи масъулони соҳаи маорифро ба масъалаи дуруст омода ва пешниҳод намудани ҳуҷҷатҳои довталабон ҷалб намуда, иброз дошт, ки риояи талаботи санадҳои меъёрӣ барои таъмини шаффофият ва адолати озмун аҳаммияти муҳим дорад. Ҳамзамон, таъкид гардид, ки озмуни мазкур на танҳо сатҳи дониш ва омодагии хонандагонро муайян месозад, балки онҳоро барои омӯзиши минбаъда, рушди қобилияти зеҳнӣ ва расидан ба қуллаҳои баланди илм ҳавасманд менамояд. Изҳори итминон карда шуд, ки аз миёни иштирокчиёни имсола олимон, муҳаққиқон ва мутахассисони соҳибкасби оянда ба камол расида, дар рушди Тоҷикистони соҳибистиқлол саҳми арзанда хоҳанд гузошт. Озмуни аттестати аълои универсалӣ ва равиявӣ бо медали тилло ва нуқра ҳамасола бо мақсади муайян намудани хонандагони болаёқат, ҳавасмандгардонии ҷавонон ба таҳсили аъло, рушди рақобати солим ва қадршиносии дастовардҳои беҳтарин хатмкунандагони муассисаҳои таҳсилоти умумии кишвар баргузор гардида, яке аз муҳимтарин чорабиниҳои ҷумҳуриявӣ дар соҳаи маориф ба ҳисоб меравад. Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон
26
28.07.2026 -
ВАБОИ АСР Таҳлилгарон ва олимон омилҳои гуногунро дар пайдоиш ва паҳншавии ифротгароӣ муайян кардаанд. Ин омилҳо ба якдигар алоқамандӣ дошта, маҷмуи онҳо заминаҳоеро барои радикалшавии мафкуравии шахс фароҳам меоварад. Аз ҷумла, омилҳои иқтисодиву иҷтимоӣ, пеш аз ҳама, бекорӣ, камбизоатӣ ва нобаробарии иҷтимоӣ ба назар мерасанд. Дар баробари ин, манфиатҳои сиёсии давлатҳои абарқудрат асосан бо ҷалби ташкилотҳои ифротиву тундрав зери шиори ҳифзу эҳёи дин тарғиб гардида, боиси нооромиву низоъ дар кишварҳои гуногун мегарданд. Буҳронҳои сиёсӣ, низоъҳои мусаллаҳона ва ноустувории давлатдорӣ замина барои паҳншавии терроризм мебошанд. Яке аз омилҳои паҳншавии ифротгароӣ дар замони муосир, истифодаи васеи шабакаи ҷаҳонии Интернет ва расонаҳои иҷтимоӣ мебошад. Ташкилотҳои тундрав аз ин имконот барои ҷалби аъзои нав, алалхусус, ҷавонон, ба таври васеъ истифода мебаранд. Дар шароити кунунӣ зарурати таҳияи равишҳои нави инноватсионии муборизаи муштарак бар зидди паҳншавии идеологияи ифротгароӣ, аз ҷумла, бо истифода аз технологияҳои муосир ба миён омадааст. Мубориза бар зидди терроризми байналмилалӣ ва ифротгароӣ ба хотири ҳифзи манфиатҳои миллӣ, сохти конститутсионӣ ва истиқлоли кишвар вазифаи муқаддастарини тамоми мақомоти давлатӣ ва ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон мебошад. Кишвари мо барои мубориза бо терроризм ва ифротгароӣ низоми мукаммали ҳуқуқиро эҷод кардааст. Аз ҷумла, дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мубориза бар зидди терроризм» (1999), Консепсияи ягонаи Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба мубориза бар зидди терроризм ва ифротгароӣ (2006), Конвенсияи Созмони Ҳамкории Шанхай бар зидди терроризм ва Стратегияи муқовимат ба экстремизм ва терроризм дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2021-2025 зикр шудааст. Мактаб ва маориф заминаи аввалиндараҷаи тарбияи насли солим ва ватандӯст мебошанд. Барномаҳои тарбияи шаҳрвандӣ дар муассисаҳои таълимӣ дар чанд соли охир тавсеа ёфтааст. Ба ин хотир, дар мактабҳои олӣ конференсияҳо ва мизҳои мудаввар дар хусуси Стратегияи муқовимат ба ифротгароӣ ва терроризм баргузор мешаванд. Ба донишҷӯён фаҳмонда мешавад, ки бо тақлидҳои кӯркӯрона дунболи гурӯҳҳои ифротӣ нараванд. Ақидаҳо, андешаҳо ва пешниҳодҳое, ки тавассути расонаҳо, вохӯрӣ бо намояндагони мақомот ва дарсҳои тарбиявии устодон оид ба мубориза алайҳи терроризм ва ифротгароӣ пешниҳод мешаванд, дар ин самт нақши ҳалкунанда доранд. Вазифаи ҳар фарди ватанпарвару миллатдӯст, алалхусус, ҷавонон, ки неруи асосии пешбарандаи ҷомеа маҳсуб меёбанд, аз он иборат аст, ки барои ҳифзи сулҳу ваҳдати миллӣ, субот, осоиши зиндагӣ ва тараққиёти Ватани азиз ҳамвора талош намоянд. Сино САФАРЗОДА, магистри соли якуми ДМТ
38
27.07.2026 -
БОЗДИД АЗ РАФТИ СОХТМОНИ МУАССИСАҲОИ ТАЪЛИМӢ ДАР НОҲИЯИ ДАНҒАРА Муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Бадриддин Музафарзода аз рафти сохтмони муассисаҳои таълимӣ дар ноҳияи Данғара боздид намуда, бо ҷараёни корҳои бунёдкорӣ ва сатҳи иҷрои лоиҳаҳо шинос гардид. Зимни сафари корӣ муовини вазир аз сохтмони мактаби нав дар деҳаи Меҳтари Ҷамоати деҳоти Сафобахш, инчунин корҳои сохтмонӣ дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии №4 ва №26-и ноҳия боздид ба амал овард. Мактаби нав дар деҳаи Меҳтар барои 640 хонанда дар як баст пешбинӣ гардидааст. Дар муассиса бунёди синфхонаҳои замонавӣ, ҳуҷраҳои фаннӣ, озмоишгоҳҳо, китобхона, толорҳои варзишию маҷлисгоҳ, ошхона ва дигар иншооти зарурӣ пешбинӣ гардидааст. Дар идомаи сафари корӣ рафти сохтмон дар Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №26 мавриди шиносоӣ қарор гирифт. Иттилоъ дода шуд, ки баъди анҷоми корҳои сохтмонӣ дар муассиса барои хонандагону омӯзгорон шароити муносиб ва ҷавобгӯ ба талаботи муосири таълим фароҳам оварда мешавад. Ҳамчунин, масъалаҳои муҷаҳҳаз намудани муассисаҳо бо таҷҳизоти муосири таълимӣ, мизу курсӣ, лавозимоти озмоишгоҳӣ, технологияҳои иттилоотӣ ва дигар воситаҳои зарурии таълимӣ мавриди баррасӣ қарор гирифтанд. Таъкид шуд, ки дар баробари бунёди биноҳои таълимӣ, таъмини онҳо бо инфрасохтор ва шароити зарурӣ аҳаммияти аввалиндараҷа дорад. Ба масъулони соҳаи маорифи ноҳия, намояндагони ташкилотҳои сохтмонӣ ва дигар шахсони мутасаддӣ ҷиҳати тақвият бахшидани корҳои сохтмонӣ, бартараф намудани камбудиҳои ҷойдошта, риояи муҳлатҳои муайянгардида ва бо сифати баланд анҷом додани корҳо дастуру тавсияҳои мушаххас дода шуданд. Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон
44
27.07.2026
