07.08.2026
Коррупсия аз бузургтарин офатҳои иҷтимоӣ ва сиёсист, ки боварии мардумро коста, адолати иҷтимоиро поймол менамояд ва рушди устувори ҷомеаро бозмедорад. Он на танҳо ҳамчун ришваситонӣ ё амали ғайриқонунӣ зоҳир мешавад, балки ҳамчун бемории решадор тамоми бахшҳои ҳаёти ҷамъиятро заҳролуд месозад. Бинобар ин, мубориза бо коррупсия на танҳо вазифаи мақомоти давлатӣ, балки масъулияти ҳар як шаҳрванди бедордил аст.
Имрӯз ҷомеаи ҷаҳонӣ коррупсияро ҳамчун монеаи ҷиддӣ дар роҳи адолат, демократия ва рушди устувор мешиносад.
Коррупсия аз калимаи лотинии «corruptio» гирифта шуда, маънои фасод, вайроншавӣ ва ба роҳи нодуруст бурданро дорад. Ба маънои ҳуқуқӣ он истифодаи ғайриқонунии ваколатҳои хидматӣ барои ба даст овардани манфиати шахсӣ мебошад. Аммо агар аз дидгоҳи иҷтимоӣ ба он назар андозем, мебинем, ки ришваситонӣ танҳо ҷиноят нест, балки вайроншавии меъёрҳои ахлоқӣ ва пастшавии фарҳанги идоракунӣ аст.
Дар Тоҷикистон мубориза бо коррупсия ҳамчун яке аз самтҳои муҳимми сиёсати давлатӣ эътироф шудааст.
Коррупсия монеаи ҷиддӣ дар роҳи рушди иқтисодӣ ва иҷтимоии кишвар буда, ҳуқуқу озодиҳои инсонро поймол месозад.
Таърихи миллати тоҷик исбот кардааст, ки маҳз аз ҳисоби эҳтироми беандоза ба илму адаб мо тавонистем давлатдории худро дар давраи Сомониён ба яке аз пешрафтатарин тамаддунҳои Шарқ табдил диҳем ва пас аз даҳсолаҳо дар давраи истиқлол боз ҳам худшиносии миллиро эҳё намоем.
Мушкили дигар, ки решаи амиқи фарҳангӣ дорад, дар он аст, ки бисёре аз шаҳрвандон пардохтҳои хурди ғайрирасмиро на ҳамчун ришва, балки ҳамчун «мукофот барои хидмат» ё «изҳори эҳтиром» қабул мекунанд. Ин тасаввуроти нодурусти фарҳангӣ, ки аз насл ба насл гузаштааст, яке аз монеаҳои асосии психологӣ дар роҳи решакан кардани коррупсия мебошад.
Пешвои миллат борҳо таъкид намудаанд, ки мубориза бо коррупсия кори як идора ё як мақом нест, балки амали дастҷамъонаи тамоми ҷомеа мебошад.
Коррупсия дар адабиёти илмӣ ва сиёсӣ пайваста «вабои аср» номида мешавад, зеро он мисли бемории сироятист, агар саривақт пешгирӣ нашавад, тамоми ниҳодҳои ҷамъиятӣ, аз ҷумла, бунёди иқтисоди миллиро аз дарун вайрон мекунад.
Танҳо бо дастони пок ва виҷдони бедор метавон ин зуҳуроти номатлубро решакан намуда, дар пешрафти кишвар саҳми босазо гузошт.
Дилангез ТОҲИРЗОДА,
мутахассиси пешбари Маркази таҳия, нашр ва муомилоти
китобҳои дарсӣ, илмию методӣ