Ваҳдати миллӣ барои мо заминаи аввалиндараҷаи тамоми муваффақиятҳои даврони соҳибистиқлолӣ ва омили асосии рушди илму маориф ва фарҳанг маҳсуб меёбад.

Эмомалӣ Раҳмон

Ваҳдати миллӣ барои халқи тоҷик танҳо як мафҳуми сиёсӣ ё санаи таърихӣ нест, балки он пойдевори ҳаёти осоишта, кафили ҳастии давлат ва омили асосии пешрафти тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа мебошад. Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва созгории миллӣ дар Тоҷикистон ба ҷанги шаҳрвандии хонумонсӯз хотима бахшид ва барои эҳёи дубораи кишвар заминаи устувор гузошт, чунки на ҳар ҷомеа метавонад дар шароити ноамнӣ ва парокандагӣ ба пешрафти илмӣ ва фарҳангӣ ноил гардад ва танҳо фазои орому сулҳу субот ба ҳамагон имкон дод, ки ба фаъолияти созанда машғул шаванд.

Бояд ёдовар шуд, ки бо ба даст омадани Ваҳдати миллӣ раванди харобиовар дар кишвар хотима ёфт. Ҳукумати кишвар зери роҳбарии Пешвои миллат аввалин коре, ки анҷом дод, ин таъмини амнияти соҳаи илм ва баргардонидани эътибори олимон дар ҷомеа буд ва маҳз Ваҳдати миллӣ имкон дод, ки сохтори фалаҷшудаи илмӣ дубора барқарор ва маблағгузории соҳа зина ба зина зиёд карда шавад.

Дар шароити сулҳу ваҳдат, Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон (АМИТ) ва дигар муассисаҳои илмӣ-тадқиқотӣ ба марҳалаи нави рушд ворид шуданд. Яке аз қадамҳои муҳим таваҷҷуҳи махсус ба илмҳои дақиқ ва табиатшиносӣ гардид.

Махсусан, эълон гардидани солҳои 2020-2040 ҳамчун «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф» намунаи барҷастаи ин сиёсат аст.

Ба шарофати ваҳдат ва суботи сиёсӣ дар соҳаи илм дастовардҳои зиёд, ба монанди рушди илмҳои академӣ дар бахшҳои астрофизика, сейсмология, химияи маводҳои доруворӣ ва геология, рушди илмҳои гуманитарӣ дар соҳаи таърих, археология ва забоншиносӣ, таъсиси Шурои миллии вазифаҳои илмӣ-техникӣ бо тадқиқотҳои илмӣ ба ниёзҳои мустақими иқтисодиёти кишвар ба монанди саноаткунонии тезкор, энергетика, кишоварзӣ ва ғайраҳо ба даст омаданд.

Илова бар ин, Ваҳдати миллӣ барои олимони тоҷик равзанаеро ба ҷаҳони илми байналмилалӣ кушод ва имрӯз соҳаи илми кишвар на танҳо пешрафта аст, балки дар ҳалли мушкилоти минтақавӣ низ нақши фаъол ва калидӣ дорад.

Набояд фаромӯш кард, ки дар замони низоъҳои дохилӣ садҳо мактаб ва муассисаҳои таълимӣ оташ зада шуда, раванди таълиму тарбия комилан халалдор гардида буд. Насли навраси кишвар аз таҳсил дур мемонд, ки ин хатари бесаводиро дар ҷомеа ба вуҷуд меовард ва маҳз бо пойдор гардидани Ваҳдати миллӣ, маориф ҳамчун соҳаи афзалиятноки сиёсати давлат эълон карда шуд. Стратегияи миллии рушди маориф қабул гардид ва давраи сохтмони бузурги муассисаҳои таълимӣ оғоз ёфт. Ҳар сол дар кишвар садҳо мактаби нави заминавӣ, литсейҳо ва гимназияҳо сохта ва ба истифода дода мешаванд, ки бо технологияҳои муосир, аз ҷумла компютерҳо, тахтаҳои электронӣ ва озмоишгоҳҳо ҷиҳозонида мешаванд.

Имрӯз бошад, соҳаи маориф на танҳо макони дониш, балки сохтори асосии тарбияи шаҳрвандӣ ва худшиносӣ мебошад, чунки дар барномаҳои таълимӣ ва тамоми чорабиниҳои беруназсинфӣ ғояҳои Сулҳ, Ваҳдат ва Истиқлол мавқеи марказиро ишғол мекунанд.

Мактабҳои муосири замони соҳибистиқлолӣ ҷавонону наврасонро аз маҳалгароӣ дур нигоҳ дошта, ба онҳо ҳисси ватандӯстӣ, пос доштани таъриху фарҳанг, арҷ гузоштан ба муқаддасоти миллӣ ва дӯстию ягонагиро меомӯзонанд.

​​Бо шарофати пойдории Ваҳдати миллӣ ҳамасола озмунҳои ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст», «Тоҷикистон — Ватани азизи ман», «Илм — фурӯғи маърифат», «Шоҳномахонӣ» миллионҳо хонандаро аз тамоми гӯшаву канори кишвар муттаҳид намуда, рақобати солим ва ваҳдати маънавиро ба вуҷуд меоранд.

Хушбахтона, имрӯз ҷавонону наврасони кишвар имкон доранд дониши худро дар марказҳои дарёфт ва рушд такмил диҳанд, дар озмуну олимпиадаҳои дохилию байналмилалӣ иштирок намоянд, таҳсилро дар донишгоҳҳои пешрафтаи ҷаҳон идома диҳанд ва таҷрибаи худро ғанӣ гардонанд, ки ин ҳама ба рушди зеҳнии онҳо таъсири мусбат мерасонад.

Дар ин самт, таъкидҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон сармашқи кор мегарданд, ки мегӯянд: “Асре, ки мо дар он кору зиндагӣ карда истодаем, асри илму дониш, кашфиёту ихтироот, техникаву технологияҳои навтарин – замони пешрафту тараққиёти миллату халқҳои босаводу донишманд ва навовару ихтироъкор мебошад. Зеро танҳо миллате, ки босавод, дорои маорифи босифат ва кадрҳои баландихтисос аст, метавонад дар арсаи ҷаҳонӣ соҳибмақом бошад”.

Қайд кардан ба маврид аст, ки маҳз бо шарофати Ваҳдати миллӣ як қатор барномаҳо, стратегияҳо ва қарорҳои давлатӣ барои рушди истеъдодҳо ва қобилиятҳои зеҳнии кӯдакону наврасон қабул гардиданд.

Маҳз барои рушди қобилиятҳои зеҳнии кӯдакону наврасон - Низомномаи «Шурои миллии рушд ва дастгирии кӯдакон ва ҷавонони боистеъдод», Низомномаи Озмуни «Беҳтарин муассисаи таълимии кор бо хонандагони болаёқат», Низомномаи «Сурдоолимпиадаи фаннӣ», Низомномаҳои «Олимпиадаҳои фаннӣ барои синфҳои 5-11», Низомномаи «Хонандаи сол», Низомномаи «Олимпиадаи муштараки фанҳои табиӣ-риёзӣ ба номи Осимӣ», Низомномаи «Олимпиадаи байналмилалӣ аз фанҳои математика ва информатика KhIMIO» ва маҷаллаи илмӣ-методии «Истеъдод» таҳия карда шуд, ки ҳамаи ин барои рушди қобилиятҳои хонандагон аст.

Мусаллам аст, ки маориф маҳсули ваҳдат аст ва ҳамзамон худи он кафили ҷовидонагии ваҳдати миллӣ дар зеҳни наслҳои оянда ба ҳисоб рафта, илм ва маориф меваҳои шаҳдбори дарахти Ваҳдати миллӣ мебошанд.

Барои он ки ин дарахти саодат ҳамеша сабзу хуррам ва борвар бимонад, ҳар як шаҳрванди кишвар, махсусан ҷавонону наврасон бояд сулҳу ваҳдатро чун гавҳари чашм ҳифз намоянд, ба қадри заҳматҳои Пешвои муаззами миллат бирасанд ва бо донишу меҳнати содиқонаи худ соҳибихтиёрии Тоҷикистони азизро боз ҳам устувортар гардонанд, чунки Ваҳдати миллӣ — ин ояндаи дурахшони илм ва равшании маорифи тоҷик аст!

Муҳамадҷон ҒАФОРЗОДА,

директори Маркази ҷумҳуриявии

дарёфт ва рушди истеъдодҳо