15.10.2025
Дар шаҳри Алматои Ҷумҳурии Қазоқистон Конгресси якуми ҷаҳонӣ оид ба таҳсилоти фарогир бо иштироки вазирони маориф ва илми як қатор давлатҳо, коршиносони байналмилалӣ, намояндагони сохторҳои давлатӣ ва ҷамъиятӣ баргузор гардид.
Имрӯз, 15 октябри соли 2025 қабл аз ифтитоҳи расмии кори конгресс таҳти унвони “Тамоюлҳои ҷаҳонӣ дар таҳсилоти фарогир: мушкилот ва роҳҳои ҳалли онҳо” мизи мудаввар баргузор гардид.
Зимни баргузории мизи мудаввар вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Раҳим Саидзода вобаста ба таҷрибаи рушди таҳсилоти фарогир дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, фароҳам овардани муҳити мусоид барои таҳсил ва рушди ҳамаҷонибаи кӯдакон суханронӣ намуд.
Сипас, Конгресси якуми ҷаҳонӣ оид ба таҳсилоти фарогир кори худро расман оғоз намуда, дар қисмати пленарии он вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон суханронӣ намуд.
Вазири маориф ва илм дар суханронии худ қайд намуд, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти роҳбарии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба таҳкими асоси ҳуқуқии соҳаи маориф ва илм, бахусус дар самти таҳсилоти фарогир, таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир мегардад. Гуфта шуд, ки имрӯз дар кишвари мо дар доираи қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи маориф” ва “Дар бораи таълиму тарбияи томактабӣ” ислоҳоте татбиқ мешавад, ки ҳадафи онҳо таъмини дастрасии бештари кӯдакон ба таҳсилот, аз ҷумла, кӯдакони дорои эҳтиёҷоти махсус, мебошад. Ҳамзамон, дар доираи Стратегияи миллии рушди маориф барои давраи то соли 2030 тадбирҳои мушаххас барои густариши таҳсилоти фарогир, аз ҷумла, рушди инфрасохтор, навсозии барномаҳои таълимӣ, таҳияи китобҳои насли нав ва таҳкими нақши омӯзгорон, пешбинӣ шуда, давра ба давра амалӣ шуда истодаанд. Дар доираи лоиҳаҳо ва ташаббусҳои амалии соҳаи маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон корҳо дар самти беҳтарсозии омодагии кӯдакон ба мактаб, навсозии барномаҳои томактабӣ бо дарназардошти ниёзҳои кӯдакони маъюб аз ақаллиятҳои миллӣ, таҷҳизонидани муассисаҳои томактабӣ, боло бурдани савияи тахассусии кормандони соҳа, ҷалби волидон ва ҷомеа идома дорад.
Вазири маориф ва илм дар идома иброз дошт, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон дар миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ аз рӯйи таҳия ва нашри китобҳо барои намояндагони ақаллиятҳои миллӣ мавқеи пешсафро соҳиб аст, ки ин нишондиҳандаи муҳимми пешрафт дар соҳаи таҳсилоти фарогир мебошад.
Дар фароварди суханронии худ вазир иброз намуд, ин ҳамоиши байналмилалӣ ба таҳкими муносибатҳои устувор дар ҳамаи самтҳои ҳамкорӣ дар соҳаи маориф ва илм мусоидат намуда, бешак дӯстӣ ва эътимод байни кишварҳоро боз ҳам мустаҳкамтар месозад.
Дар идомаи чорабинӣ вазирони маорифи дигар давлатҳо, намояндагони ташкилотҳои байналмилалӣ ва муассисаҳои давлатӣ бо гузоришҳои худ баромад намуданд.
Дар анҷом иштирокчиён Декларатсияи Алмато оид ба таҳсилоти фарогирро муҳокима намуданд, ки ҳадафи он таҳкими ҳамкорӣ миёни кишварҳо барои фароҳам овардани таҳсилоти босифат ва баробар барои тамоми кӯдакон мебошад.
Маркази матбуоти
Вазорати маориф ва илми
Ҷумҳурии Тоҷикистон
Хабарҳои дигар
-
Сарфарозгардонии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо ҷоиза – эътирофномаи Донишгоҳи сулҳи СММ 25 май дар Қасри миллат маросими сарфарозгардонии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо ҷоиза – эътирофномаи Донишгоҳи сулҳи СММ баргузор гардид. Ин ҷоизаи бонуфуз ба Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои саҳми арзандаашон дар эҷоди сулҳ, густариши ҳамкории минтақавӣ ва талошҳои пайваста дар роҳи таҳкими дӯстӣ ва ҳусни тафоҳум миёни халқҳо, аз ҷумла имзои созишномаи таърихӣ дар бораи ҳалли масоили сарҳади давлатӣ миёни Тоҷикистон, Қирғизистон ва Узбекистон, тавсиби Эъломияи Хуҷанд доир ба дӯстии абадӣ, инчунин, пешбурди ташаббусҳои ҷаҳонӣ дар самти ҳифзи обу иқлим супурда шуд. Зимнан, саҳми Пешвои миллат дар татбиқи ҳадафмандонаи Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор, 2018-2028", қатънома оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал оид ба илмҳои криосферӣ ва пешниҳоди “Даҳсолаи таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда”, махсус таъкид гашт. Ёдовар бояд шуд, ки Ҷоиза бо фармони Ректори Донишгоҳи Сулҳи Созмони Милали Муттаҳид доктор Франсиско Рохас Аравена 19 майи соли 2026 ба имзо расида, аз ҷониби Намояндаи доимии ин Донишгоҳ, Сафир Дэвид Фернандес Пуйана ба Пешвои миллат тақдим гардид. Он барои шахсиятҳои барҷастаи сулҳофар ва кишварҳое, ки дар роҳи сулҳсозӣ дастовардҳои беназир доранд, аз ҷониби Донишгоҳи сулҳи СММ таъсис ёфтааст. Ин эътироф гувоҳи шахсияти таъсиргузор будани Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар пойдории сулҳи минтақа ва талошҳояшон барои суботи сартосариву пешбурди рӯзномаи ҷаҳонии обу иқлим аст, ки аз ҷониби яке аз бонуфузтарин ниҳодҳои олам муҳри тасдиқ ёфт.
25
25.05.2026 -
Мулоқот бо муовинони Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид 25 май Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо гуруҳи муовинони Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид (СММ), ки барои иштирок дар Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал: “Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028” ба Тоҷикистон омадаанд, мулоқот намуданд. Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Муовини Дабири кулли СММ, Котиби иҷроияи ЭСКАТО хонум Армида Салсиаҳ Алишаҳбана, Фиристодаи махсуси Дабири кулл оид ба захираҳои об хонум Ретно Марсудӣ ва Ректори Донишгоҳи СММ - Муовини Дабири кулли СММ Тшилидзи Марваларо истиқбол гирифта, ба толори мулоқот даъват намуданд. Дар оғози суҳбат Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба меҳмонони олимақом барои ташриф ба Тоҷикистон ҷиҳати иштирок дар конфронси мазкур ва дастгирии доимиашон аз “Раванди оби Душанбе” изҳори сипосу қадрдонӣ намуданд. Дар идомаи гуфтугӯ ба ҳамкории Созмони Милали Муттаҳид бо Тоҷикистон, аз ҷумла ҷиҳати дастгирӣ аз ташаббусҳои ҷаҳонии кишвари мо, ба хусус дар самтҳои обу иқлим, нақлиёту логистика, нерӯи устувор, рушди кишоварзӣ, рақамикунонӣ ва технологияҳои “сабз” баҳои баланд доданд. Таъкид гардид, ки танҳо дар соҳаи об бо ибтикори Тоҷикистон 14 қатъномаи СММ қабул шудааст. Изҳори бовар карда шуд, ки конфронси кунунӣ минбари муҳими ҷаҳонӣ барои муттаҳидсозии талошҳо дар ин самт ва рушди дипломатияи об гардида, дар доираи “Раванди оби Душанбе” ба ҳалли масъалаҳои умдаи вобаста ба об ва иқлим мусоидат хоҳад кард. Гуфтугӯи судманд доир ба идомаи пайгирии натиҷаҳои конфронсҳои қаблӣ, босамар доир намудани ҳамоиши кунунӣ ва омодагӣ ба чунин чорабиниҳои дигар дар солҳои 2026 ва 2028 сурат гирифт. Зимни баррасии масоили ҳамкорӣ бо Донишгоҳи СММ, аз ҷумла изҳори бовар карда шуд, ки густариши робитаҳои илмию амалии олимону муҳаққиқон ва коршиносони тоҷик бо ин ниҳоди бонуфуз самараҳои арзишманд хоҳад дошт.
35
25.05.2026 -
«OIBO-2026». Хонандагони тоҷик дар Олимпиадаи байналмилалӣ сазовори ҷойҳои ифтихорӣ шуданд Хонандагони Муассисаи давлатии таълимии Литсей барои хонандагони болаёқат дар шаҳри Душанбе аз 15 то 22 май дар дуюмин Олимпиадаи байналмилалии кушодаи биологӣ (OIBO-2026), ки дар Минтақаи федералии «Сириус»-и шаҳри Сочии Федератсияи Русия баргузор гардид, иштирок намуданд. Дар ин сабқати бонуфуз зиёда аз 100 нафар хонанда аз 17 кишвари ҷаҳон, аз ҷумла Тоҷикистон, Русия, Узбекистон, Арманистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Арабистони Саудӣ, Бангладеш, Индонезия, Венесуела, Туркия, Тайланд, Африкаи Ҷанубӣ Миянма, Оссетия, Абхазия ва Камбоҷа иштирок карданд. Хонандагони Муассисаи давлатии таълимии Литсей барои хонандагони болаёқат дар шаҳри Душанбе — Шокиров Рошиддин, Зоирова Мушарраф ва Нозими Тоҳир бо сатҳи баланди дониш, малакаи илмӣ ва ҷаҳонбинии илмии худ Тоҷикистонро дар арсаи байналмилалӣ сазоворона муаррифӣ карданд. Дар натиҷаи рақобати шадиди зеҳнӣ дар даврҳои назариявӣ ва амалӣ хонандагони синфи 11-и литсей, Шокиров Рошиддин ва Зоирова Мушарраф ба гирифтани ҷойи сеюм сарфароз гардиданд. Ин дастовард бозгӯи сатҳи баланди омодагии таълимӣ, қобилияти таҳлилӣ ва заҳмати пайвастаи хонандагон ва омӯзгорон мебошад. Ҳамчунин, дар даври лоиҳавӣ дастаи хонандагони Тоҷикистон бо пешниҳоди лоиҳаи илмӣ вобаста ба мавзӯи «Муайян намудани ҷинси моҳии гулмоҳии рангинкамон бо усули таҳлили генетикӣ» («Определение пола радужной форели методом генетического анализа») сазовори медали тилло гардиданд. Лоиҳа аз ҷониби ҳайати доварон барои муҳтавои илмӣ, навоварӣ ва аҳамияти экологии худ баҳои баланд гирифта, мавриди таваҷҷуҳи махсус қарор гирифт. Бояд таъкид намуд, ки чунин дастовардҳо маҳз дар заминаи таваҷҷуҳи рӯзафзуни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба соҳаи маориф ва дастгириҳои пайвастаи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ба рушди қобилияти зеҳнии наврасону ҷавонон ба даст меоянд. Фароҳам овардани шароити мусоид барои иштирок дар олимпиадаҳои байналмилалӣ, омодасозии хонандагони болаёқат ва дастгирии ташаббусҳои илмӣ аз ҷумлаи тадбирҳое мебошанд, ки барои баланд бардоштани нуфузи маорифи миллӣ дар арсаи ҷаҳонӣ мусоидат менамоянд. Маъмурияти литсей ин пирӯзиро ҳамчун натиҷаи заҳмати содиқонаи хонандагон, омӯзгорон, волидон ва дастгирии пайвастаи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон арзёбӣ намуда, ба иштирокчиён дар роҳи фатҳи қуллаҳои нави илмӣ комёбиҳои бештар орзу менамояд.
29
23.05.2026
