18.04.2025
Ташаббус ва иқдомҳои маорифмеҳваронаи Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар партави сиёсати маорифпарварона ва таваҷҷуҳи бесобиқаву боварии доимии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нисбат ба ин соҳаи калидии ҷомеа дар татбиқи муосиркунонии низоми маорифи пойтахт шароити мусоид фароҳам оварда, барои ба сатҳи нав баромадани соҳа мусоидат намудааст.
Бояд қайд кард, ки сохтмону азнавсозӣ бо тарҳи муосир ва утоқҳои муҷаҳҳаз бо таҷҳизот ва лавозимоти инноватсонии таълимии ҷавобгӯ ба талаботи замони имрӯза, мустаҳкам намудан ва ба меъёрҳои байналмилалӣ ҷавобгӯ гардонидани пояҳои моддиву техникии муассисаҳои таълимӣ, ҷорӣ намудани низоми муосири иттилоотӣ, рақамикунонӣ ва татбиқи устувори технологияҳои рақамӣ дар муассисаҳои таълимӣ, фароҳам овардани шароит ҷиҳати табодули таҷрибаи кормандони соҳаи маориф дар хориҷи кишвар, дар ҳошияи ташаббусҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул ва амалӣ намудани барномаҳои гуногун дар низоми таҳсилоти томактабӣ ва миёнаи умумӣ, роҳандозӣ намудани озмунҳои зеҳнӣ ва тафаккурро таҳрикдиҳанда ва аз ҳама ҷиҳат дастгириву ҳавасмандгардонии кӯдакону наврасони болаёқат, баланд бардоштани мақоми устодону омӯзгорон ва мураббиён аз ҷониби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе, хоса Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ иқдомоти беназири шаҳрдорӣ буда, дар чунин сатҳи баланд танҳо дар шаҳри Душанбе амалӣ мегардад, ки ба руҳия ва иродаи мураббиёну кӯдакон, омӯзгорону хонандагон таъсири мусбати худро расонидааст.
Агар таҳлил намоем, дар зарфи 7 соли охир аз ҳисоби ҳамаи сарчашмаҳо дар шаҳри Душанбе 23 адад муассисаи таҳсилоти томактабӣ барои 4379 ҷой ва 53 адад муассисаи таҳсилоти умумӣ барои 48386 нафар хонанда дар як баст пас аз бунёду азнавсозӣ ва таъмири асосӣ мавриди истифода қарор дода шуда, танҳо аз таҷлили Рӯзи пойтахт дар соли сипаришуда то ҷашни имсола 3 адад муассисаи таҳсилоти томактабӣ ва 4 адад муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ ба фаъолият оғоз намудааст.
Ногуфта намонад, ки солҳои охир роҳнамоӣ намудани татбиқи устувори рақамикунонӣ дар низоми маорифи пойтахт аз ҷониби Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ ба ҳукми анъана даромада, хизматрасониҳои давлатӣ дар соҳаи маориф ба шаҳрвандон тавассути барномаҳои электронӣ самаранок истифода гашта истодааст, ки иқдомоти мазкури шаҳрдорӣ дар сатҳи ҷумҳурӣ бори нахуст дар пойтахти кишвар амалӣ гашта, дар байни қишрҳои гуногуни ҷомеа дастгирӣ низ ёфта истодаст.
Зеро дар марҳилаи нави рушди Тоҷикистон нақши илм ва тафаккури илмӣ, рақамигардонӣ дар ҳалли масъалаҳои иқтисодӣ - иҷтимоӣ ва бунёдӣ хеле муҳим буда, омӯзиши амиқи фанҳои дақиқ, табиатшиносӣ ва риёзӣ, бахусус омӯхтани самтҳои техника ва технологияи муосир ва забондонӣ бо дарназардошти вазъи воқеии ҷаҳони имрӯза ва рушду тарақиёти илми муосир нақши калидӣ дорад.
Муҳимияти масоили мазкур аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамеша таъкид гардида, бо назардошти ин ҳама Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31.01.2020, №1459 “Дар бораи «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф» эълон намудани солҳои 2020-2040” ва Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31.08.2022, № 439 “Дар бораи Консепсияи гузариш ба таҳсилоти рақамӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои то давраи соли 2042”, инчунин Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 8.01.2025, №911 “Дар бораи «Солҳои рушди иқтисоди рақамӣ ва инноватсия» эълон намудани солҳои 2025-2030 ба тасвиб расид, ки дар рақамикунонии ҳамаи соҳаҳо алалхусус, соҳаи маориф такони ҷиддие бахшидааст.
Сарраёсати маорифи шаҳри Душанбе дар ҳошияи иқдомоти беназири маорифпарваронаи Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ пайваста чораҷӯӣ намуда, ҷиҳати тақвият бахшидан ба раванди омӯзиши илмҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ, инчунин вусъати тафаккури техникӣ, ҷаҳонбинии илмии наврасону ҷавонон ва рақамикунонии соҳаи маориф якчанд иқдомотеро рӯи кор овардааст. Зеро истифодаи босамари технологияҳои рақамӣ дар шароити рушди бомароми технологияи рақамиву зеҳни сунъӣ талаботи ҷомеаи ҷаҳонӣ ва амри воқеӣ аст.
Барномаҳои электронии “eDonish” ба тақвияти ҳамкории муассисаҳои таълимӣ бо оила ва аҳли ҷомеа мусоидат намуда, ба баланд бардоштани сатҳу сифати таҳсилот дар пойтахт заминаҳои мусоидат фароҳам овардааст.
Ҷиҳати иҷрои “Барномаи давлатии такмили таълим ва омӯзиши забонҳои русӣ ва англисӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030” корҳои назаррас амалӣ гашта, бо мақсади ҳарчи бештар ҷалб намудани насли наврас ба омӯзиши забони русӣ ҳамчун забони муоширати байни миллатҳо ва забони англисӣ ҳамчун забони хориҷии дар ҷаҳони муосир аз ҳама зиёд паҳншуда, аз худ кардани нутқи намунавӣ бо ин забонҳо озмунҳои шаҳрии “Ҷаҳондонӣ аз забондонист” дар байни тарбиягирандагони муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ ва “Забон донӣ – ҷаҳон донӣ” барои донандагони забони тоҷикӣ, русӣ ва англисии муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ташкил ва баргузор карда мешавад.
Дар 4 соли иҷрои “Барномаи мақсадноки давлатии рушди илмҳои риёзӣ, дақиқ ва табии барои солҳои 2021-2025”, “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф” эълон шудани солҳои 2020-2040 дар шаҳри Душанбе ҷиҳати ҳавасманд намудани хонандагон барои омӯзиши амиқи фанҳои дақиқ ва риёзӣ, дарёфту рушди қобилиятҳои онҳо, дар байни наврасон тарғиб ва паҳн намудани донишҳои илмӣ - амалӣ аз фанҳои табиӣ риёзӣ, ташвиқи бурдани корҳои илмӣ, таҳқиқотӣ ва ихтироъкорӣ, ташаккули тафаккури илмӣ ва мантиқӣ, бедор намудани завқи кӯдакону наврасон дар ҳалли масъалаҳои ғайриодӣ ва мусоидат намудан дар интихоби бошууронаи касб корҳои назаррас ба сомон расонида шуд.
Ҳамасола ташкил ва баргузории Озмуни ҷумҳуриявии “Илм - фурӯғи маърифат”, озмуни шаҳрии “Тоҷи сари ҷумла ҳунарҳост илм”, Форуми наврасону ҷавонони шаҳри Душанбе оид ба технологияҳои иттилоотӣ ва коммуникатсионӣ, инчунин нахустозмунҳои шаҳрӣ дар байни тарбиятгирандагони муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ “Ахтаракони ҳисобдон”, дар байни хонандагони муассисаҳои таълимӣ “Илм ва амал”, дар байни омӯзгорон зери унвони “Омӯзгори муосир” тадбирҳоест, ки ҷиҳати тадбиқи “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф” андешида шудааст.
Бо мақсади муҳайё намудани шароит барои таълиму тарбия, дарёфт, дастгирӣ ва рушди истеъдоди хонандагон, таъмин намудани шароит барои қонеъгардонии эҳтиёҷоти хонандагони болаёқат, таҳсилоти босифат, муаррифии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ тавассути иштирок ва ғолибияти хонандагон дар озмуну олимпиадаҳои байналмилалӣ, кашфиётҳои нави илмӣ, дастгирии омӯзгорони навовару эҷодкор, паҳн намудани таҷрибаи корӣ ва усулҳои пешқадами онҳо, дастгирии кӯдакон, наврасон ва ҷавонон, ки қобилияти фавқулода доранд, “Барномаи давлатии дарёфт ва рушди истеъдодҳо барои солҳои 2021-2025” амалӣ гашта истодааст.
Натиҷаи босамари татбиқи барномаи мазкур аст, ки соли сипаришуда новобаста аз ворид намудани маҳдудият дар шумораи довталабон ва зиёд намудани ҳадди ақали холҳои ба дастоварда тибқи Низомнома аз ҳисоби довталабони пойтахт 812 нафар ғолиби даври ҷумҳуриявии олимпиадаи фаннӣ гашта, шаҳри Душанбе аз лиҳози шумораи ғолибон ва ҳам сифатнокӣ дар миқёси ҷумҳурӣ мақоми аввалро нигоҳ дошт.
Дар соли 2024 хонандагони муассисаҳои таълимии пойтахт бо теъдоди 3326 нафар дар олимпиадаҳои байналмилалӣ (фосилавӣ, зеҳнӣ, лоиҳавӣ) ширкат варзида, сазовори 955 ҷойи ифтихорӣ гардиданд.
Ғолибони даври ниҳоии озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” бо дар назардошти шоҳҷоиза 43 нафар, озмуни ҷумҳуриявии “Илм - фурӯғи маърифат” 76 нафар, озмуни ҷумҳуриявии “Тоҷикистон - Ватани азизи ман” 57 нафаро ташкил дода, дар сатҳи ҷумҳурӣ шаҳри Душанбе бо шумораи ғолибон дар ҷойи аввал қарор дорад.
Омӯзгоре, ки шогирдонашон дар озмунҳои ҷумҳуриявии “Илм - фурӯғи маърифат”, “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст”, ғолибони даври шаҳрии озмунҳои касбии “Омӯзгори сол”, “Мураббии сол” мегарданд, ҳамасола дар ҳаҷми 10 000 сомонӣ қадрдонӣ мегарданд.
Дар партави татбиқи ҳадафҳои неки Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар марҳилаи сифати нави рушди шаҳри Душанбе мо - аҳли маориф кӯшиш мекунем, ки бо ташкили дуруст ва самараноки раванди таълим ва таъмини таълими босифат ба баландшавии сифати таҳсилот ва ҷавобгӯ ба талаботи стандартҳои ҷаҳонӣ ноил гашта, дар баробари ин, барои дар руҳияи худшиносиву худогоҳии миллӣ, ватандӯстиву ифтихори миллӣ тарбия намудани насли ояндасози миллат ва ба онҳо омӯзонидани ҳифз намудан ва пойбарҷо нигоҳ доштану мерос мондани давлати соҳибистиқлол муваффақ гардем.
Баҳром ИСМОИЛЗОДА, сардори Сарраёсати маорифи
шаҳри Душанбе
Хабарҳои дигар
-
Гусел аз Фурудгоҳи байналмилалии Кӯлоб 6 октябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пас аз анҷоми сафари корӣ дар шаҳру ноҳияҳои минтақаи Кӯлоби вилояти Хатлон, ба шаҳри Душанбе баргаштанд. Сафари кории Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори таҷлили ҷашни бошукуҳи 35-солагии Истиқлоли давлатӣ давоми се рӯз дар ноҳияҳои Фархор, Восеъ ва шаҳри Кӯлоб сурат гирифт. Зимни сафари кории Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Фархор 21 иншоот, дар ноҳияи Восеъ 30-то ва дар шаҳри Кӯлоб зиёда аз 42 иншооти таъиноти гуногун мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтанд. Истиқлоли давлатӣ дастоварди беназири миллати тоҷик буда, давоми 35 сол ба сифати ҷашни давлатии муқаддас барои созандагиву бунёдкориҳои бемисл, рушду тараққиёт ва пешрафти Ватан заминаи устувор фароҳам овард. Дар панҷсолаи охир мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани ҳазорҳо иншооти иҷтимоиву истеҳсолӣ ва инфрасохторӣ дар шаҳру ноҳияҳои вилояти Хатлон нишонаи он аст, ки сокинони сарбаланд ва заҳматпешаи вилоят барои ояндаи дурахшони Ватани маҳбуб ва ҳаёти шоиставу босаодат талошу кӯшишҳои зиёд менамоянд. Маросим гусели Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо шаҳомати хоса бо иштироки ҳунармандон, фаъолон ва ҷавонони шаҳри Кӯлоб, барномаи рангини ҳунарӣ ва суруду таронаҳои ватандӯстона дар фазои фараҳмандӣ ва шодию нишот сурат гирифт. Мардуми саодатманди шаҳри Кӯлоб Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро дар фазои эҳтироми хоса ва муҳаббати беандоза гусел намуданд.
38
06.10.2026 -
МАҚОМИ ОМӮЗГОР ДАР СУХАНРОНИҲОИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ: АЗ РИСОЛАТИ ИНСОНСОЗӢ ТО МАСЪУЛИЯТИ ОЯНДАСОЗӢ Омӯзгор дар ҳаёти ҷомеа мақоми муҳим дорад. Ӯ бо омӯзонидани хондану навиштан дар ташаккули ҷаҳонбинӣ, ахлоқ, худшиносӣ ва интихоби роҳи зиндагии инсон саҳм мегузорад. Аз ин рӯ, дар тӯли таърих устодро роҳнамо ва тарбиятгари наслҳо донистаанд. Дар ашъори адибони классик ва муосири тоҷик низ симои устоду омӯзгор бо эҳтиром таҷассум ва тараннум ёфтааст. Ин қадршиносӣ ифодагари он аст, ки пешрафти ҷомеа ба сатҳи дониш ва тарбияи наслҳои он, ҳамчунин, ба ҷойгоҳи омӯзгор иртиботманд мебошад. Дар даврони соҳибистиқлолӣ рушди маориф ба яке аз самтҳои муҳимми сиёсати давлатӣ табдил ёфт. Сохтмону навсозии муассисаҳои таълимӣ, беҳтар кардани шароити таълиму тарбия ва тадбирҳои дастгирии омӯзгорон аз таваҷҷуҳ ба ин соҳа шаҳодат медиҳанд. Қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақоми омӯзгор» низ заминаи ҳуқуқии ҳифзи ҳуқуқ, шаъну шараф ва дастгирии иҷтимоии омӯзгорро таҳким мебахшад. Дар суханрониҳои ҳамасолаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба муносибати Рӯзи дониш ва Дарси сулҳ ба рисолати омӯзгор пайваста таваҷҷуҳ зоҳир мешавад. Омӯзиши ин суханрониҳо имкон медиҳад, ки симои омӯзгори муосир аз чанд ҷиҳат баррасӣ гардад: тарбиятгари инсон, роҳнамои насли наврас, посдори арзишҳои миллӣ, омодакунандаи мутахассисони оянда ва маърифатафзои ҷомеа. Дар баробари ин, омӯзгор бояд донишу маҳорати касбии худро пайваста такмил диҳад. Масъалаҳои шароити кор, дастгирии моддӣ ва ҳифзи шаъну шарафи омӯзгор низ бо иҷрои ҳамин рисолат пайванд мегирад. Яке аз аҳдофи меҳварии суханрониҳо таъкиду тавзеҳи рисолати инсонсозии омӯзгор аст. Ин андеша дар суханронии Пешвои миллат дар Рӯзи дониш ва Дарси сулҳи соли 2024 ба таври равшан баён шудааст: кӯдак бо донишу таҷрибаи маҳдуд ба мактаб меояд ва омӯзгор дар солҳои таҳсил ба ташаккули савод, ҷаҳонбинӣ ва шахсияти ӯ мусоидат мекунад. Пешвои миллат ин заҳматро «рисолати инсонсозии омӯзгор» маънидод намуданд. Аз ин дидгоҳ, натиҷаи фаъолияти омӯзгор дар тарбияи шогирд ба қобилияти мустақилона андешидан, истифодаи дониш дар зиндагӣ, муносибати нек бо дигарон ва эҳсоси масъулият дар назди ҷомеа низ зоҳир мегардад. Омӯзгор дар суханрониҳои Пешвои миллат ҳамчун шахсе муаррифӣ мешавад, ки ҳам ба камолоти фард ва ҳам ба пешрафти ҷомеа таъсир мерасонад. Дар суханронии соли 2013 омӯзгори дилсӯзу бомаърифат «чароғи маърифат ва боигарии миллат» арзёбӣ шудааст. Ин баҳо ду ҷанбаи касбро ифода мекунад: омӯзгор ҳам донишро паҳн менамояд ва ҳам барои миллат сармояи маънавӣ ба вуҷуд меорад. Дар суханронии соли 2016 таъкид шудааст, ки омӯзгор бояд ба таълим ва тарбия баробар таваҷҷуҳ намояд, зеро ин ду ҷузъ якдигарро такмил медиҳанд. Дидгоҳи мазкур барои муайян кардани мақоми омӯзгор аҳаммияти хосса дорад. Агар таълим ба шогирд дониш ва маҳорати амалӣ диҳад, тарбия дар истифодаи дурусти он дониш роҳнамоӣ мекунад. Аз ин нигоҳ, омӯзгори муваффақ онест, ки шавқи омӯзиш, ростқавлӣ, эҳтиром ба дигарон, масъулиятшиносӣ ва қобилияти мустақилона фикр карданро дар хонанда инкишоф медиҳад. Дар суханронии соли 2015 Сарвари давлат низ ба баробар инкишоф додани таълиму тарбия ҳамчун шарти ба камол расидани шахсиятҳои солиму соҳибмаърифат ишора намудаанд. Дар зимн, дар суханрониҳо нақши падару модар ва ҳамкории онҳо бо муассисаи таълимӣ таъкид мегардад. Аммо омӯзгор дар ин раванд мавқеи хос дорад, зеро ӯ фаъолияти таълимию тарбиявиро бо дониш ва маҳорати касбӣ тавъам ба роҳ мемонад, пешрафти шогирдро пайваста мушоҳида мекунад ва метавонад мушкилоти ӯро сари вақт дарк намояд. Яке аз андешаҳои умдаю меҳварӣ дар суханрониҳои Пешвои миллат вобастагии рушди кишвар ба сатҳи рушди маориф ва фаъолияти омӯзгор мебошад. Дар суханронии соли 2013 омадааст: «Миллате, ки омӯзгори асил надорад, ҳеҷ гоҳ ба ягон мартаба намерасад». Ин сухан мақоми омӯзгорро ба масъалаи ояндаи миллат мепайвандад. Дарвоқеъ, барои пешрафти иқтисод, тандурустӣ, сохтмон, илм, фарҳанг ва идоракунии давлатӣ мутахассисони босавод заруранд. Пояи дониш ва муносибати онҳо ба меҳнат аз мактаб ва дигар зинаҳои таҳсилот гузошта мешавад. Дар суханронии соли 2026 низ ҳамин андеша ба таври мушаххас шарҳ ёфтааст: саломатии мардум, бунёди иншоот, рушди иҷтимоиву иқтисодӣ ва дигар соҳаҳои ҳаёт аз фаъолияти мутахассисоне вобастаанд, ки низоми маориф онҳоро ба камол мерасонад. Дар суханрониҳои Пешвои миллат ба омӯзгор ҳамчун шахси таъсиргузор дар тарбияи ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои ҷомеа назар карда мешавад ва пайваста таъкид мегардад, ки таҳкими истиқлол ва давлатдории миллӣ бо худшиносӣ, дониш ва ахлоқи ҳамида иртибот дошта, устодону омӯзгорон бояд дар ин самт намунаи ибрат бошанд. Ба ин маънӣ, аз омӯзгорон даъват шудааст, ки аҳаммияти сулҳу ваҳдати миллиро мунтазам дар раванди дарсҳо ва машғулиятҳои дигар ба шогирдон шарҳ диҳанд. Дар суханронии соли 2026 саҳми аҳли маориф дар тақвияти истиқлол, тарғиби ғояҳои давлатдории миллӣ ва роҳнамоии мардум ба сулҳу ваҳдат муҳим арзёбиву қадршиносӣ шудааст. Омӯзгор бояд ба шогирд фаҳмонад, ки сулҳ барои таҳсил, зиндагии осоишта ва пешрафти ҷомеа чӣ имконият медиҳад, эҳтиром ба қонун, падару модар ва арзишҳои миллӣ дар рафтори ҳаррӯза чӣ гуна зоҳир мешавад. Мақоми баланди омӯзгор дар суханрониҳо бо талабот ба маҳорати касбӣ ҳамроҳ аст. Дар суханрониҳои Пешвои миллат изҳор мешавад, ки пешрафти босуръати илму техника сатҳу сифати таълимро баланд мебардорад, зарурати аз худ кардани воситаҳои техникии таълим, китобхонаҳои электронӣ ва технологияҳои иттилоотиву коммуникатсиониро ба миён меорад. Ин талабот аз тағйир ёфтани муҳити омӯзиш бармеояд. Хонандаи имрӯз метавонад маълумотро аз сарчашмаҳои гуногун пайдо кунад. Дар чунин шароит омӯзгор бояд дорои донишу ҷаҳонбинии васеъ бошад, ба шогирд дар фаҳмидан, муқоиса кардан ва истифодаи дурусти техонологияи рақамӣ ёрӣ расонад. Истифодаи технология вақте судманд мешавад, ки ба мақсади равшани таълимӣ хидмат кунад ва омӯзгор усули мувофиқро интихоб намояд. Дар суханронии соли 2023 такмили ихтисос ва бозомӯзии касбии омӯзгорон омили мутобиқ шудани фаъолияти онҳо ба талаботи нави иқтисодиву иҷтимоӣ арзёбӣ шудааст. Дар суханронии соли 2024 масъулият ва сатҳи касбияти омӯзгорон бо ҳадафи ба камол расидани миллати босавод ва рушди илмии кишвар муҳимму калидӣ тавсиф мешавад. Дар суханронии соли 2025 бошад, омодасозии кадрҳои омӯзгорӣ бо иқтисоди рақамӣ, рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ ва муосирсозии таҳсилот алоқаманд дониста шудааст. Ҳамин тавр, омӯзгор дар ин суханрониҳо ҳам омӯзонанда ва ҳам омӯзандаи доимӣ мебошад. Эҳтиром ба касби ӯ зарурати нав кардани дониш ва маҳорати касбиашро аз байн намебарад, баръакс, онро такмил мебахшад. Таҳлили мақоми омӯзгор бе баррасии шароити зиндагӣ ва фаъолияти ӯ пурра намешавад. Дар суханрониҳо ин масъала низ ҷойгоҳи муҳим дорад. Аз соли 2009 дар бораи сохтмони биноҳои таълимӣ ва манзил барои омӯзгорон то таъкидҳои соли 2026 оид ба беҳтар намудани имконоти моддии аҳли маориф, ғамхорӣ нисбат ба омӯзгор ҳамчун ҷузъи рушди соҳа матраҳ шудааст. Соли 2024 Пешвои миллат бо ишора ба кафолати қонунии шаъну шарафи омӯзгор таъкид намудаанд: «Эҳтиром ба омӯзгор эҳтиром ба ояндаи миллат аст». Дар ҳамин суханронӣ зарурати таҳияи лоиҳаи қонун «Дар бораи мақоми омӯзгор» ба миён гузошта шуд. Соли 2025 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақоми омӯзгор» қабул гардид. Ин омилҳои созанда нишон медиҳанд, ки баланд бардоштани мақоми омӯзгор тадриҷан вусъат ёфта, ҳифзи шаъну шараф, шароити муносиби кор, дастгирии иҷтимоӣ, омодасозии кадрҳо ва имкони рушди касбӣ низ ҳамвора дар мадди назари Давлат ва Ҳукумат қарор дорад. Дар баробари ин, суханронии соли 2024 ба масъулияти худи омӯзгор ишора мекунад: муҳаббат ба касб, ирода, касбият ва рафтори намунавӣ ба обрӯи ӯ дар ҷомеа таъсир доранд. Яъне, мақоми омӯзгор аз ҳамкории ду ҷониб устувор мегардад – дастгирии давлату ҷомеа ва фаъолияти содиқонаву босифати худи омӯзгор. Дар суханронии соли 2025 омӯзгорон «машъалафрӯзони ҷомеа» номида шуда, ба ҳайати бузурги омӯзгорони муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва фаъолияти олимону устодони муассисаҳои таҳсилоти олӣ ишора шудааст. Дар ин таъкид омӯзгорон қувваи бузурги зеҳнӣ ва маънавии кишвар муаррифӣ мешаванд. Аҳаммияту тавонмандии ин неру ба сатҳи дониш, ҳамкории устодон, пайванди мактаб бо оила ва ба он вобаста аст, ки ҳар омӯзгор то чӣ андоза метавонад қобилияти шогирдро бишиносад ва рушд диҳад. Ҳамзамон, қадр кардани омӯзгор маънои ба қадри вақт, дониш ва таҷрибаи ӯ расиданро дорад. Ҷомеае, ки аз омӯзгор натиҷаҳои баландро интизор аст, бояд барои иҷрои босифати ин вазифа шароити зарурӣ низ фароҳам оварад. Дар асоси суханрониҳои Пешвои миллат мақоми омӯзгорро метавон чунин муайян кард: омӯзгор шахси донишманду масъулест, ки бо таълим ва тарбия инсонро ба камол мерасонад, барои ҳамаи соҳаҳои ҷомеа заминаи интеллектуалӣ ва сармояи инсониро фароҳам месозад ва дар ҳифзу рушди арзишҳои миллӣ саҳм мегузорад. Ин мақом ҳам эҳтироми ҷомеаро тақозо мекунад, ҳам дастгирии давлатӣ ва ҳам такмили пайвастаи маҳорати худи омӯзгорро. Қазовати меҳварии суханрониҳо он аст, ки ояндаи миллат аз сатҳу сифати тарбияи насли имрӯз вобаста буда, омӯзгор дар меҳвари ин раванд қарор дорад. Ҳар қадар дониш, масъулият ва имконоти фаъолияти омӯзгорон бештар бошад, ҳамон андоза барои пешрафти ҷомеа ва ояндаи кишвар қадамҳои устувор гузошта мешавад. Ба ин мазмун, Пешвои миллат таъкид кардаанд: «Омӯзгор шаъну шарафи миллат аст ва имрӯзу фардои ҳар як кишвар ва ҷомеа аз сатҳи маърифат ва фаъолияти ӯ вобастагии калон дорад. Хиради омӯзгор ҷаҳлу хурофотро аз байн мебарад ва сарчашмаи комёбиҳо мегардад. Дар бартарафсозии тамоми мушкилоти миллату давлат, пеш аз ҳама, омӯзгорон саҳмгузоранд. Эҳтироми омӯзгор аз тарафи ҳар як фард эҳтироми худ, эҳтироми миллат ва эҳтироми ҷомеа аст. Мо мақоми омӯзгорро ҳар қадар баланд бардорем, ҷомеа ҳамон қадар муваффақу пешрафта мегардад». Насриддин ОХУНЗОДА, «Омӯзгор»
23
05.10.2026 -
Иштирок дар чорабинии тантанавии идона ба ифтихори ҷашни 35-солагии истиқлоли давлатӣ дар варзишгоҳи шаҳри Кӯлоб 5 октябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Кӯлоб дар чорабинии тантанавии идона ба ифтихори ҷашни умумимиллӣ - 35-умин солгарди Истиқлоли давлатӣ иштирок ва суханронӣ намуданд. Нахуст Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мардуми сарбаланд ва бонангу номуси шаҳри Кӯлобро ба муносибати солгарди 35-уми истиқлоли давлатӣ ва санаи муҳим - Рӯзи забони давлатӣ, ки яке аз муқаддасоти миллӣ ва аз ҷумлаи арзишҳои зиндагисози миллати куҳанбунёди тоҷик мебошад, табрику таҳният гуфтанд. Таъкид гардид, ки 35 сол пеш миллати тоҷик ба ормони ҳазорсолаи худ - соҳиб гардидан ба давлати мустақилу соҳибихтиёр расид. “Дар ин муддати кӯтоҳи таърихӣ мо тавонистем бо заҳмати шабонарӯзӣ ва иродаи бузурги мардуми шарифи тоҷик пояҳои давлатдории миллии худро таҳким бахшем ва Тоҷикистони маҳбубамонро ба кишвари рӯ ба пешрафт ва соҳиби обрӯи шоиста дар арсаи байналмилалӣ табдил диҳем”, - изҳор доштанд Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамаи дастовардҳо, аз ҷумла бунёди роҳу пулҳо, неругоҳҳо ва корхонаҳо то рушди соҳаҳои маорифу тандурустӣ, фарҳанг ва ба маротиб беҳтар гардидани сатҳу сифати зиндагии мардумро самараи истиқлолу озодӣ ва заҳмати содиқонаи мардуми Тоҷикистон, аз ҷумла сокинони ватандӯсти шаҳри Кӯлоб номиданд. Гуфта шуд, ки шаҳри бостонии Кӯлоб бо гузаштаи пурифтихори худ дар таърихи давлатдории тоҷикон ҷойгоҳи махсус дорад. Сокинони шаҳри бостонии Кӯлоб рисолати муқаддаси меросбари таъриху тамаддуни оламшумули миллати тоҷикро бо сарбаландӣ иҷро карда истодаанд. Ба таъкиди Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО ворид гардидани даҳҳо ёдгории таърихиву фарҳангии вилояти Хатлон бо номи “Хутали қадим” эътирофи байналмилалии фарҳангу тамаддуни куҳани ин диёри бостонии тоҷикон ба ҳисоб меравад. Аз солҳои аввали соҳибистиқлолӣ ёдовар шуда, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон саҳми беназири мардуми сарбаланду ватандӯсти вилояти Хатлон, махсусан, ҷавонмардони ғаюру далер ва бонангу номуси шаҳри Кӯлобро дар барқарор намудани сохти конститутсионӣ ва таҳкими сулҳу субот дар кишварамон таъкид намуданд. Гуфта шуд, ки дар солҳои соҳибистиқлолӣ шаҳри Кӯлоб бо дастгириву ғамхориҳои пайвастаи Ҳукумати кишвар ва заҳмати содиқонаву созандаи сокинонаш хеле ободу пешрафта ва симои он куллан дигаргун гардид. Ба истиқболи ҷашни 35-солагии истиқлоли давлатӣ дар шаҳри Кӯлоб то 1 октябри соли 2026 493 иншооти истеҳсоливу иҷтимоӣ ба истифода дода шудааст, ки аз нақшаи пешбинишуда зиёд мебошад. Танҳо ҳамин рӯз дар шаҳри Кӯлоб 51 иншооти нав, аз ҷумла 15 корхонаи истеҳсолӣ, ифтитоҳ ёфта, зиёда аз 2500 ҷои нави корӣ муҳайё гардид. Зикр гардид, ки дар даврони соҳибистиқлолӣ барои рушди иҷтимоиву иқтисодии шаҳри Кӯлоб аз ҳисоби буҷети давлатӣ беш аз 3 миллиарду 900 миллион сомонӣ равона карда шудааст. Дар ин давра ба иқтисодиёти шаҳр, дар маҷмуъ, 1 миллиард сомонӣ сармояи мустақими хориҷӣ ҷалб гардидааст. Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иброз доштанд, ки дар соҳаҳои маорифу тандурустӣ, роҳу энергетика ва дигар бахшҳо 25 лоиҳаи сармоягузории давлатӣ амалӣ гардида, ҳоло татбиқи боз 20 лоиҳаи сармоягузории давлатӣ идома дорад. Зикр гардид, ки ҳоло дар шаҳри Кӯлоб 77 корхонаи саноатӣ фаъолият дошта, дар ҳашт моҳи соли 2026 ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ дар онҳо нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта беш аз 18 фоиз афзоиш ёфтааст. Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон вазъи иҷтимоию иқтисодии мардуми шаҳрро таҳлил намуда, изҳор доштанд, ки дар замони соҳибистиқлолӣ беҳтар намудани шароити манзилии аҳолии шаҳр низ таҳти таваҷҷуҳи доимӣ қарор дода шуд. Дар ин давра дар шаҳри Кӯлоб хонаҳои истиқоматӣ ба масоҳати умумии 618 ҳазор метри мураббаъ сохта, ба истифода дода шуданд. Ба зиёда аз 8 ҳазор оила барои бунёди манзили истиқоматӣ қитъаҳои замини наздиҳавлигӣ ҷудо карда шуд. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид доштанд, ки дар даврони соҳибистиқлолӣ аз ҳисоби ҳамаи манбаъҳои маблағгузорӣ 53 бинои муассисаи таълимӣ бо 17 ҳазор ҷойи нишаст сохта, ба истифода дода шудааст. Дар ин муддат барои рушди соҳаи тандурустӣ ва дастрасии мардум ба хизматрасонии босифати тиббӣ дар шаҳри Кӯлоб 84 муассисаи тандурустӣ бунёд ва ифтитоҳ гардидааст. Бо истифода аз фурсати муносиб муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба сокинони заҳматдӯсти шаҳр, соҳибкорони ватандӯст ва шахсони саховатпеша, ки дар ободонии шаҳри бостонии Кӯлоб, хусусан, дар давраи омодагӣ ба ҷашни 35-солагии истиқлоли давлатӣ саҳми арзишманд гузоштанд, миннатдории самимӣ баён намуданд. Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ҳамчунин, доир ба тадбирҳои созандаи Ҳукумати кишвар оид ба бунёди корхонаҳои саноатӣ, роҳҳои мошингард ва оҳан, аз ҷумла роҳи оҳани Бохтар-Кӯлоб ба масофаи 132 километр, таҷдиду навсозии фурудгоҳи шаҳри Кӯлоб, ифтитоҳи пулҳои мошингузар дар масири Гулистон - Кӯлоб ва гузоштани санги асос барои оғози сохтмони роҳи Гулистон - Кӯлоб ба дарозии 33 километр, роҳи таворавии Кӯлоб - Шамсиддин Шоҳин ба масофаи 12 километр ва сохтмони якчанд корхонаи саноатӣ андешаронӣ намуданд. Дар фароварди сухан Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон изҳори бовар намуданд, ки сокинони шаҳри бостонии Кӯлоб минбаъд низ расму ойинҳо, суннату анъанаҳои миллӣ ва муҳимтар аз ҳама, раванди созандагиву бунёдкориро бо ҳисси баланди миллӣ ва ватандӯстиву ватандорӣ идома медиҳанд ва дар ҷодаи ободии диёри худ ва Тоҷикистони соҳибистиқлоли маҳбубамон ба дастовардҳои боз ҳам бештар ноил мегарданд. Пас аз суханронии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар варзишгоҳи марказии Кӯлоб ба муносибати ҷашнҳои муқаддаси 35-солагии истиқлоли давлатӣ ва Рӯзи забони давлатӣ барномаи идонаи консертӣ баргузор гардид. Чорабинии бошукуҳи фарҳангӣ аз суруду рақсҳои дилнишин ва намоиши рангини театрикунонидашуда иборат буд. Устодони санъати тоҷик ва ҳунармандони шаҳри Кӯлоб аз эҷодиёти шоирони хушкалом ва оҳангсозони шинохта дар васфи Тоҷикистон, Истиқлоли давлатӣ, сулҳу ваҳдати пойдори сарзамин, забони давлатӣ, Пешвои миллат ва дигар муқаддасоту дастовардҳои даврони соҳибистиқлолӣ сурудҳо иҷро намуданд, ки бисёр пурмазмун, ҷолиб ва хотирнишин буд.
21
05.10.2026
